Ucuz ekmeğin yolu konut gazı

Yıllardır doğalgazla çalışan fırınlar, artan enerji maliyetlerini ekmek fiyatlarına yansıtıyor. 'Sanayi'den 'konut' tarifesine geçmek isteyen sektör, böylece ekmek fiyatlarında enerji baskısının azalacağını belirtiyor.

EKONOMİ SERVİSİ

Vatandaşın en temel gıdası olan ekmek fiyatlarında yeni zamlar konuşuluyor. Normalde resmî zam kararı, ticaret odalarına bağlı meslek odaları tarafından alınıyor. Ancak özellikle son altı ayda un, maya, doğalgaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan hızlı artışlar sebebiyle, fırınlar, oda kararını beklemeden artan maliyetlerini ekmek fiyatlarına yansıtıyor. Dövizdeki yükselişin damga vurduğu aralık ayında İstanbul'da ekmeğin fiyatı 3 TL civarında bulunuyordu. Yıl başında gelen enerji zamlarıyla birlikte, şubattan itibaren İstanbul'da ekmek, ilçelere göre değişmekle birlikte 3,5-4 TL bandına çıktı. Nisanda ise il genelinde 220 gram ekmeğin fiyatı 4 TL oldu. Geçen ay doğalgaza yapılan yüksek zammın ardından son enerji maliyetlerinin kendilerini kurtarmadığını dile getiren sektör temsilcileri; İstanbul'da bazı ilçelerde mayıs itibarıyla ekmekte 4,5 TL fiyatın söz konusu olmaya başlayacağını bildirdi.

KONUT TARİFESİ OLSUN

1 Nisan’dan geçerli olmak üzere konutlarda kullanılan doğalgazın birim fiyatı yüzde 35, ekmek fırınlarının da dahil olduğu sanayi tesisleri için doğalgazın birim fiyatı yüzde 50 artmıştı. Böylece sadece son bir yılda doğalgazın fiyatı sanayide yüzde 550 ve konutlarda yüzde 93 yükselmiş oldu. Sanayide kullanılan 1 kilovatsaat elektriğin fiyatı 230,10 kuruşa ulaştı. Özellikle enerji zamlarıyla ilgili son dönemde sıklıkla uyarılarda bulunan Ekmek Üreticileri İşverenleri Sendikası Başkanı Cihan Kolivar "Bu maliyetlere yetişemiyoruz. Fırıncılar, zam olmasın isterler. Çünkü satışlar azalır. Bize doğalgazı belediyeler veriyor. Ruhsatlı fırınlarda, en azından gaz indirimli olmalı. Sanayi tipi doğalgaz yerine, konut tarifesi olsun fırınlarda... Maya fiyatları da son günlerde hızla yükseliyor. Bunlar fiyatlara yansıyor" diye konuştu. Yapılan hesaplamalara göre bir ekmek üzerindeki enerji maliyeti, son aylarda hızla yükselerek ortalama yüzde 15-20'lik bir paya ulaştı. Fırınlarda tüketilen gazda konut tarifesine geçilmesi hâlinde, bu pay yüzde 5'lere düşecek ve fiyatlar dizginlenecek.

UNDA DESTEK VAR

Bununla birlikte devlet, ekmek fiyatlarını düşük tutmak için özellikle un fiyatları konusunda sektöre ciddi destek veriyor. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), ekmeklik un üreten fabrikaları taahhütname karşılığında destekliyor. Bu kapsamda un ve bulgur fabrikalarına, ton başına 3.200 TL'den ekmeklik buğday satışı yapılıyor. Bu rakam, serbest piyasa fiyatlarının yaklaşık yarısına denk geliyor. Geçen hafta TMO tarafından yapılan ithalat ihalesinde fiyatlar, ton başına ortalama 412 dolar (yaklaşık 6.100 TL) seviyesinde gerçekleşmişti.