Konut sektörü için 'küresel fon' modeli

Konut piyasasının hareketlenmesi için finansmana ihtiyaç var. Ancak mevcut ekonomik şartlar buna müsait değil. Dünyada bu problemin çözümü için çeşitli yollar var. Mesela bazı ülkeler gayrimenkule “küresel gayrimenkul fonlarından” uzun vadeli kaynak sağlıyor. Sağlanan kaynak hazineye aktarılıyor, ardından bankalar aracılığıyla müteahhitlere veriliyor. Devlet ayrıca bu kaynağa ek olarak hazine arazilerini yeni projelere açıyor. Böylece hem sektörde hem de ekonomide çarklar dönmeye başlıyor. Sektör temsilcileri de bu sistemi destekliyor.

NECMİ ÇİÇEKÇİ'NİN HABERİ - Türkiye konut piyasası acil destek bekliyor. Ekonominin lokomotifi pozisyonunda olan ve dokunduğu 260 alt sektör ile 6 milyonda fazla kişiye istihdam sağlayan bu sektör, son dönemde kan kaybediyor. Deprem ülkesi olan Türkiye’de yenilenmesi gereken 5 milyon konut varken, müteahhitler inşaat maliyetleri ve kredi sıkıntılarından şikâyet ediyor. Bu sebeple şirketler yeni arz konusunda yeterince cesur davranamıyor. Hükûmet bu konuda yeterli desteği veriyor olsa da, mevcut ekonomik şartlar piyasanın eski günlerine dönmesini engelliyor.

EN BÜYÜK PROBLEM FİNANSMAN

Ülkemizdeki konut ihtiyacı her geçen gün büyüyor. Deprem tedirginliği de bu konuyu tetikleyen başka bir unsur. Ayrıca göç alan ülkemizde nüfus da hızla yükseliyor. Öte yandan konut ciddi bir yatırım aracı. Döviz, altın ve borsa gibi yatırım araçlarının yanında çok daha kârlı duruyor. Bu sebeple sektöre olan talep sürekli artış gösteriyor. Bankaların kredi konusunda isteksiz davranmaları, müteahhitlerin ise arsa başta olmak üzere yükselen inşaat maliyetleri gayrimenkulün önünü tıkamış durumda. Sektör temsilcileri tam bu noktada bazı önlemler ve projeler geliştirilebileceğini söylüyor. Bunlardan en önemlisi ise yabancı gayrimenkul fonlarının Türkiye piyasasına açılması…

HAZİNE ARAZİLERİ KULLANILABİLİR

Devletin garantör olduğu bu proje ekonominin de canlanmasına sebebiyet verecektir. Sektör temsilcilerinin de hem fikir olduğu bu projede, devlet hazine arazilerini müteahhitlere açabilir. Böylece atıl durumda bulunan araziler değer kazanmış olur, ayrıca ülkemizdeki konut problemi de çözülür.

İLK DEFA EV SAHİBİ OLACAKLARA ÖNCELİK

Proje dâhilinde ev sahibi olacak olanlar için belirli kriterler belirlenebilir. Örneğin küresel fonların desteğiyle yapılan projeler yalnızca ilk ev sahibi olacak olanlara satılabilir. Böylece yatırım için değil, oturum için alanlar için fırsatlar doğabilir. Türkiye’de her yıl bir milyondan fazla konuta ihtiyaç var. Bu tür bir proje ile sektörün açığı kapatılabilir.

KÖRFEZ FONLARI EN DOĞRU ADRES

Bu tür kaynaklara yatırım yapan fonların büyük kısmı Körfez bölgesinde yer alıyor. Hükûmetlere ‘sektöre verilmek üzere’ kredi sağlanıyor. Birleşik Arap Emîrlikleri, Abu Dabi merkezli küresel gayrimenkul fonu bunlarında biri… Ayrıca Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu da bu tür taleplere cevap veriyor. Bunun örneklerini daha önce yaşadık. 2016-2017 yılında Suudi-Türk Gayrimenkul Yatırım Fonu kuruldu ve o dönemde piyasa ciddi anlamda kredi sağlandı.

KREDİ GARANTÖRÜ HAZİNE OLMALI

Elde edilecek olan kredi direkt olarak müteahhitlere değil, Merkez Bankası kasasına aktarılabilir. Küresel gayrimenkul fonlarıyla yapılacak olan anlaşma çerçevesinde Hazineye aktarılan finansman, bankalar aracılığıyla müteahhit şirketlere verilebilir. Müteahhitler ise bu fonlar ile yeni projeler geliştirerek çeşitli kampanyalara imza atabilir. Bakanlık kontrolünde yürüyecek olan proje kapsamında ev sahibi olmak çok daha kolay hâle gelecektir.

UZUN VADELİ KREDİ İLE SEKTÖR CANLANIR

Peki nedir bu yabancı yatırım fonları ve sektöre nasıl bir katkı sağlayacak?… ABD, Çin ve Rusya gibi ülkelerde büyük projelerin yapımı için sağlanan finansman, küresel gayrimenkul fonlarından tedarik ediliyor. Özellikle Rusya’daki altyapı yatırımlarında bu örnekler sıkça görülüyor. Bu sistem Türkiye için oldukça uygun… Çünkü konut sektörüne ciddi bir talep var. Ancak müteahhitler yeterince uygun kaynak bulamadığı için yeni arzlara soyunamıyor. Tam bu noktada başta Körfez bölgesi olmak üzere “yabancı gayrimenkul fonlarından’ uzun vadeli
kredi sağlanabilir.