700 milyar dolarlık varlık savaşı

Sürücüsüz otonom araçlar ile birlikte sigorta ve kasko sektörü a’dan z’ye yeniden şekilleniyor. 700 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan sektörün gelecekte var olabilmesi için şimdiden birçok sorunun cevabını bugünden çözmesi gerekiyor

ÖMER TEMÜR

Geçmişte bilim kurgu olarak nitelendirilen elektrikli araba ve sürücüsüz otonom araçlar hayatımıza girmeye başladı. 2030 yılında kadar hibrit araba pazarının 800 milyar, otonom otomobil pazarının ise 60 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Sürücüsüz elektrikli otomobillerle kazaların azalması beklenirken otopilot, hız kontrolü, ileri raporlama teknolojileri ile akıllı sürüş deneyimi artacak. Ayrıca şehir içi hareketliliğin rahatlaması da söz konusu.
Madalyonun öbür yüzünde ise bir çok riskler bulunuyor. Otonom teknoloji sebebiyle oluşabilecek istihdam kaybı, artan enerji talebine bağlı olarak ortaya çıkacak cari açık, sürücülü ve sürücüsüz otomobiller arasında yaşanacak muhtemel kazalar, siber saldırılar, yazılım ve sensörlerin sebep olabileceği hatalar, belirsizliği artırıyor. Bunun da 700 milyar dolara ulaşan araç sigorta ve kasko sektörünü derinden etkilemesi bekleniyor.

KAZADAN KİM SORUMLU OLACAK?
Sigorta şirketleri bu alanlarda nasıl bir strateji geliştirecekleri konusunda şimdiden çalışma başlatmış durumda. Monopoli Sigorta Kurucu Ortağı ve CEO’su Erol Esentürk, sürücüsüz araçların çıkışının sigortacılığının a’dan z’ye değiştireceğini belirterek risk kriterleri ve prim katsayılarında yeni kriterlere ihtiyaç olduğunu söyledi. Esentürk, “Elektrikli ve otonom araçların daha ulaşılabilir hâle gelmesi ile başta ABD ve Avrupa olmak üzere satışları giderek artıyor. Yeni dönemde, sigorta şirketlerinin prim hesaplaması için yeni yöntemler belirlemesi kaçınılmaz olacak. Yeni dönemin primleri düşürmesini ve araç ömürlerini uzatmasını bekliyorum. Burada en önemli nokta, otonom araçların yapacağı muhtemel kazalarda, sigorta şirketlerinin sorumlu olarak araç sahibini mi, aracı üreten firmayı mı sorumlu tutacağı. Belki de bugüne göre bambaşka bakış açıları ortaya çıkacak” diye konuştu.

UÇAK KRİTERİ GELEBİLİR
Artık Sigorta 4.0 devrine girildiğini ifade eden Esentürk, sektörün dijitalleşme stratejilerini bir an evvel belirlemesi gerektiğine dikkat çekerek “Bugün araç servisleri ile sıkı bir ilişki içerisinde olan şirketler, yazılımın daha ön plana çıkması ile birlikte bilişim sektörüne de yatırımlar yapması gerekecek. Bireysel ya da ticari fark etmeksizin, muhtemel hasar durumlarında sorumluluğun kimde olacağı hâlen net değil. Bu konuların dünyada netleşmesi ile birlikte, poliçelerde yeni tanımlamalar ve yaklaşımlar getirilmesi gerekecek. Şu anda çoğunlukla şoför kaynaklı kazalardansa, ileride yazılımdan kaynaklanan ya da anlık internet kesintisi gibi problemler belki kazalara sebebiyet verecek. Kaza frekansı oldukça düşecek ancak kazalarda da sorumluluğun tespiti bugüne göre daha zor olacak. Şu anda uçak kazalarında gördüğümüz inceleme süreçlerine benzer süreçler görebiliriz. Bu da, hasar sonrası periyotlarını uzatabileceği gibi daha komplike bir hâle de getirebilir” dedi. Esentürk, gelişen yeni durumları değerlendirme ihtiyacından hareketle başta dijital sigortacılık olmak üzere sektöre dair her bilginin paylaşılacağı ‘Monopoli ile Değer Katanlar Platformu’nu kurduklarını açıkladı. Esentürk, platformun sektörün problemlerinin çözümüne de katkı sağlayacağını söyledi.

DEVLERİN YENİ GÖZDESİ OLDULAR
Teknoloji firmaları Apple, Huawei, Xiaomi, Didi, Tencent, Alibaba ve Baidu gibi firmalar, geleceğin elektrikli araçlar pazarında var olmak için çalışmalarını hızlandırdılar. Yine elektrikli araç unicronları arasında yer alan Nio, Xpeng and Li Auto 2019’dan bu yana 4 milyar doların üzerinde fon toplamayı başardılar. Amazon ve Google gibi teknoloji devleri de otonom sürüşe 2015’ten bu tarafa ciddi yatırım yapıyor. Apple ise Kia ile birlikte çalışmalarını yürütüyor. Bu konuda rakiplerinin gerisinde kaldığını düşünen Microsoft geçtiğimiz günlerde önemli bir atak yaptı ve General Motors’un otonom sürüş firması olan Cruise’a bir grup yatırımcıyla birlikte 2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Bu yatırımla birlikte Cruise’un değeri 30 milyar doları geçti. 2017’den bu tarafa otonom araç teknolojileri üzerine çalışan Çin’in en büyük arama motoru Baidu, kurduğu yapay zekâ destekli otonom araç platformu apollo.auto ile dünyanın bu alandaki en büyük dijital platformunu oluşturdu. 100 milyar doların üzerinde bir değere ulaşan Apollo, dünyanın önde gelen araç üreticilerine hizmet vermeye başladı.

SİBER HUKUK ŞART
Esentürk, yaşanan dijitalleşme ile sigorta sektöründe hukuki altyapıya ihtiyaç olduğunu ifade ederek “Sürücüsüz otomobil sistemleri sigortacıları, geleneksel hasar, risk, teminat ve prim gibi yaklaşımlarında değişime zorluyor. Sigorta şirketleri geleceğe dair oluşabilecek senaryoları şimdiden çalışması ve poliçe üretiminde finansal, hukuki ve yazılımsal dönüşümünü sağlaması gerekiyor. Sistem hataları, hukuki anlamda sorumluluğun bölüşümü ve siber saldırı risklerine yönelik hem kurumsal hem de bireysel düzeyde ele almayı ve önlemler alarak yeni döneme uyumlanmayı tetikliyor” dedi.