Hukuk tarihinde bir ilk: Yüksek yargıda kapışma

Yargıtay, AYM’nin hak ihlali verdiği Atalay kararına uymadı, hükmü veren AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulundu.

YEŞİM ERASLAN'IN HABERİ - Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Anayasa Mahkemesi’nin TİP Hatay Milletvekili Can Atalay dosyasında ihlal kararına uymadı. Atalay’ın milletvekiliğinin düşürülmesi için kararını Meclis Başkanlığı’na gönderen Daire, ayrıca AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulundu.

Can Atalay, Gezi Parkı davasında 18 yıl hapse mahkûm edildikten sonra TİP’ten Hatay milletvekili seçilmişti. Atalay’ın, “milletvekili seçilmesi nedeniyle hakkındaki yargılamanın durması ve tahliye edilmesi” talebiyle yaptığı başvuru, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nce reddedilince Atalay’ın avukatları, AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Bu sırada Yargıtay, Atalay’a verilen cezayı onadı. AYM ise başvuruyu kabul ederek, Atalay’ın haklarının ihlal edildiğine hükmetti.

AYM’nin ihlal kararı Atalay’ın tahliye edilmesi için İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. Atalay’ın avukatları tahliye talebinde bulunurken, yerel mahkeme, karar verme yetkisinin Yargıtay’da olduğu gerekçesiyle dosyayı ilgili Daireye gönderdi. İncelemesini tamamlayan Yargıtay ise Atalay hakkındaki nihai kararı verdi ve Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararına uymadı.

‘YETKİSİNİ SÜREKLİ ARTIRDI’

Kararında, AYM’nin dosya üzerinde inceleme yetkisinin bulunmadığını savunan Daire, “Kamuoyunda üniversitelere başörtü yasağı olarak bilinen, bizce de kabul görmeyen bir kararını gerekçe göstermesi tarafımızdan bir ironi olarak değerlendirilmiştir” denildi.

AYM’nin sürekli olarak yetkisini artırdığının belirtildiği kararda “Anayasa Mahkemesi, yetkisini kötüye kullanmak suretiyle kendisinin, yasama organı üzerinde vesayet organı olduğuna yönelik eleştirilerin, bireysel başvuruya ilişkin yetkinin verilmesi üzerine yüksek mahkemeler dahil tüm yargı üzerinde de ortaya çıkmasına neden olmuştur” ifadelerine yer verildi.

‘YASAMAYA MÜDAHALE EDİYOR’

AYM’nin Atalay kararının gerekçesinde, Daire üyelerine ihmal suçlamasında bulunduğunun hatırlatıldığı kararda, şöyle denildi: “Bugüne kadar birçok terör örgütü veya üyesi tarafından hem sosyal medya hem de yazılı ve görsel basın üzerinden ya da ilk derece yargılamaları veya temyiz incelemesi sırasında gönderilen dilekçelerle sürekli tehdit edilen Dairemiz üyelerinin, bir de Anayasa Mahkemesi tarafından bu şekilde tehdit edilmesi de esef verici ve manidar bulunmuştur. Ülkemizde Anayasa Mahkemesi sadece yasaları iptal ederek yasama organının alanına müdahale etmemekte; ayrıca, bazen yasa koyucu gibi davranarak Anayasa’ya göre aralarında astlık üstlük ilişkisi bulunmayan yüksek mahkemeler üzerinde de süper temyiz mahkemesi olarak vesayet makamı gibi davranmaktadır.”

Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi işlemlerinin başlaması için kararı Meclis Başkanlığı’na gönderen Daire, Atalay kararına imza atan AYM üyeleri hakkında da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.

ŞİMDİ NE OLACAK?

Yargıtay’ın bu başvurusunun ardından gözler AYM üyeleri hakkındaki suç duyurusu sürecinin nasıl işleyeceğine çevrildi. AYM üyeleri hakkındaki soruşturma, AYM Genel Kurulu’nun kararıyla alınıyor. Genel Kurul da 15 üyeli mahkemenin en az 10 üyesinin katılımıyla toplanıyor. Atalay hakkındaki karar 15 üyeli Genel Kurul’da 9 üyenin oyuyla verildi.

Kanuna göre, hakkında suç duyurusunda bulunulan üyeler, konuyla ilgili Genel Kurul oturumuna katılamıyor. En az 10 üyenin katılımıyla toplanması gereken Genel Kurul’un 6 üye ile nasıl toplanacağı konusu ise belirsizliğini koruyor. AYM üyelerinden oluşturulan Soruşturma Kurulu, kamu davası açılmasını gerekli görürse, düzenleyeceği iddianameyi görevleriyle ilgili suçlarda Anayasa Mahkemesi’ne, kişisel suçlarda ise Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderiyor.

KİM NE DEDİ?

■ AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı: Devleti oluşturan erkler, sorun çözümler. Asla sorun üretmez, üretemez. Birbirini çelmeleyemez.

■ MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız: Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı kontrol mekanizmasının bulunmaması önemli bir eksikliktir. Anayasa Mahkemesi yargısal aktivizmde bulunamaz. Yasama organının yerine geçerek norm da ihdas edemez, mevcut olan normu da görmezden gelemez, anayasayı yeniden yorumlayamaz.

■ CHP Genel Başkanı Özgür Özel: Yaşanan gelişmeler hafife alınamaz, görmezden gelinemez. Bu, anayasayı ihlal suçunun ötesinde anayasal düzene karşı kalkışma girişimidir.