Marketlere sınır gelirse enflasyon 2 puan artar

Carrefoursa CEO’su Kutay Kartallıoğlu, perakende yasa tasarısıyla aslında tüketicinin cezalandırıldığını belirterek “Tasarı bu hâliyle yasalaşırsa enflasyon en az 2 puan artar, müşteri daha pahalıya ürün alır, devlet vergi gelirlerinden olur, kayıt dışılık artar. Bu tasarıyla Türkiye pazarını ABD’nin Amazon’una, Çin’in Alibaba’sına açmış olursunuz” dedi.

ÖMER TEMÜR

Bir yanda e-Ticaret baskısı altındaki zincir marketler, diğer tarafta zincir marketlerin baskısı altındaki esnaf. Yaşanan dijitalleşme her iki tarafı da dönüşüme zorluyor. Böyle bir ortada perakende yasası ile marketlere sınırlama ve yasaklar getirilmesi sektörü endişelendiriyor. CarrefourSA CEO’su Kutay Kartallıoğlu perakende yasa tasarısının kanunlaşması durumunda enflasyonun en az 2 puan artacağına dikkat çekerek “Müşteri daha pahalıya ürün alacak, devlet vergi gelirlerinden olacak, kayıt dışılık artacak. Esnaf yine fayda görmeyecek. Bu tasarıyla Türkiye pazarını ABD’nin Amazon’una Çin’in Alibaba’sına açmış olursunuz” dedi.

KİMSENİN CAMINI İNDİRMİYORUZ
Perakende sektörünün endişelerini gelin Kartallıoğlu’ndan dinleyelim:
Biz organize perakende olarak küçük esnafın camını penceresini indiriyoruz. Bunu çok iyi değerlendirmek yazım. Rekabeti ortadan kaldırıp müşterinin doğru fiyata, uygun kaliteye ulaşmasını önüne geçip onu eski tip sinekli bir bakkala mahkûm bırakırsak bu, müşteri aleyhine olur.
Maalesef perakende yasası yatırımlarımızı çok kötü etkiler. Tabii ki bir sokakta aynı zincirden sekiz tane şube açılsın, her köşe başını zincir market olsun da demiyoruz. Ama yasa ile tüketici cezalandırılarak esnaf korunmaya çalışıyor.

"ESNAF YASAKLAR İLE KORUNAMAZ"
Carrefoursa, sokakta market açmadı diyelim. Bir tane eski tip bakkal var. Soruyorum o zaman, tüketici gerçekten üç sokak ötedeki markete gitmeyi bırakacak mı? Evimin yanında bir esnaf var, gidip oradan mı alacak? Bunun beyhude bir çaba olduğunu düşünüyorum. Çünkü herkesin elinde mobil bir telefon var. Hiç kimse hiçbir ürünü üç kuruş fazlasına almak istemez. Dolayısıyla esnaf yasaklar ile korunamaz. e-Ticaret, organize perakende sektörünü bile değiştiren bir olgu. Organize perakendenin gıda dışa ürün satışını engelleyip esnafın kurtulacağını sanmak 1980lerin rüyası. Eğer perakende yasası bu hâliyle çıkarsa enflasyon en az iki puan yükselir. Ayrıca müşteri memnuniyetsizliğine yol açar. Esnafa hiçbir faydası olmayacağı gibi müşterinin tüketim alışkanlıklarının tamamen e-Ticaret’e kaymasına sebep olur. Bundan zarar görecek tek kuruluş ise devletin olur. Vergi gelirlerinden, SGK prim ödemelerinden olacak, istihdam azalacak kayıt dışa artacak. Müşteri ise esnafı tercih etmeyip e-Ticaret’e yönelecektir. ABD’nin Amazon’u Çin’in Alibaba’sına bütün pazar kendiliğinden açılmış olacak. Bizim bir tane patronumuz var; o da müşteri. Müşteri varsa biz varız, yoksa biz de yokuz. Organize perakenden sektörünün 40 yıldır şeytanlaştırılması, esnafı batırıyormuş gibi lanse edilmesi çok da adil değil. Ekonomik mantıkla da bağdaşmaz. Eğer organize perakende zincirleri olmasaydı halkımız kendini çok daha fakir hissederdi. Biz enflasyonun önünde bir bariyeriz.

