Avrupa gözden düştü! Afrika'da Çin ile yarışıyoruz

Batı’ya yüz çeviren Afrika ülkeleri, siyasi ve ekonomik alanda Türkiye ve Çin ile ortaklık yapıyor. Afrika ile ticaretini 20 yılda 6 kat artıran Türkiye ile Çin arasında rekabet yaşanıyor.

Selçuk BÖKE ANKARA

Son yıllarda Afrika ülkeleriyle ilişkilerini kazan-kazan modeli ile geliştiren Türkiye, yıllardır ihmal edilen ’Kara Kıta’daki boşluğu dolduruyor. Yüzyıllardır Afrika’ya sömürgeci zihniyetiyle yaklaşan Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin etkinliğinin azaldığı kıtada, Türkiye’nin gücü artıyor. Türkiye, Afrika ülkeleri ile siyasi, ekonomi, askerî ve kültürel alanda önemli iş birliklerine imza atıyor. Türkiye’nin yanı sıra son yıllarda uluslararası alanda yükselen Çin, Afrika ülkelerinin en önemli ortaklarından biri hâline geldi. Afrika’da artık Türkiye, Çin ile yarışıyor.

TİCARET 6 KAT ARTTI

Türkiye’nin son 20 yılda Afrika ülkeleri ile ikili ticaret hacmi tam 6 kat artırdı. 2000’li yıllarda 5,4 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2020’de pandeminin olumsuz etkilerine rağmen 25 milyar doları aştı. Son 10 yılda Türkiye ile Afrika kıtası ülkeleri arasında yaklaşık 200 milyar dolarlık ticaret yapıldı. Türk müteahhitler tarafından Afrika’da yürütülen projelerin değeri ise 65 milyar doları aştı.

Bunun yanı sıra, Türkiye Maarif Vakfı Afrika’nın dört bir yanında 144 eğitim kurumu ve 17 öğrenci yurdu işletiyor. Türk İş birliği ve Kalkınma Ajansının Afrika’daki temsilcilik sayısı da 22’ye ulaştı. Ayrıca, Türk Hava Yolları (THY) kıtadaki 50’den fazla kente uçuşlar düzenliyor.

Türkiye’nin Afrika ülkelerine ihracatında demir-çelik, kimyevi maddeler ve mamulleri, otomotiv endüstrisi, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, makine ve aksamları öne çıkıyor. Türkiye ise kıta ülkelerinden gübre, petrol yağları, hububat ve kumaş alıyor.

2002 yılında 12 büyükelçiliğin bulunduğu Afrika’da, bugün 43 ülkede Türk büyükelçisi görev yapıyor. Hedef ise 54 ülkelik kıtada 50 büyükelçiliğe ulaşmak.

YERLİ SAVUNMA

Yerli savunma sanayi ürünleri Afrika ülkelerinde boy gösteriyor. Savunma ve havacılık ihracatında bu yıl ihracat gerçekleştirilen ülkelerin önemli bir kısmını Afrika ülkeleri oluşturdu. Kenya, Burkina Faso, Çad, Etiyopya, Gabon, Gambiya, Mali, Nijer, Somali ve Libya Afrika’da ihracat gerçekleştirilen ülkeler arasında yerini aldı.

2017’de Somali’deki askerî üssün açılışı, Türkiye’nin Afrika’daki varlığına askerî bir boyut da ekledi. Türkiye ayrıca Libya’da da BM’nin meşru olarak tanıdığı Trablus hükûmetine askerî eğitim ve danışmanlık hizmeti veriyor. Türk askeri, Mali’de ise BM Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu kapsamında görev yapıyor. TSK, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde de BM bünyesinde bulunuyor. Mehmetçik, bu ülkede BM Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu’na destek veriyor.

ZİYARET REKORU

Afrika ülkeleri ve Türkiye arasında yapılan karşılıklı üst düzey ziyaretlerin sayısı 500’ü aştı. Afrika’ya en fazla gezi yapan lider unvanını elinde bulunduran Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tunus’tan Mozambik’e, Güney Afrika’dan Fas’a, Somali’den Senegal’e bugüne kadar 30’dan fazla Afrika ülkesini ziyaret etti.

İSTANBUL'DA AFRİKA ZİRVESİ

Afrika ve Türkiye arasındaki ilişkilerde önümüzdeki dönemde de yeni bir sıçrama bekleniyor. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Afrika turunu tamamlamasının ardından Türkiye, iki büyük Afrika zirvesine ev sahipliği yapacak. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi 21-22 Ekim’de İstanbul’da gerçekleştirilecek. 17-18 Aralık’ta ise üçüncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi düzenlenecek. Her iki zirvenin Afrika ile ticari ve ekonomik ilişkileri daha da güçlendirmesi beklenirken, karşılıklı yatırımların artması ve 5 yıllık yeni bir eylem planın kabul edilmesi bekleniyor.