Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor
Başlık ResmiAltında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

Altın ithalatına getirilen kota ve mücevherdeki ek vergi, sektörü çıkmaza soktu. Türkiye’nin mücevher üretiminde yetiştirdiği ustalar ve kurduğu üretim altyapısı yurt dışına taşınırken, sektör 2023 öncesine dönülmesini talep ediyor.

Kaydet
|
Ömer Temür
ÖMER TEMÜR

Altına kota ve mücevhere vergi uygulaması sektörü vurdu. Sektörde tonaj bazında ihracat kaybı yüzde 50’yi aşarken Kuyumcukent’teki iş yerlerinin yüzde 30-35’i kapandı. Üreticiler ise ham maddeye erişim ve rekabet avantajı sağlamak maksadıyla başta Dubai, Özbekistan ve Endonezya olmak üzere yurt dışına yönelmeye başladı.

Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan, Türkiye’deki altın fiyatlarıyla uluslararası piyasalar arasındaki farkın büyük ölçüde ortadan kalkmasına rağmen kota uygulamasının yabancı alıcılar açısından belirsizlik oluşturduğunu söyledi.

Bu durumun ihracat performansını olumsuz etkilediğini belirten Özcan “2026 yılında toplam ihracat geçen yıla göre yüzde 13 arttı ancak bu gerçek performansı yansıtmıyor. Çünkü altının ons fiyatının 3 bin dolardan 4 bin 500 dolara yükselmesi miktar kaybını perdeliyor. Şu an işlenmiş mücevher ihracatında geçen yıla göre yüzde 30 düşüş var. Tonaj bazında ise kaybımız yüzde 50’nin üzerinde. Mevcut altyapımızla yıllık 20 milyar doların üzerinde ihracat yapabilecek güçteyiz ancak bu şartlarda 13 milyar doları yakalamak bile zor görünüyor” dedi.

Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor
Başlık ResmiAltında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

KİLOGRAMDA 10 BİN DOLAR FARK VAR

Sektörün önündeki en büyük engelin 2023 yılında cari açığı dizginlemek amacıyla getirilen işlenmemiş altın ithalat kotası olduğunu vurgulayan Özcan, ayrıca mücevher ithalatına getirilen ek verginin sektörün ihracat performansını olumsuz etkilediğini söyledi.

ÖNERİLEN HABERLER
Rakamlar açıklandı! İşte Türkiye
EKONOMİ

Rakamlar açıklandı! İşte Türkiye'deki işsiz sayısı

İç piyasa ile dünya fiyatları arasında kilogram başına 10 bin dolara varan makaslar oluştuğuna dikkat çeken Özcan “Kilogramda 4 bin 500 dolar işçilik katma değeri sağlayan bir sektörün, ham maddesini uluslararası fiyatların 10 bin dolar üzerinde temin ederek rekabet etmesi mümkün değil. Asıl sorun aylık 12 tonluk kota miktarı değil, fiyatların öngörülememesi. Kısa süre önce fark yokken bir anda kilogramda 1.600 dolarlık makas oluşabiliyor. Uluslararası alıcıya güvenilir fiyat veremiyoruz” diye konuştu.

USTALARIMIZ RAKİPLERE GİDİYOR

Özcan, sektörde teslim sürelerinin 3 ila 6 haftayı bulması ve fiyat garantisi sunulamamasının peş peşe sözleşme iptallerini getirdiğini söyledi. Bazı işletmelerde sipariş kayıplarının yüzde 50’yi aştığını, Rusya’nın dev perakende zinciri 585 Gold gibi büyük alıcıların Türkiye’den alımlarını durdurduğunu aktaran Özcan, yaşanan daralmanın üretim ve istihdama maliyetini şu sözlerle anlattı:

Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor
Başlık ResmiAltında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

