LGBT derneklerinin valilik raporları ortaya çıktı: 6 derneğe 32 milyon TL'yi aşan yurt dışı yardımı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturması kapsamında operasyon yapılan 6 LGBT derneğine ilişkin İstanbul Valiliği denetim raporları ortaya çıktı. Raporlarda; milyonlarca liralık yurt dışı yardım trafiğinin yanı sıra eksik ve usulsüz tutulan defterler, denetime sunulmayan mali belgeler, izinsiz lokal/kültür merkezi faaliyeti ve yabancı fon kuruluşlarından gelen ödemelere ilişkin dikkat çekici tespitlere yer verildi.
Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek; dün çocukları, gençleri ve aileleri hedef alan suç yapılanmalarına yönelik yürütülen “Ailem Güvende” operasyonlarında 162 şüpheli, 9 dernek ve 13 işletme hakkında adli işlem gerçekleştirildiğini açıkladı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosunun 2026/143015 sayılı soruşturması kapsamında incelemeye alınan Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz derneklerine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim raporlarının ayrıntıları ortaya çıktı.
Raporlarda Başsavcılığın 4 Eylül 2026 tarihli yazısına yer verilerek soruşturmanın “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “müstehcenlik” ve “Dernekler Kanununa muhalefet” suçları yönünden yürütüldüğü belirtildi. Denetim komisyonları da derneklerin tüzüklerini, faaliyetlerini, mali kayıtlarını ve defterlerini ayrı ayrı inceledi.
32,1 MİLYON LİRALIK YURT DIŞI YARDIMI
Denetim raporlarının 1 Ocak-31 Aralık 2025 hesap özetlerindeki “Yurt Dışından Alınan Yardım” kalemleri birlikte değerlendirildiğinde, altı dernekte toplam 32 milyon 149 bin 513 liralık yurt dışı yardım kaydı bulunduğu görüldü.
Listenin ilk sırasında 11 milyon 199 bin 123 TL ile SPoD yer aldı. SPoD'u 7 milyon 402 bin 346 TL ile HEVİ, 7 milyon 237 bin 601 TL ile Pozitif Yaşam, 2 milyon 885 bin 811 TL ile Pozitif İz, 2 milyon 583 bin 195 TL ile LİSTAG ve 841 bin 434 TL ile Lambda İstanbul izledi. Böylece yalnız SPoD, HEVİ ve Pozitif Yaşam'a kaydedilen yurt dışı yardımlar, altı derneğin toplamının yaklaşık yüzde 80'ini oluşturdu.
HOLLANDA, ALMANYA, İSVEÇ VE AVRUPA'DAN LİSTAG'A PARA TRAFİĞİ
LİSTAG'a ilişkin raporun en dikkat çekici bölümlerinden birini 2024-2026 yıllarındaki yurt dışı yardımları oluşturdu. Valilik raporunda yardımı yapan kuruluşlar, ülkeler, tarihler ve tutarlar tek tek sıralandı.
Kayıtlara göre European Endowment for Democracy tarafından Belçika üzerinden 2025 ve 2026'da 5 bin, 8 bin ve 20 bin avro olmak üzere ayrı ayrı ödemeler yapıldı. Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına kayıtlara geçen transferler arasında 31 bin 83 avro, 17 bin 258 avro ve 7 bin 173 avroluk ödemeler bulunuyor.
Federal Almanya Başkonsolosluğu adına da 2024 yılı içerisinde 14 bin 843 avro, 7 bin 135,25 avro, 6 bin 20 avro, 5 bin 730,75 avro ve 3 bin 723 avroluk beş ayrı yardım kaydı yer aldı. Raporda ayrıca İsveç İstanbul Başkonsolosluğundan 1 milyon 241 bin 820 TL yardım alındığı belirtildi. Denetimde LİSTAG'ın üye kayıt defterinde de üyeliğe giriş tarihi gibi yazılması zorunlu bazı bilgilerin bulunmadığı tespit edildi.
POZİTİF YAŞAM'A BM, AB VE GILEAD KAYNAKLI ÖDEMELER
Pozitif Yaşam Derneğinin raporunda ise 2024-2026 dönemini kapsayan 26 ayrı yurt dışı yardım kaydı yer aldı. Yardım yapanlar arasında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve İngiltere merkezli UK Online Giving Foundation bulunuyor.
Raporda Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu adına kaydedilen ödemeler içerisinde 23 Şubat 2024'te 11 milyon 786 bin 253 TL, 28 Mart 2024'te 12 milyon 380 bin 298 TL, 4 Haziran 2024'te 9 milyon 153 bin 108 TL ve 8 Temmuz 2024'te 4 milyon 71 bin 919 TL gibi dikkat çekici tutarlar yer aldı. 2025 yılı kayıtlarında da aynı kaynaktan çok sayıda ödeme bulunuyor.
Gilead Sciences tarafından ise 12 Şubat 2025 tarihinde 33 bin dolar, Avrupa Komisyonu tarafından farklı tarihlerde avro cinsinden ödemeler yapıldığı görüldü. UK Online Giving Foundation adına da çok sayıda ayrı transfer kayıt altına alındı.
BİR DERNEĞE BAŞKAN, DİĞERİNE PROJE DANIŞMANI!
Pozitif Yaşam raporunda dernekler arasındaki ilişkiye dair ayrıca dikkat çekici bir tespite yer verildi.
