İsraf ettiğimiz gıda Suriye’yi doyurur

Türkiye’de yılda 9,4 milyon ton bitkisel ürün, günde 6 milyon adet ekmek israf ediliyor. Bu miktarın yarısı bile kurtarılsa, 25 milyon nüfuslu bir ülkenin gıda meselesi çözülmüş oluyor

Dünyada 795 milyon kişi açken, trilyonlarca dolarlık gıda her gün çöpe gidiyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, gıda israfının Türkiye’de de büyük boyutlarda olduğunu belirterek “Sadece tarladan sofraya israf edilen gıdayla Suriye kadar, 20-25 milyon insan açlıktan kurtarılır” dedi.
Özellikle hasat sonrasında taşıma, muhafaza ve pazarlama sırasında da kayıplar yaşandığına işaret eden Bayraktar, tür ve çeşitlere göre değişmekle birlikte yaş sebze ve meyvedeki kayıp oranının yüzde 10-30 değiştiğini kaydetti. Bayraktar’ın verdiği bilgiye göre, geçen yıl 60 bitkisel türden 110,7 milyon ton üretim yapıldı. Bunun 9,4 milyon tonu daha tüketiciye ulaşmadan kaybedildi. Bu miktar, 8-10 milyonluk bir ülkenin tüketebileceğinden daha fazla bir ürün anlamına geliyor. Üstelik bunun iki katı kadarı da markette satış beklerken ya da evlere fazladan alındığı için çürüyerek çöpe atılıyor.
ÇÖPTE EKMEK İNANILMAZ
Türkiye gibi ekmeği nimet bilen bir ülkede ise 6 milyon ekmeğin çöpe gittiği bir gerçek. Bayraktar, bu miktarda ekmekle 5 milyonluk bir nüfusun ihtiyacının karşılanabileceğini ifade ederek şöyle diyor: Tarladan sofraya gıda israfı gelişmiş ülkelerde yüzde 40’ı buluyor. Türkiye’de ise sebze ve meyvenin dörtte biri tüketilemeden kaybediliyor. Bu kayıp yüzde 40 değil de yüzde 25-30 bile olsa, 25 milyon insan açlıktan kurtulur. Sebze ve meyvede derim, yani hasat sırasında yüzde 4-12, taşıma sırasında yüzde 288, pazara hazırlık sırasında yüzde 5-15, depolamada yüzde 3-10 ve tüketici evresinde yüzde 1-5 kayıp yaşanıyor.

27 milyar lira çöpe gidiyor

Sebze ve meyvenin pazar büyüklüğü 100 milyar lira. Bunun yüzde 25’i, yani 25 milyar lirası çöpe gidiyor. Günde 6 milyon adet, yani 2,1 milyar liralık ekmeği de yine çöpe atıyoruz.

Kayıpları önlemek çok kolay

TZOB Başkanı Bayraktar, tüketicinin ürünü ihtiyacı kadar almasını, üreticinin paketleme ve taşımaya dikkat etmesini tavsiye etti ve şu uyarılarda bulundu:
¥ Üreticiler zamanında ve doğru şekilde hasat yapmalı, hastalık ve zararlılara karşı mücadelede dikkatli olmalı.
¥ Ürünün olgunlaşmadan ya da aşırı olgunlaşmış olarak toplanması kayıpları artırıyor. Bahçede uygun sebze ve meyve toplama kapları bulunmalı, ürün güneşten korunmalı, uygun paketleme yapılmalı ve pazara ulaştırılması gecikmemeli.
¥ Sebze ve meyvenin ömrünün uzaması için soğuk hava depolarının sayısı ve kapasitesi artırılmalı.
¥ Tesislerde sınıflandırma iyi yapılmalı, havalandırma ve soğutma yeterli olmalı. Ürüne hasattan sonra ve yüklemeden önce muhakkak ön soğutma yapılmalı.
¥ Tüketiciler ihtiyacından fazla almamalı, saklama şartlarını öğrenmeli.