Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu Moldova'da

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: 'De facto yönetimin Kırım Tatar televizyonunun yeniden yayına başlaması için gereken adımları atmasını bekliyoruz'

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, insan hakları ihlallerini tespit etmek amacıyla Kırım'a gönderilecek heyete ilişkin, "Bu heyeti oluşturduk. Şimdi Kırım'a nereden gideceği konusunda Rusya ve Ukrayna'nın farklı görüşleri var. Bu sorunu da inşallah kısa zamanda çözeceğiz. Mesafe katettik o konuda" dedi. Çavuşoğlu, resmi ziyaret için bulunduğu Moldova'da Dışişleri Bakanı Natalia Gherman ile görüştü. Dışişleri Bakanlığı'nda baş başa ve heyetlerarası görüşmelerinin ardından Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) işbirliği protokolü imzaladı ve Çavuşoğlu ile Gherman ortak basın toplantısı düzenledi. Burada konuşan Mevlüt Çavuşoğlu, Moldova'ya ziyarette bulunmaktan duyduğu memnuniyetini dile getirerek, yeni kurulan Moldova hükümetine başarılar diledi. Görüşmelerinde ikili ilişkileri değerlendirdiklerini belirten Çavuşoğlu, mükemmel düzeydeki siyasi ilişkileri ortaklık düzeyine çıkarmak istediklerini ifade etti. Bakan Çavuşoğlu, "Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Moldova ziyaretinde bu alanda belki bir ortak deklarasyon yayımlayabiliriz" diye konuştu.
Çavuşoğlu, Moldova'nın Avrupa entegrasyonunu güçlü bir şekilde desteklediklerini vurguladı. İki ülke arasında 530 milyon dolar civarındaki ticaret hacminin 1 milyar dolara yükselmesi gerektiğinin altını çizen Çavuşoğlu, yatırımların teşvikiyle ilgili daha önce imzalanan anlaşmanın da güncellenmesi gerektiğine dikkati çekti. Moldova'nın TİKA'nın en aktif olduğu ülkelerin başında geldiğini söyleyen Çavuşoğlu, imzaladıkları işbirliği protokolünün de TİKA'nın ülkede bundan sonraki faaliyetlerini daha rahat sürdürmesini sağlayacağını kaydetti.
Gökoğuz Yeri Özerk Bölgesi'ni ziyaretinde mevkidaşının da kendisine eşlik edeceğine işaret eden Çavuşoğlu, "Gökoğuz Yeri ile Kişinev arasındaki bağların güçlenmesi için birlikte çalışmaya devam edeceğiz. Gökoğuz Yeri'nin meşru talepleri konusundaki duyarlılık için özellikle teşekkür ediyorum. Şu anda mecliste bulunan çalışma grubunun da somut sonuçlar getireceğinden şüphemiz yok" ifadelerini kullandı.
- Transdinyester sorunu -
Moldova'nın toprak ve sınır bütünlüğüne tam destek verdiklerini dile getiren Çavuşoğlu, şunları söyledi:
"Özellikle Transdinyester sorununun, Moldova'nın toprak ve sınır bütünlüğü anlayışı çerçevesinde barışçıl bir şekilde çözüme kavuşması gerekiyor. 5+2 formatındaki çalışmaları destekliyoruz ama artık bu çalışmalardan da sonuç elde edilmesi lazım. Özellikle bugün Avrupa ve Avrupa'nın doğusundaki dondurulmuş sorunların maliyeti ağır olmaktadır. Bir an evvel bu sorunların barışçıl şekilde çözüme kavuşmasında fayda var."
Çavuşoğlu, iki ülke arasında konsolosluk hizmetlerinin de her geçen gün güçlendiğini, Moldova'nın Manisa ve İzmir'in ardından şimdi Antalya'da da bir konsolosu olduğunu söyledi.
- Kırım Tatar televizyonunun yayınının durması -
Çavuşoğlu, Kırım Tatar televizyonu ATR'nin yayın izninin Rusya tarafından yenilenmemesine ilişkin değerlendirmesinde, Kırım'daki de facto yönetimin ATR'nin ruhsat yenileme başvurusunu reddetmesinin Kırım Tatar halkına yapılan baskının başka bir örneği olduğunu vurguladı.
