Rusya'yı tecrit etmek tam bir felaket senaryosu: Petrol 150 dolara, benzin 25 TL'ye mi?

ABD, "Rusya'nın batıya petrol satmasını durdurmayı" görüştüklerini açıklayınca dünya karıştı. Petrol, yüzde 10'u da aşan yükselişle 130 doları geçti. Analistler "Bu yaptırım gerçekleşirse ve gerilim tırmanırsa, petrol, 2008'deki 150 dolar zirvesini görür. Akaryakıt fiyatlarının litresi de 25 TL'yi geçer" diyor.

Küresel piyasalarda Rusya-Ukrayna savaşına dair gelişmeler ve bunun ekonomiye yansımaları takip edilirken, yeni hafta da bu belirsizliklerle hareketli başladı. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Rusya'dan petrol ithalatını durdurmayı görüştüklerini açıkladı. Blinken, "Rusya'nın ülkelerimize petrol satışını yasaklamayı, Avrupalı ortaklarımızla aktif bir şekilde tartışıyoruz. Ancak aynı zamanda küresel petrol arzını istikrarlı şekilde sürdürme konusunu da görüşüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Son iki haftada yüzde 25'e yakın artışla 118 doların üzerini test eden Brent petrolün varil fiyatı, bu açıklamayla birlikte 130 doların da üzerine çıktı. Bu arada Libya Ulusal Petrol Kurumu, ülkenin en büyük petrol sahası olan Şerara'nın da aralarında bulunduğu 2 petrol sahasında "mücbir sebep"le üretimin durdurulduğunu açıkladı. Vanaların kapatılması nedeniyle günlük 330 bin varil kesinti yaşandığı aktarıldı.

Gelen haberlerle birlikte petrolde yüksek gerilim yaşanıyor. Asya, Avrupa ve ABD borsalarında ciddi değer kayıpları, dolarda da küresel anlamda bir güçlenme söz konusu... İçeride de dolar 14,30'u görerek, mart başına göre yüzde 3’ü aşkın değer kaybetmiş durumda.

GAZDA DA YENİ ZİRVE

Öte yandan Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli doğalgaz ticaret noktası TTF'de işlem gören nisan vadeli kontratların fiyatı, 242 avroya çıkarak rekor tazeledi. Fiyatlar, cuma gününü megavatsaat başına 192,5 avrodan tamamlamıştı. AB ülkeleri, mevcut durumda doğalgaz ihtiyacının yüzde 40'ını Rusya'dan tedarik ediyor. Bu arada Chicago Ticaret Borsası'nda paladyum, nikel ve demir başta olmak üzere birçok sanayi emtiasında da yukarı yönlü seyir sürüyor.

AKARYAKIT UYARISI

Analistler, "Rusya’nın Ukrayna topraklarında ilerlemesine, müttefikler mali yaptırımları artırarak karşılık veriyor. İşgal nedeniyle bölgede emtia üretiminin azalması, tedarikin güçleşmesi, emtia fiyatlarında rekorlar yaşanmasına neden oluyor. Mali yaptırımlar ise sadece Rusya’yı değil tüm global büyümeyi olumsuz etkiliyor. Geçen hafta Avrupa borsaları yüzde 7, ABD borsaları yüzde 2 düştü, dolar endeksi de yüzde 2 yükseldi. Avrupa borsaları, pandeminin başladığı Mart 2020’den bu yana en sert düşüşü yaşadı. İşgal bölgesine yakın borsalar ve para birimleri ise daha sert kayıplar vermeye devam ediyor. Risk alma iştahının gerilemesi, güvenli limanlara yönelimi artırıyor. İşgal nedeniyle dünyaya yansıyacak enflasyonist etkiyi ve merkez bankalarının bu yolla gelecek enflasyona nasıl bir karşılık vereceğini şimdiden öngörmek oldukça zor. Bu hafta işgal bölgesinden gelecek haberler dışında, perşembe günü açıklanacak ABD enflasyonu takip edilecek. Petrol fiyatlarında 10 yıllık direnç seviye 127-130 dolar bandında bulunuyor. Şayet gerilim yükselirse, 2008 yılında görülen 150 dolar zirvesi yeniden gündeme gelebilir ve içeride akatyakıt fiyatlarının litresinin 25 TL'yi geçmesi söz konusu olabilir" şekline konuşuyor.

Türkiye Gazetesi Ekonomi Editörü Ömer Faruk Bingöl yorumladı: