Vergide fenomen kaçağı var

Sosyal medya yayıncıları vergi ödememek için ilginç yollara başvuruyor. Markalardan ödemeleri ya elden ya da başka hesaptan tahsil ediyorlar. Paylaşımlarında ‘işbirliği’ veya ‘sponsorlu içerik’ gibi ifadelere yer verilmiyor. 10 milyar liralık sosyal medya reklam pastasının yüzde 80’i vergiye tabi değil...

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ - Alternatif para kazanma yöntemi olarak bilinen Influencer ve sosyal medya fenomenliği Türkiye’de hızla yayılıyor. Ülkemizde 100 binin üzerinde sosyal medyadan para kazanan yayıncı bulunuyor. Özellikle gençlerin rağbet ettiği bu alan, markaların ürün tanıtımları için kullanılıyor. Ancak bu pazardan elde edilen gelirlerin yüzde 80’i kayıt dışı ve vergiye tabi değil…

Türkiye’de dijital reklam pastasının büyüklüğü 22 milyar lirayı buluyor. Bu pastanın 10 milyar liralık kısmı sosyal medya yayıncılarına aktarılıyor. Bu yayıncılar; Instagram, YouTube, TikTok ve Twitch gibi kanallar vasıtasıyla her sektörden reklam alıyor. İlgili bakanlıklar 2021 yılında sosyal medya gelirlerinin vergiye tabi olması için bir düzenlemeyi devreye aldı. Buna göre bu işten para kazananlar; her mükellef gibi KDV, gelir vergisi, geçici vergi ve bu vergilerin damga vergisini ödemeleri gerekiyor. Ancak yayıncılar vergi düzenlemesinin etrafından dolaşmayı başarıyor.

ETRAFINDAN DOLAŞIYORLAR

Bakanlık 2021’de aldığı karar ile; Sosyal medya yayıncılarının Türkiye’de bir banka hesabı açmalarını, reklam gelirlerini burada tutmalarını mecburi kıldı. Aynı şekilde ürün tanıtımlarında ‘reklam’ ‘işbirliği’ ‘sponsorlu içerik’ gibi hastagler konulmasını mecburi hale getirdi. Ancak yayıncıların büyük kısmı bunu ‘örtülü’ reklam olarak vergiden kaçırmayı başarıyor. Örneğin bir marka yayıncı ile anlaşarak ürünlerini tanıtmasını istiyor. Yayıncı ise ‘işbirliği’ hastagi koymadan, ürünü kendi satın almış gibi paylaşımlarda bulunuyor. Bu sayede bakanlığın sosyal medya birimlerine yakalanmıyor.

BÜYÜK VERGİ KAYBI VAR

Aynı şekilde markalardan alınan ödemeler de farklı hesaplar aracılığıyla fenomen kişiye aktarılıyor. Yayıncı reklam ücretini kendi hesabına değil, başka bir hesaba aktarılmasını istiyor. Bazı yayıncılar ise direkt elden ödeme alıyor. Ortalama bir yayıncı tüm kanalları kullanması durumunda ayda 100 bin lira ve üzerinde para kazanabiliyor. Bu rakam kişinin popülerliğine göre değişebiliyor. Yalnızca bir post veya story paylaşımı için 5 bin lira ile 40 bin lira arasında ücret talep ediliyor. Markalar ise iyi geri dönüş almaları nedeniyle bu rakamları yayıncılara ödüyor. Devletin vergi kaybı ise milyar liraları buluyor.

BAKANLIK TAKİBE ALMALI

Avukat Semin Temizöz, konuyla ilgili gazetemize yaptığı açıklamada “Markalar sosyal medya aracılığıyla yaptıkları satışları vergilendiriyor. Ayrıca bir fenomen veya influecer kendi ürününü satarken profile link bıraktığında bu da vergiye tabi... Ancak örtülü reklamlar ile yapılan satışlar denetimden tamamen kaçabiliyor. Burada ciddi bir vergi kaybı söz konusu. Bu fenomenlere banka aracılıyla değil elden ödemeler de yapılabiliyor. Bakanlığın belli büyüklüğe ulaşmış ve bu işi gelire çeviren fenomen ve influecerları takibe alması gerek” dedi.

MARKALAR SIRAYA GİRİYOR

Türkiye’nin önemli markaları ile çalışan bir halkla ilişkiler şirketinin yöneticisi ise durumu şöyle açıklıyor: Özellikle son tüketiciye hitap eden ürün satışı yapan markalar, reklam tarafında sosyal medyaya büyük önem veriyor. Geniş kitlelere ulaşmanın yolu buradan geçiyor. Bu yayıncıların bazıları profesyonel şekilde çalışıyor. Örneğin kişinin bir ajansı var ve burada istihdam sağlayıp vergisini ödüyor. Reklam çalışmasında faturasını kesiyor. Ancak çoğu yayıncı böyle değil. Elden ödeme alarak, ürünü kendileri satın almış gibi paylaşımlar yapıyorlar. Tabii methiyeler düzerek... Bazı fenomenlere ulaşmak günler alıyor. Markalar âdeta sırada bekliyor.

GENÇLERİN KARİYER HAYALİ ‘FENOMEN’LİK

Çocuk ve Ergen Psikoloğu Demet Gönülaçan, sosyal medya fenomenlerinin Türkiye’de çok aktif olduğunu ifade ederek “Teknoloji artık hayatımızın parçası değil tam ortasında. Elimizden telefonu düşürmüyoruz. Özellikle yeni kuşak ebeveynlerinden daha çok telefonlara değer veriyor. Burada izledikleri ve gördükleri paylaşımlar tüm hayatlarını etkiliyor. Eskiden avukat, mühendis doktor olmak isteyen çocuklar şimdilerde fenomen olma hayali kuruyorlar” dedi.