Kırım Tatar halkına yönelik baskının ve haksız saldırıların listesini Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'a verdiklerini kaydeden Çavuşoğlu, "Dolayısıyla buradaki de facto yönetimin Kırım Tatar televizyonunun yeniden yayına başlaması için gereken adımları atmasını bekliyoruz" şeklinde konuştu.
Çavuşoğlu, Kırım konusundaki tutumlarının son derece net olduğunu, bölgenin yasa dışı şekilde ilhakını tanımadıklarını ve bunu açıkça her platformda söylediklerini dile getirdi. Mevlüt Çavuşoğlu, "Hem Rusya hem Ukrayna ile iyi ilişkilerimiz var. Rusya bizim önemli bir ticaret partnerimiz ama bunlar bizim oradaki gelişmeler konusunda doğruları söylememizi engellemez" diye konuştu.
- Kırım'a gidecek heyet -
Bölgedeki insan hakları ihlallerini tespit etmek için Kırım'a resmi olmayan heyetin ne zaman gönderileceğinin sorulması üzerine Çavuşoğlu, bu heyeti oluşturdukları bilgisini verdi.
Çavuşoğlu, "Şimdi Kırım'a nereden gideceği konusunda Rusya ve Ukrayna'nın farklı görüşleri var. Bu sorunu da inşallah kısa zamanda çözeceğiz. Sorun çözülür çözülmez göndereceğiz. Mesafe katettik o konuda" dedi.
- Moldova Dışişleri Bakanı Gherman -
Moldova Dışişleri Bakanı Natalie Gherman da Türkiye'nin Moldova'nın siyasi ve ekonomik bir partneri olduğunu, bu ilişkiyi daha da pekiştirip çok yönlü bir diyalog içinde olmak istediklerini dile getirdi. Gherman, yakın zamanda iki ülke arasında stratejik işbirliği anlaşması imzalanacağını ve bu anlaşmayla iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir adım atılmış olacağını ifade etti.
Çavuşoğlu ile görüşmelerinde bölgesel sorunları ele aldıklarını aktaran Gherman, şöyle devam etti:
"Ticari gelişme imkanlarını da görüştük. İki ülke arasında imzalanan serbest ticaret anlaşması, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri daha yüksek seviyeye getirecek. Türkiye'den Moldova'ya yatırım alanları, karşılıklı yatırımları koruma imkanlarını da görüştük. Geçen sene imzalanan sözleşmeyle vizelerin karşılıklı olarak kalkmasından sonra iki ülke vatandaşları daha çok seyahat etti. Böylece iki ülkenin hem ticari hem ekonomik ilişkileri daha da pekişti. Diğer birçok alanda da Türkiye ile işbirliği yapılabilir. TİKA tarafından Moldova'da hayata geçirilecek yatırım projelerini de ele aldık."
Gherman, Moldova'nın enerji projelerinde Türkiye'nin kendileri için önemli bir ülke olduğunu da vurguladı.
Transdinyester sorunu ve Gökoğuz Yeri konularını da masaya yatırdıklarının altını çizen Gherman, Gagavuz Türklerinin iki ülke arasında çok önemli bir unsur olduğuna işaret etti.
Moldova Dışişleri Bakanı, "Avrupa entegrasyonundan da bahsettik. Aramızda olan gelişmeler ve perspektifleri görüştük. Umuyorum ki hep beraber başaracağımız birçok şey olacaktır" diye konuştu.
Gherman, Türkiye ile Moldova arasında geçen yıl imzalanan serbest ticaret anlaşmasının ne zaman yürürlüğe gireceği sorusunu yanıtlarken, anlaşmanın TBMM tarafından imzalanmasını beklediklerini söyledi.
Bakan Çavuşoğlu da anlaşmanın onaylanmasının ardından yürürlüğe gireceğini ve böylelikle ikili ticaret hacminin daha da güçleneceğini ifade etti.
Türkiye ekonomisi güçlendikçe, dünyaya yapılan yardım miktarlarının arttığını anlatan Çavuşoğlu, TİKA bütçesine verilen desteğin de giderek arttığını belirtti. Böylelikle TİKA'nın Moldova'ya yapacağı yardımların da artacağını kaydeden Çavuşoğlu, bugün imzaladıkları protokolün de aslında buna yönelik bir anlaşma olduğunu bildirdi. Çavuşoğlu, "Moldova hükümetinin de destekleriyle TİKA'nın bu ülkede destek verdiği proje sayısının artacağına inanıyoruz" şeklinde konuştu.