Merkez Bankası yıl bitmeden müjdeyi verdi! Dijital TL'de ilk adım tamamlandı, "kripto para" detayı dikkat çekti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) uzun bir süredir üzerinde çalışılan Dijital Türk Lirası Projesi'nin birinci fazını tamamlandı. Sürece ilişkin rapor yayımlayan TCMB, 18 yaş altına ve kripto varlıklara dikkat çekti.

Kripto para birimlerine artan ilginin ardından dünya genelinde birçok ülke merkez bankası kendi dijital para birimini çıkarmak için harekete geçti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da bu ülkelerin başında geliyor. Dijital Türk Lirası çalışmalarını sürdüren Merkez Bankası, proje için birinci faz değerlendirme raporu yayımlandı. Raporda 18 yaş altına ve kripto varlıklara dikkat çekildi.

TCMB'den yapılan duyuruda, dijital Türk lirası kullanımına ilişkin açıklamada, Dijital Türk Lirası Projesi'nin birinci faz çalışmaları kapsamında, belirli lokasyonlarda pilot uygulama testlerinin gerçekleştirilmesi ve testler sonucunda kullanıcı deneyimi ile sistem performansının ölçülmesinin amaçlandığı belirtildi.

DİJİTAL TL İÇİN ÇALIŞMALAR GENİŞLİYOR

Merkez Bankası tarafından yayımlanan raporda, Dijital Türk lirası ile ilgili sürece yer verilen raporda, 2023'ün ilk yarısında pilot testlere devam edilerek birinci fazın tamamlandığı, elde edilen bulgular doğrultusunda daha yaygın pilot testlerin gerçekleştirileceği ileri fazlara geçilmesi ve proje aşamalarının tamamlanmasını takiben yapılacak analizler ve değerlendirmeler neticesinde Dijital Türk Lirası İş Birliği Platformu'nun yeni katılımcılarla genişletilmesinin planlandığı bildirildi.

BİTTİĞİNDE TÜM TÜRKİYE'NİN KULLANIMINA SUNULACAK

TCMB'nin, dijital Türk lirasının kullanıma sunulmasına her yönden hazır olmak için çalışmalarına devam ettiği belirtilen raporda, "İlerleyen dönemlerde dijital Türk lirasının teknolojik gereksinimlerinin yanı sıra iktisadi ve hukuki çerçevesine dair çalışmalara da öncelik verilecek olup çalışmaların karar alıcılara sunulması planlanmaktadır. Nihai kararın alınması ve ilgili mevzuatın hayata geçmesiyle birlikte dijital Türk lirasının yaygınlaştırma çalışmalarının hızlanması ve tüm Türkiye'de kullanıma sunulması mümkün olabilecektir." denildi.

Merkez bankaları dijital paralarına ilişkin bilgilere yer verilen raporda, ödemelerin dijitalleşmesi sürecinin son aşaması olarak kabul edilebilecek Merkez Bankası Dijital Parası'nın, en yalın ve basit hali ile "egemen bir ülkenin parasının dijital biçimi" olarak tanımlanabildiğini hatırlatıldı.

DİJİTAL TL KRİPTO PARALARDAN FARKLI

"Merkez Bankası Dijital Parası" denildiğinde akla kripto varlıkların gelebildiği ancak dijital paranın bir kripto varlık olmadığı vurgulanan raporda, şunlar kaydedildi:

"İktisaden dijital para, ülke parası olarak kullanılan banknotun dijital biçimidir. Dijital para, yasal ödeme aracı olarak kanuni dayanak üzerinden hukuki çerçevesi tanımlanmış, milli egemenlikten gücünü alarak toplumsal uzlaşıyı temsil eden ve tek milli değer ölçüm birimi niteliğindeki ülke parasının yeni bir biçimidir. Bu bağlamda, dijital para ile kripto varlıkların hem ekonomik hem de hukuki çerçeve olarak birbirlerinden tamamen farklı kavramlar olduğunun içselleştirilmesi, kritik önem taşımaktadır. Örneğin, dijital Türk lirası ile kast edilen Türk lirasının dijital biçimidir. Birimi, mevcut para formunda olduğu gibi Türk lirasıdır.