DİJİTAL ALANDA DESTEK OLUNABİLİR
Esnafı ancak 21. yüzyıla adapte ederek koruyabiliriz. Yasak yerine esnafın iş yapabileceği pazar yeri ve çarşı platformları ile onları dönüştürmek daha doğru olur. Sonuçta onlar da bizim rakibimiz. Biz de zaten marketlerde esnafa fiziki alanlar açıyoruz. Mesela Carrefoursa olarak 700’den fazla mağazamız var. Biz büyüme adımlarımızı esnaf ile birlikte kurguluyoruz. Doğru olanın da bu olduğuna inanıyoruz. Bu, şu demek: Esnafımızı eğitelim, alım komisyonlarımızdan faydalandıralım, kendi başına üretemeyeceği öz markalı ürünleri esnafın rafına koyalım, esnafın kendi başına IT sistemi geliştirmesine imkân yok, o sistemi biz verelim. Şu anda 40’a yakın esnafımız Carrefoursa çatısı altında kendi namına faaliyet gösteriyor. Yıl sonuna kadar esnaf sayısını 100’e kadar çıkaracağız.
Yasa ile ilgili görüşlerimizi yorumlarımız beklentilerimizi önerilerimizi, dünyadaki çalışmaları Gıda Perakendecileri Derneği aracılığıyla paylaşıyor, ilgili makamlara gönderiyoruz. Onlar da değerlendiriyorlardır diye umuyorum.

200 MARKET AÇACAK
∂ Pandemi boyunca Carrefoursa’nın yatırım yapmaya devam ettiğini dile getiren Kartallıoğlu, “Sene sonuna kadar süper ve mini format ağırlıklı olarak 100’ü bayi olmak üzere 200’ün üzerinde yeni market açmayı hedefliyoruz. Mevcut 13 adet Lezzet Arası restoranımızın sayısını 17’e çıkaracağız” dedi.

KURAKLIK, FİYATLARI ARTIRIYOR
Gıdanın önündeki en önemli risklerden birinin de kuraklık olduğuna değinen Kutay Kartallıoğlu, “Kuraklık global bir felaket. Maalesef Türkiye’deki gıda fiyatlarını da etkileyecek. Türkiye’nin ithalata bağımlılığının da tetikler. Bunun üstesinden gelinmesi için acil eylem planı şart. Devletimiz bu konuda çalışıyor. Sözleşmeli ve izlenebilir tarım, ürün girdilerinin düşürülmesi, yerli tohumun teşvik edilmesi gıda enflasyonun bir süre için durdurur. Sonrasında ise kuraklık bizi de etkilemeye başlayacak. Zaten şu anda bütün dünyada gıda fiyatları yüzde 18-25 arasında artmış durumda. Ülkeler ithalat kapısını kapatıyor. Dolayısıyla geliştirilen tüm politikalara sonuna kadar destek vermeye hazırız” ifadelerini kullandı.

MÜSİLAJ KAYGI VERİCİ
Türkiye’nin en büyük perakendecisi olduklarını dile getiren Kutay Kartallıoğlu, Marmara Denizi’ndeki müsilaj problemi ile ilgili olarak ise şunları söyledi: Müsilaj herkesin içini acıtan bir problem. Balıkçılık adına kaygı verici. Yaz yaz aylarında av balıkçılığı olmadığı şimdilik etkilemedi. Reyonlarımızda Ege ve Akdeniz’de avlanması serbest balıklar ile çiftlik balıkları var. Sonbahar için endişelerimiz var tabii. Çünkü Marmara’da av sezonu açılıyor. Balık yeme konusunda da bir endişe var ancak Carrefoursa genelinde normal sezonluk düşüş dışında bir talep düşüşü görmedik.