Konutta seferberlik: TOKİ, belediyelerle birlikte hızlı üretime başlıyor

Türkiye’nin yıllık konut ihtiyacı yaklaşık 800 bin... Üretim yarı yarıya düştü, gayrimenkul fiyatları uçtu. Hükûmet TOKİ ve belediyelerle birlikte konut üretmek için düğmeye bastı.

Cevdet Fırat AYDOĞMUŞ

Hükûmet, konut üretiminde arz talep dengesinin bozulmasının da etkisiyle artan satış ve kira bedellerindeki dalgalanmayı frenlemek için farklı formüller üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ortak çalışma başlattı. Bir yandan da TOKİ, belediyelerle birlikte yeni konut üretimi için düğmeye bastı.

Maliyetleri düşürmeyi ve konut üretimini artırmayı hedefleyen yeni projelerle, hem inşaat sektörünün üretimi hem de vatandaşların konut kiralaması veya alımı kolaylaştırılacak. Projenin detayları önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanacak.

YILLIK KONUT İHTİYACI YAKLAŞIK 800 BİN

Yaşanan sıkıntıları değerlendiren İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu Başkanı Tahir Tellioğlu "Konut üretimi düştü. 2007-2017 arasında yılda ortalama 1,3 milyon konut üretiliyordu. 2018-2021 yıllarında ortalama 550-600 bine düştü. Türkiye’nin yıllık konut ihtiyacı ise yaklaşık 800 bin. Şu an ihtiyacın altında bir üretim var. Buna paralel olarak fiyatlar ve kiralar arttı" dedi.

"Üretim açığı, üç sorunun çözümüyle kapanabilir" diyen Tellioğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Birincisi, inşaat malzemelerinin fiyatı; üç kat arttı. İkincisi, arsa... Genelde inşaat maliyetlerine arsa payı yüzde 50 yansır. Arsa maliyeti bir yıl önce daire başına 500-700 bin lira arasındaydı, bugün 1,5 milyon lira... Arsa fiyatlarındaki artış da iki katı aştı. Üçüncü sebep ise yapı müteahhitlerinin sınıflandırılması yönetmeliği. Önüne gelen müteahhitlik yapmasın diye bunu talep etmiştik ancak bakanlık bunun kapsamını genişletti. Kriterler fazla sert oldu. Bize göre sektörün yüzde 20’sinin elenmesi gerekirken, yüzde 50’si elendi. Sektörde bunun oluşturduğu bir zorluk da var. Bu üç konuyu çözersek, konut üretimi artar, fiyatlar da düşer."

RUHSAT SAYISI AZALIYOR

Bu arada Türkiye İstatistik Kurumu, 2022'nin 1. çeyreğine ilişkin yapı izin istatistiklerini açıkladı. Belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı, ocak-mart döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,5 azalış gösterdi. Daire sayısı ise azaldı. İstanbul İnşaatçılar Derneği Başkanı Nazmi Durbakayım "Son üç yılda yapı izni alınan daire sayısı 1,58 milyon adet olarak gerçekleşirken, ihtiyaç duyulan üretim adedi 2,4 milyondu. Arz talebin epey gerisinde kaldı" dedi.

Ege Yapı Yönetim Kurulu Başkanı İnanç Kabadayı da Covid-19 sebebiyle ürün tedarik zincirinin kırıldığını, emtia fiyatlarında ve inşaat maliyetlerinde artış yaşandığını, bu nedenle konut arzının azaldığını söyledi. Özyurtlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Özyurt da "En büyük sorunumuz uygun fiyatlı arsa bulmak. Arsa üretimi yapılmalı, kentsel dönüşümle yeni inşaat alanları açılmalı" ifadelerini kullandı.