Dijital Türk lirası, yeni teknolojik potansiyelleri ve ayrıca pandemi ile birlikte giderek daha hızlı dijitalleşen ekonomik faaliyetleri fırsata dönüştürme kapasitesi taşıyacak şekilde tasarlanıp geliştirilebilecektir. Yeni teknolojiler, paraya işlevsellik kazanımları sağlayabilecek ancak paranın fıtratını değiştiremeyecektir. Bu bağlamda tasarımlar, paranın temel özellikleri göz önünde bulundurularak yapılmaktadır. Tedavüle sokulması halinde dijital Türk lirasının, finansal kapsayıcılık oranının artırılması, ödemelerin kesintisiz ve sürekli çalışma ilkesine uygun tamamlayıcı bir ödeme kanalı oluşturulması, dijital ödemelerde yeknesaklık imkanının sağlanması ve programlanabilir ödemeler altyapısının hazırlanarak yenilikçi kullanım alanları için bir taban oluşturulması noktalarında katkı sağlayacağı öngörülmektedir."

18 YAŞ ALTI DİJİTAL PARAYA DAHA SICAK BAKIYOR

Dijital para bilgisinin nasıl saklanabileceğine yer verilen raporda, proje sürecinde elde edilen bulguların çok yönlü değerlendirmeler içermekle birlikte "mahremiyet", "finansal sistem", "teknoloji" ve "dijital kimlik" ana başlıklarında gruplandırılabildiği belirtildi.

Dijital paranın, mevcut ödeme alternatifleri ve ürünleriyle rekabet etmeyip talep anında sunulan, ödemeler altyapısını tamamlayıcı bir alternatif hizmet olarak konumlandırılabileceği aktarılan raporda, herhangi bir sebeple herhangi bir mevduat ya da ödeme hesabı bulunmayan ve 18 yaşın altında olan vatandaşların ödemelerinde dijital parayı tercih edebileceğinin öngörüldüğü, ayrıca, turistler başta olmak üzere yerleşik olmayanlar için de dijital para seçeneği sunulabileceği bildirildi.

DİJİTAL TL MEVDUATA DÖNÜŞEBİLECEK

Türk lirasının tüm biçimlerinin birbiriyle dönüşümünün mümkün olacağı vurgulanan raporda, şunlar kaydedildi:

"Bilindiği üzere, mevcut finansal sistemde bankalarda bulunan mevduat, ATM'ler ya da şubeler aracılığıyla nakde dönüşebilmektedir. Benzer şekilde, mevduat dijital Türk lirasına, dijital Türk lirası da mevduata dönüşebilecektir. Bu dönüşüm, anında ve sürekli mümkün olacaktır. Dijital para sistemi, dönüşümleri sağlamak amacıyla mobil uygulamalar, mevduatı yöneten sistemler ve ATM'lerle entegre olacaktır. Dijital Türk lirası hesabı olmayan işletmeler için de dijital Türk lirası ile alınan ödemelerin otomatik olarak mevduata dönüşümleri sağlanacaktır. Bu süreçlerde bir taraftan mevcut teknolojik imkanlar en pratik şekilde değerlendirilmeye devam edilirken, kısa, orta ve uzun dönemin olası yenilikleri ile uyum özenle gözetilecektir."

ERİŞİM NASIL OLACAK?

Dijital Türk lirasına erişimin, ticari bankaların dahil olduğu lisanslı finansal aracı kurumlar üzerinden gerçekleştirileceği aktarılan raporda, "Bu bağlamda, serbest piyasa ekonomisinin temellerinden olan iki katlı bankacılık esaslarına ve finansal sistemin temel prensiplerine zarar verilmemesi ilkesi gözetilerek dijital cüzdanlarda dolaştırılabilecek toplam nakit tutarı ve harcama limitleri kademeli ve kontrollü bir şekilde yönetilecektir. Bu açıdan bakıldığında, geleneksel bankacılık yaklaşımlarıyla uyumlu bir süreç devam etmektedir." denildi.