Okul masrafı pahalıya patladı, vatandaş limitleri zorladı! Kredi kartı harcamaları yükseldi, binlerce kişi yasal takipte

Enflasyona karşı vatandaş tüm limitlerini zorladı. Kredi kartı ile yapılan harcamalar giderek yükseldi. Kredi ve banka kartı ile yapılan harcamalar, okulların açılmasının da etkisiyle, yıllık bazda reel olarak yüzde 51 arttı ve 191.1 milyar liraya ulaştı.

Kaydet

Orta Vadeli Programın (OVP) açıklanmasının ardından kredi ve kredi kartı sınırlaması kararı gündeme gelirken, yapılan harcamalar dikkat çekmeye başladı. Enflasyona karşı vatandaş kredi ve kredi kartına sarılırken, borcunu ödeyemeyen binlerce kişi yasal takibe düştü.

OKULLARIN AÇILMASIYLA HARCAMALAR YÜKSELDİ

Ekonomim'de yer alan habere göre 1 Eylül haftasında kartlı harcamalar 191.1 milyar lira ile rekor kırdı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de geçen yıla göre yüzde 140 artışa dikkat çekerek önlem alınacağını belirttiği kartlı harcamalarda reel artış ise yüzde 51 oldu. Okulların açılmasının etkisiyle eğitim harcamaları bir yılda nominal olarak yüzde 345,45, reel olarak yüzde 199,74 artarken, dövize duyarlı harcama kalemlerindeki iki katına varan yükselişler dikkat çekti.

AKARYAKIT HARCAMALARI YÜZDE 27 ARTTI

Merkez Bankası’nın haftalık verilerinden yapılan hesaplamaya göre; geçen yıl eylülün ilk haftası 79.7 milyar lira olan toplam kredi ve banka kartı harcamaları, bu yıl 1 Eylül haftasında 191.1 milyar liraya yükseldi. Bu yüzde 140 nominal artış enflasyondan arındırıldığında ise yüzde 51’de reel artış yaşandığına işaret ediyor. Benzin ve akaryakıta geçen yıl 6.06 milyar lira harcanırken eylülün ilk haftası bu yıl 12.3 milyar lira harcandı. Yani kartla yapılan harcamalarda yüzde 103,6 nominal, yüzde 27 reel artış söz konusu.

GIDALARDA HARCAMA YÜZDE 40 DAHA FAZLA

Çeşitli gıdalar için yapılan kredi ve banka kartı harcamaları geçen yıl 5 milyar lira iken bu yıl 12 milyar liraya çıktı. Eylül ayının ilk haftasındaki bu harcama, yüzde 140 nominal artış olduğunu gösteriyor. Enflasyondan arındırıldığında ise çeşitli gıdalar için tüketiciler kartlı harcamalarını yüzde 39 artırmak zorunda kaldı. Hizmet enflasyonu Merkez Bankası’nın katılık uyarısı yaptığı bir alan olarak öne çıkıyor. Hizmet sektörlerinde kartlı harcamalar geçen yıl eylülün ilk haftası 4.5 milyar lira iken bu yıl 12.4 miyar liraya yükseldi. Nominal artış yüzde 173,6 iken enflasyondan arındırıldığında reel artış yüzde 52,35 oldu.

OKUL SEZONU VELİYE 3 KAT PAHALIYA PATLADI

Okulların açılması kartlı harcamaları eylülün ilk haftası önemli ölçüde etkiledi. Eğitim harcamalarına geçen yıl eylülün ilk haftasında sadece 2.6 milyar lira harcanmışken bu yıl eylülün ilk haftasında 11.6 milyar lira harcandı. Bu nominal olarak yüzde 345,45 enflasyondan arındırıldığında ise reel olarak yüzde 199,7 artışa işaret ediyor. Veliler, bu yıl eğitim harcamalarına kartlarla neredeyse 3 katı daha fazla ödedi. Giyim ve ayakkabı harcamalarında da okulların açılmasının etkisi söz konusu. Bu grup için geçen yıl eylülün ilk haftası 5.4 milyar lira harcanırken, bu yıl eylülde ise POS’lar kartlardan 11.5 milyar lira çekti. Nominal artış yüzde 111,7 iken enflasyondan arındırıldığında giyim ve ayakkabı grubuna reel olarak harcama artışı yüzde 61,5 oldu.

AVM VE MARKETLERE 30 MİLYAR TL

Tüketiciler geçen yıl eylülün ilk haftasında market ve AVM’lerde kredi ve banka kartları ile 15.2 milyar lira harcarken, bu yıl eylülde 30.6 milyar lira harcadı. Nominal olarak yüzde 101,7 artış yaşanırken enflasyondan arındırıldığında market ve AVM’lerde kartlı harcama yüzde 27 artış gösterdi. Hem gıda grubundaki hem vergi ayarlamalarından hem de kurdaki yükselişten etkilenen yemek grubunda kartlı harcama geçen yıl eylülde 4.56 milyar lira iken bu yıl eylülde 10.9 milyar lira oldu. Yüzde 140 nominal artış olurken enflasyondan arındırıldığında reel artış yüzde 26,45 oldu.

KART FAİZLERİ YÜKSELDİ

Merkez Bankası’nın politika faizinde yaptığı artışlar son üç ayda kredi kartlarının gecikme ve nakit çekme faizlerini de artırdı. Haziranda kredi kartları için azami akdi faiz oranı yüzde 1,36 seviyesinde, azami gecikme faizi oranı ise yüzde 1,66 seviyesindeydi. Politika faizi artışlarıyla birlikte önce temmuzda azami faiz oranı yüzde 1,91’e, ağustosta yüzde 2,31’e, eylül itibariyle ise yüzde 2,81’e çıktı. Gecikme faizi oranı da temmuzda yüzde 2,21’e, ağustosta yüzde 2,43’e eylülde ise yüzde 3,11’e yükseldi. Kredili mevduat hesapları dahil karttan nakit çekme faiz oranları ise yine haziranda yüzde 1,36 iken temmuzda yüzde 1,91’e, ağustosta yüzde 2,89’a, eylülde ise yüzde 3,57’ye geldi. Nakit çekme gecikme faizi ise hazirandaki yüzde 1,66 seviyesinden temmuzda yüzde 2,21’e, ağustosta yüzde 3,19’a eylülde ise yüzde 3,87’ye çıktı.

180 BİN KİŞİ YASAL TAKİPTE

Bireysel kredisini ödeyemeyenler temmuz ayında 78 binden 96 bine çıkarken, bireysel kredi kartını ödeyemeyenler 100 binden 114 bine yükseldi. Bireysel kredi ya da kredi kartı borcunu ödeyemeyerek yasal takibe düşenlerin oranı da 180 bine çıkarak temmuzda aylık yüzde 52 artış gösterdi. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi Negatif Nitelikli Bireysel Kredi ve Kredi Kartı raporuna göre; ocak-temmuz 2023 döneminde ise bir önceki yıl aynı döneme göre bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı yüzde 22 azalarak 752 bin kişiye indi. Öte yandan, Risk Merkezi verilerine göre, Temmuz 2023 itibarıyla bireysel kredi kartlarını da içeren bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacakları bir önceki yıla göre yüzde 26 artış ile 40 milyar TL’ye yükseldi.

Yayın Tarihi | 14 Eylül, 2023 - 12:27

Bizi Takip Edin

YORUMLAR