Denetim komisyonu, proje sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda HEVİ Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Karakuzu'nun Pozitif Yaşam Derneğine proje danışmanlığı yaptığını tespit etti. Raporda bu durum, “LGBTİ+ dernek yöneticilerinden proje danışmanlığı alınmaktadır” başlığı altında kayda geçirildi.
MALİ DEFTER VE GİDER BELGELERİ DENETİME SUNULMAMIŞ
Valilik raporlarında en kapsamlı defter ve belge tespitlerinden biri Pozitif İz Derneğinde yapıldı. Denetim komisyonu; derneğin 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterlerinin ve aynı yıllara ait gider belgelerinin denetime ibraz edilmediğini tutanak altına aldı. Raporda bu durumun Dernekler Kanunu'nun ilgili maddesi gereğince mahkemeye bildirilmesi gerektiği belirtildi.
Karar defterinde de bazı yönetim kurulu kararlarının bilgisayar çıktısı olarak A4 kâğıdına basılıp deftere yapıştırıldığı, birden fazla sayfadan oluşan kararlarda yalnız son sayfada imza bulunduğu tespit edildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirmesine yer verildi.
Üye kayıt defterinde bazı kişilerin T.C. kimlik numarası ve anne adı bilgilerinin bulunmadığı, gelir alındı belgelerinin düzenlenmesinde de eksiklikler olduğu kaydedildi.
İSVİÇRE'DEN DÖRT AYRI 15 BİN DOLARLIK ÖDEME
Pozitif İz'e ilişkin DERBİS kayıtlarında ise International AIDS Society tarafından İsviçre'den dört ayrı yardım gönderildiği belirlendi.
Rapor tablosuna göre 18 Mart 2024, 20 Aralık 2024, 4 Mart 2025 ve 19 Aralık 2025 tarihlerinde 15'er bin dolar olmak üzere toplam 60 bin dolar gönderildi.
LAMBDA'DA DA RUHSAT VE İZİN BELGESİ YOKMUŞ
Lambda İstanbul'a ilişkin denetim raporunda ise dört ayrı başlıkta eksiklik belirlendi. Rapor, evrak kayıt defterinin usulüne uygun tutulmadığını, dernekten çıkan ve derneğe gelen bazı evrakların kayıt altına alınmadığını belirledi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 11 bin 977 TL idari para cezası uygulanması gerektiği kaydedildi.
Derneğin kullandığı bir evrak kayıt defterinin kaybolduğu gerekçesiyle zayi davası açıldığı, daha sonra yeni defter tasdik ettirildiği ancak eski defterin de bulunduğu ve böylece iki evrak kayıt defterinin ortaya çıktığı belirtildi. Karar defterinde de karar metni ile imzalar arasında boşluk bırakılması gibi eksiklikler tespit edildi.
En dikkat çekici tespit ise dernek merkezinde izinsiz lokal/kültür merkezi faaliyeti yürütüldüğü yönünde oldu. Denetçiler, söz konusu faaliyet için yetkili makamlardan alınmış ruhsat, iktisadi işletme vergi levhası veya lokal izin belgesi bulunmadığını kayda geçirdi. Bunun için de dernek başkanı hakkında ayrıca 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirildi. İki ayrı başlıkta öngörülen ceza toplamı 27 bin 6 TL'ye ulaştı.
SPoD'DA ÜYE KAYITLARI EKSİK
2025 yılı mali bilgilerinde 11,2 milyon TL ile altı dernek arasında en yüksek yurt dışı yardım tutarına sahip olan SPoD'un denetiminde ise üye kayıt defteri mercek altına alındı.
Valilik denetçileri, üye kayıt defterinde bulunması zorunlu üyeliğe giriş tarihi bilgisinin bazı üyeler bakımından yazılmadığını tespit etti. Eksiklik nedeniyle Dernekler Kanunu'nun 17. maddesi kapsamında yönetim kuruluna tebligat yapılması gerektiği belirtildi.
HEVİ'NİN 2025'TE 7,4 MİLYON TL YURT DIŞI YARDIMI
HEVİ'ye ilişkin raporun mali bilgiler bölümünde ise 2025 yılı için 7 milyon 402 bin 346 TL yurt dışı yardım, ayrıca 3 milyon 84 bin 61 TL bağış ve yardım kaydı bulunuyor. Derneğin aynı dönem mali tablosunun genel toplamı 10 milyon 886 bin 679 TL olarak yer aldı. Raporda ayrıca dernek hakkında İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 2023/2038 esas sayılı dosyasına ilişkin kayıt bulunduğu belirtildi.
İzmir'de "Ailem Güvende" operasyonunda 16 kişi tutuklandı
Altı raporun sonuç bölümlerinde ortak bir hukuki değerlendirme dikkat çekti. Raporlarda Başsavcılığın 4 Eylül tarihli yazısındaki tespitlere yer verilirken, denetim komisyonları dernek tüzüklerini ve denetimde incelenen faaliyetleri Türk Medeni Kanunu'nun 56 ve 89. maddeleri ile Anayasa'nın 33 ve 41. maddeleri çerçevesinde değerlendirdi.
Komisyonlar, özellikle aile ve çocukların korunması yönünden yaptıkları değerlendirmelerin ardından, tespit edilen hususların Türk Medeni Kanunu'nun 89. maddesi ve re'sen değerlendirilecek diğer konular kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerektiği kanaatine vardı.