Kuyumcukent’teki iş yerlerinin yüzde 30-35’inden fazlası kapandı. Bir ihracatçı firma, arkasındaki 40 atölye ve 400 çalışanla birlikte üretim yapıyor. Tek bir sipariş iptali yüzlerce insanın ekmeğini etkiliyor. Kota sonrasında işlenmiş mücevher ithalatımız 1 milyar dolar seviyelerinden 6,5 milyar dolara fırladı. Kendi üretebileceğimiz ürünleri dışarıdan alır hâle geldik. Daha da acısı, sadece fabrikalarımız değil; yıllar içinde yetiştirdiğimiz ustabaşılarımız, teknik personelimiz ve üretim teknolojilerimiz de Dubai, Mısır ve Kuzey Afrika’ya taşınıyor. Kendi elimizle kendimize yeni rakipler oluşturuyoruz.

ÖNERİLEN HABERLER
Fed
EKONOMİ

Fed'den piyasaları etkileyecek mesaj: Neredeyse tüm yetkililer faiz artışı istiyor

SİPARİŞLER ÖZBEKİSTAN VE İTALYA’YA KAYDI

Türkiye’deki belirsizlik ortamının rakip ülkelerin pazar payını büyüttüğünü dile getiren Özcan, İtalya’nın mücevher ihracatının 15 milyar dolara ulaştığını, Türkiye’nin geçmişte 300 milyon dolar olan İtalya’dan mücevher ithalatının ise 5 milyar dolara çıktığını kaydetti.

Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor
Başlık ResmiAltında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

2022’de Kapadokya’da kurulması planlanan İtalyan altın zincir fabrikası yatırımının kota sebebiyle rafa kalktığını aktaran Özcan, Endonezya’nın da ihracat hacmini Türkiye seviyesine yaklaştırdığını belirtti.

Türk üreticilerin yaklaşık yüzde 30’unun Dubai, Özbekistan ve Endonezya gibi ülkelere yöneldiğini anlatan Özcan, özellikle Özbekistan’ın sunduğu cazip şartlara dikkat çekerek “Özbekistan, üretim tesisi kuran yatırımcıya altını dünya fiyatının yüzde 4 altında veriyor. Üstelik bedelin yüzde 15’ini peşin, kalan yüzde 85’ini 180 gün sonra alma imkânı tanıyor. Türkiye’de ham maddeye ulaşamayan üreticimiz doğal olarak bu ülkelere gidiyor. Özbekistan’da şimdiden 10’a yakın Türk firması tesis kurdu” ifadelerini kullandı.

Altında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor
Başlık ResmiAltında kota etkisi: Mücevherciler de yurt dışına gidiyor

2023 ÖNCESİNE DÖNMELİYİZ

Türkiye’nin küresel bir çekim merkezi olabileceğini belirten Özcan, kotanın etkilerini bilimsel verilerle ortaya koymak için Boğaziçi Üniversitesi ile yürüttükleri ekonomik etki analizini 6-7 hafta içinde tamamlayarak ekonomi yönetimine sunacaklarını açıkladı.

Kaybedilen güvenin ve pazar paylarının yeniden kazanılması için 2-3 yıllık bir toparlanma sürecine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Özcan, sektörün beklentilerini şöyle sıraladı:

İşlenmemiş altın ithalat kotası tamamen kaldırılmalı ve 2023 öncesindeki gümrük mevzuatına dönülmeli. Aynı şekilde mücevher ithalatına getirilen ek vergi kaldırılmalı. Dâhilde işleme rejimi bürokratik engellerden arındırılmalı. Kayıt dışıyla mücadele artırılmalı, döviz dönüşüm desteği altının toplam değeri yerine işçilik değeri üzerinden uygulanmalı

Whatsapp İkon Facebook İkon
Paylaş
Paylaş
Yayın Tarihi |
Haberle İlgili Daha Fazlası
Ekonomi
Bizi Takip Edin Bizi Takip Edin
SONRAKİ HABER