Petrol 90 doları geçti! Yüksek marjlar ‘motorin’i vuruyor
Orta Doğu’da 60 günlük ateşkes sürecinin bitmesi, ABD Başkanı Trump’ın ‘yeni bir uzatma sinyali’ vermemesi ve Umman’ı uyarması jeopolitik stresi yükseltti. Hürmüz’den yeni alıkoyma haberleri de gelirken, kritik su yolundan günlük geçiş 3 adede kadar geriledi. Son gelişmelerle petrol 90 doları aştı ve son 3 haftanın zirvesine yöneldi. Arz endişeleri rafineri marjlarını da oldukça yükseltti ve dizel ürünlerde ciddi fiyat artışı yaşandı.
Orta Doğu’da ABD ve İran arasında haziran ayında varılan 60 günlük geçici ateşkes anlaşması, bu hafta başında sona erdi. Petrol fiyatları, ateşkesin ardından temmuz başında 70 dolar sınırına kadar gerilemişti. Ancak “kırılgan ateşkes” sürecinde iki ülke arasında karşılıklı çatışmaların devam etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın tam olarak yeniden açılamaması, petroldeki stresi de yükseltti.
3 HAFTANIN ZİRVESİNDE…
Ağustos boyunca yükseliş trendinde hareket eden Brent petrolün varil fiyatı, ateşkes sürecinin bitmesiyle birlikte dünkü işlemlerde 90 doların üzerine çıktı. Bugünkü işlemlerde petrol, TSİ 06:00 itibarıyla 91,37 dolardan fiyatlandı. Son olarak 24 Temmuz işlemlerinde bu seviyelerin üzerinde fiyatlanan petrol, 3 haftanın zirvesine yöneldi. Fiyatlar, 100 günlük hareketli ortalamanın konumlandığı 92 dolar bölgesine de yaklaştı.
TRUMP’TAN AÇIKLAMALAR
Petrol fiyatlarını etkileyen son gelişmelere bakıldığında; ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray’daki bir basın toplantısında, 60 günlük anlaşmayı uzatmak isteyip istemedikleri yönündeki soruya "Hayır" cevabını verdi. Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD'nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman'ı da hedef alacaklarını belirtti.
HÜRMÜZ’DE 3 GEMİ!
Son 24 saat içinde İran'ın, Hürmüz’den geçmek isteyen BAE’ye ait bir petrol tankerini engellemesi ve İran destekli Husilerin Kızıldeniz'de S. Arabistan'a ait askeri çıkarma gemisini hedef alması, jeopolitik stresi yükseltti. Denizlerdeki hareketliliği takip eden Kpler’in verilerine göre de pazar günü Hürmüz’den sadece üç gemi geçiş yapabildi. Bütün bu gelişmeler petrolde arz endişelerini yeniden artırarak fiyatların yükselişin tetikledi.
DİKKATLER AKARYAKITTA
Petrol fiyatlarındaki son artışın ardından dikkatler iç piyasada da akaryakıt fiyatlarına çevrildi. Enflasyonla mücadele için geçen hafta kritik bir karar alınmış ve motorinde özel tüketim vergisi (ÖTV) ağustosta sıfırlanmıştı. Kararın ardından 13 Ağustos’ta motorinin litresi İstanbul Avrupa yakasında 80,05 TL’den 70,80 TL’ye gerilemişti. Ancak 14 Ağustos’ta litre fiyatı tekrar 79,69 TL’yi yükseldi. Böylece 1 günde gerçekleşen indirim 36 kuruşla sınırlı kaldı.
RAFİNERİ MARJI YÜKSELDİ
Orta Doğu ve Rusya’da arzın azalması ve stokların düşmesi, ham petrolden dizel yakıt üreten küresel rafineri sektöründeki marjların oldukça yüksek seviyelere ulaşmasını da beraberinde getirdi. Normal şartlarda varil başına 25 dolar civarında seyreden rafineri marjı, 65 dolara kadar yükseldi. Rakamlar, Brent petrolün 125-130 dolar seviyesinde olduğu bir ortama eşdeğer rafineri kârlılığına işaret etti. Dizel ürün marjındaki bu yükseliş motorin fiyatının da hızlı armasını tetikledi. Uluslararası Enerji Ajansı da (IEA) küresel rafineri faaliyetleri arzının günlük 80,9 milyon varilde kaldığını, bu rakamın geçen yıla göre 5 milyon varil eksik olduğunu açıklamıştı.
Altın kırılma noktasında! Onstaki yükselişe petrol engeli…
İKİ BÖLGEDE ARZ KAYBI
Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen, iki kritik rafineri bölgesinden gelen arz kaybına dikkat çekerek “Ham petrol akışındaki aksamalar ve rafineri arızaları ile ihracatı azalan Orta Doğu… Ukrayna saldırılarının rafineri üretimini kısıtlamaya devam ettiği Rusya… Orta Doğu, rafineri pazarı için önemli. Savaştan önce bölge, küresel rafineri kapasitesinin %10'undan fazlasını oluşturuyordu. Günde 3,3 milyon varil rafine ürün tedarik eden önemli bir merkez haline gelmişti” dedi.
“HIZLA TELAFİSİ ZOR…”
Rus rafineri üretiminin de kısıtlanmasıyla birlikte kaybın hızla telafi edilmesinin zor olduğuna dikkat çeken Hansen “Uluslararası Enerji Ajansı da Orta Doğu'daki üretim ve ihracatın uzun süreli kaybının, dizel ve jet yakıtını özellikle savunmasız hale getireceğini vurguladı. Bunun sonucu olarak ABD, Avrupa ve Asya genelinde damıtılmış yakıt fiyat farkları yüksek seviyelere ulaştı” paylaşımında bulundu.

