Buğdayda bol verim stok oyununu bozar

Buğdayda hasat dönemi başladı. Rusya-Ukrayna savaşıyla yaşanan tedarik gerilimi yerini fiyatlar nereye gideceğe bıraktı. Uygulanan tarım politikalarının çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını ifade eden Taban Gıda CEO’su Hasan Hacıhaliloğlu, TMO’nun açıkladığı buğday alım fiyatının önümüzdeki yıl ekilebilen alanları artırabileceğini, stokçunun Güneydoğu’da TMO fiyatının yüzde 10 üzerinde buğday topladığını ancak fiyatta büyük değişim beklemediğini söyledi.

ÖNDER ÇELİK | MARDİN

Kurlarda yaşanan hızlı artış ve Rusya-Ukrayna savaşı pandemi sonrası temel gıda ürünlerine damgasını vurdu. Dünya buğday deposu iki ülkenin savaşı bütün ülkelerin stratejilerini yeniden şekillendirmelerine sebep oldu. Taban Gıda CEO’su Hasan Hacıhaliloğlu, dünyada yaklaşık 200 milyon ton buğday ticareti yapıldığını, bu rakamın yüzde 1’den fazlasını kendilerinin gerçekleştirdiğini belirterek, bu yıl geçen geçen yıllara göre daha yüksek buğday rekoltesi beklediklerini söyledi. Hacıhaliloğlu “TÜİK bu dönem için 19,5 milyon ton buğday rekoltesi bekliyor. Ancak biz yaklaşık 17 milyon ton olacağını tahmin ediyoruz” dedi.

6,500 TL'NİN ALTINDA FİYAT BEKLENMİYORDU

diyen Hacıhaliloğlu “Bu yıl TMO, primle birlikte 7.050 TL alım fiyatı açıkladı ki bu rakam sektöre can suyu oldu. 1.000 TL’lik desteğin sonbaharda verileceğini göz önünde bulundurduğumuzda yapış şekli eleştirilebilir ancak USD bazında verilmiş en yüksek alım fiyatı ile karşılaştık. Buğdayda dünya ortalaması olan 420 $’a yaklaştık. Bu rakam önümüzdeki yıl ekilebilen alanların oranını da arttırabilir” dedi. Stokçunun Güneydoğu'da buğdayı TMO'nun belirlediği fiyatın yüzde 10 üzerinde aldığını kaydeden Hacıhaliloğlu “Stokçu kumar oynuyor. TMO olmasa ben bu fiyatlardan alırdım ama geçen yıl TMO bizim sattığımız fiyatın neredeyse üçte birine sattı. Bunu yine yapabilir, seçim senesi...” diyerek buğdayda fiyatın belirlenen seviyede kalacağını söyledi.

Türkiye’de buğday bulunabilirlik sorunun olmadığını ancak iç nakliyenin bir yıl içinde 130 TL'den 500 TL'ye çıktığını anlatan Hacıhaliloğlu “Her yıl yaklaşık 10 milyon ton buğday ithal ediyoruz. Bu rakamın yaklaşık 2,5 milyon tonu kendi tüketimimiz için. Türkiye’de ne buğday ne de mısır için bulunamama, tedarik edilememe gibi bir problem yok” ifadelerini kullandı.

MISIRA, PAMUĞA KAYIŞ VAR

“Yaşanan ekonomik krizler ve uygulanan tarım politikaları çiftçiyi üretimden uzaklaştırdı ve dolayısıyla ekim alanlarının azalması buğday üretim oranlarının istenen seviyelere ulaşmasının önüne geçiyor” diyen Hacıhaliloğlu, şöyle devam etti: Türkiye yeni tarım politikaları ile uzun vadeli planlar yaparak verimli tarım arazilerini doğru kullanmalı. En başta ekilmedik tarım arazisi bırakmamak gerekiyor. Çiftçi verimi dolayısıyla daha yüksek getirisi olduğu için mısıra yöneliyor. Türkiye’de buğdayın ekim alanlarında ciddi azalma söz konusu. Şanlıurfa tarafında pamuğa, Karadeniz tarafında yağlı tohumlara kaçış var. Çiftçinin kendi toprağını ekmesi için teşvik etmeli, sözleşmeli tarım uygulamalarına geçmeliyiz. Güney Doğu Anadolu’da dünyanın en iyi makarnalık buğdayı üretiliyor ancak bunun ihracatına izin verilmiyor. Kendimize yetecek kadar kısmı ürettikten sonra kalan kısmı bir şekilde doğru yöntemlerle ihraç edip bunun karşılığında da ekmeklik buğday aldığımızda ülkemiz kazancını yüzde 50 artıracaktır.

YÜZDE 100'ÜN ÜZERİNDE BÜYÜME HEDEFLİYOR

Geçen yıl 2 milyon tonun üzerinde bir hacme ulaşan Taban Gıda, yılı 4,5 milyar TL’nin üzerinde bir ciroyla kapatırken, yüzde 50'nin üzerinde büyüdü. Samsun’da silo yatırımı ve Rusya’da un fabrikası için kolları sıvayan şirketin üç kuru yük gemisi de bulunuyor. Mardin’de buğday hasadına katılan Taban Gıda CEO’su Hasan Hacıhaliloğlu “Yıl sonu için tonaj bazlı yüzde 20, ciro bazlı yüzde 30 büyüme hedefliyorduk. Ancak fiyatların ve kurun bu kadar yukarıda olması sonucunda, yüzde 100’ün üzerinde büyümeyle yılı kapatabiliriz. İç piyasada yem ham maddeleri pazarında yer edinmeyi planlıyoruz” dedi.