EYT'yi kaçıranlara yeni umut! Milyonların beklediği teklif Meclis'te
Kademeli emeklilik tartışmaları yeni bir kanun teklifiyle yeniden gündeme taşındı. TBMM'ye sunulan teklif, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olarak çalışmaya başlayan ve emeklilikte yaş şartına takılan milyonlarca kişiye yeni bir umut olmayı hedefliyor.
Emeklilikte yaş sınırına ilişkin mağduriyetlerin giderilmesini amaçlayan düzenleme, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonuna sevk edildi. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, teklifin kapsamını, çalışanlara getirmeyi öngördüğü hakları ve üç maddelik düzenlemenin ayrıntılarını merak edenler için tüm başlıkları bir araya getirdi.
İşte adalet arayan milyonların sesine kulak veren o düzenlemenin detayları…
İsa Karakaş'ın köşe yazısı şöyle:
EMEKLİLİKTE ADALET TERAZİYE ÇIKTI: BİR GÜNLÜK FARKLA ÖMÜR TÜKETMEYE SON!
Sosyal devlet olmanın ilk şartı, vatandaşının geleceğini belirsizlik rüzgârlarına karşı korumaktır.
Ülkemizde 1999 yılından bu yana emeklilik sisteminde yapılan köklü değişiklikler maalesef çalışanlar arasında derin uçurumlar oluşturdu.
Son olarak 2023 yılında çıkan EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanların yüzünü güldürürken, bu tarihten hemen sonra işe girenleri âdeta kendi hâllerine terk etti.
"Aynı gök kubbe altında, aynı emeği veren" ama sadece birkaç gün veya ay geç sigortalı olduğu için akranlarından 17/24 yıl sonra emekli olabilen çalışanlar büyük bir serzeniş içinde hak arıyor.
Bu kanun teklifi, "bütçe dengeleri gerekçe gösterilerek emeğin hakkı görmezden gelinemez" diyerek yola çıkıyor.
İleri yaşta iş bulmanın âdeta imkânsız olduğu, işsizlik ve gelir kaybının bükülmez bir bileğe dönüştüğü günümüzde, bu düzenleme adalet terazisini yeniden dengelemeyi hedeflemektedir.
Kanun teklifinin gerekçesinde de vurgulandığı gibi; emeklilik bir lütuf veya ayrıcalık değil, yıllarca akıtılan alın terinin, ödenen primlerin anayasal ve kamusal bir karşılığıdır.
KANUN TEKLİFİNİN MADDE MADDE ÖZGÜN ANALİZİ
Teklif, karmaşık hukuki terimlerden uzak, doğrudan çözüme odaklanan 3 temel maddeden oluşuyor:
MADDE 1: Yaş Şartına Takılanlara Emeklilik Kapısı Açılıyor
- Maddenin Özü: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa "Geçici Madde 113" ekleniyor.
- Kimleri Kapsıyor?: 8 Eylül 1999 tarihinden sonra SGK (SSK, Bağ-Kur, Tarım SSK) veya Emekli Sandığı kapsamında ilk defa sigortalı olanları içine alıyor.
- Ne Getiriyor?: Sigortalılık süresini, hizmet süresini ve prim gün sayısını eksiksiz tamamlamış ancak yaş sınırını dolduramadığı için beklemek zorunda kalan vatandaşlara, yazılı başvuru yapmaları hâlinde yaş şartı aranmaksızın yaşlılık (emekli) aylığı bağlanmasını öngörüyor.
- Gerekçesi: "İğneyle kuyu kazar gibi" yıllarca prim biriktiren, tüm yasal yükümlülüklerini yerine getiren ancak sırf yaş kriteri yüzünden sistemin dışında kalanların mağduriyetini bitirmektir. Çalışma gücü azalan ve yaşından ötürü iş bulamayan insanları sosyal güvenceye kavuşturarak derin bir nefes aldırmaktır.
MADDE 2: Geciken Adalet, Adalet Değildir (Yürürlük)
- Maddenin Özü: Bu kanunun resmiyete kavuştuğu, yani Resmî Gazete'de yayımlandığı gün itibarıyla derhal yürürlüğe girmesini düzenler.
- Gerekçesi: Mağduriyet yaşayan yüz binlerce çalışanın "bıçak kemiğe dayandığı" için bir gün bile bekleyecek sabrının kalmamasıdır. Düzenlemenin bürokratik engellere takılmadan hızla hayata geçmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 3: Kanunun Güvencesi (Yürütme)
- Maddenin Özü: Bu kanun hükümlerinin uygulanmasından ve yürütülmesinden doğrudan Cumhurbaşkanı'nın sorumlu olduğunu belirtir.
- Gerekçesi: Kanunun devletin zirvesi tarafından en üst düzeyde sahiplenilmesini, uygulamada herhangi bir aksaklık veya keyfiyet yaşanmamasını yasal güvence altına almaktır.
HASILIKELAM: Hak yerini bulmalı. Keza emeklilikte adalet, bir kesimin sevinci üzerinden diğerinin mağduriyetiyle inşa edilemez.
Muhalefet tarafından meclise taşınan bu kanun teklifi, sadece bir yasa değişikliği değil, toplumun zedelenen adalet duygusunu yeniden ayağa kaldırma fırsatıdır.
Dileğimiz ve umudumuz; SGK’nın aktüeryal dengelerini de gözeten, sigorta başlangıç tarihlerine göre adil ve hakkaniyetli bir kademelendirmeyle bu tasarının yasalaşmasıdır.
Şimdi Meclis çatısı altındaki tüm milletvekilleri için parti rozetlerini bir kenara bırakma ve iğneyle kuyu kazar gibi ömrünü çalışmaya adamış milyonların hakkını teslim etme vaktidir. Gün, el ele verip bu kördüğümü çözme günüdür.
