Türkiye'nin ilk kadın bakanı ve rektörü: Türkan Akyol ne zaman bakan oldu?

Türkiye'nin toplumsal ve akademik tarihinde derin izler bırakan Prof. Dr. Türkan Akyol, hem bilim hem de siyaset alanındaki çalışmalarıyla dikkat çekti. Türkiye'nin ilk kadın bakanı ve ilk kadın rektörü unvanlarını taşıyan Türkan Akyol'un hayatı ve kariyer geçmişi ise gündemde yerini aldı. 2017 yılında hayatını kaybeden Türkan Akyol 1971 yılında Bakanlık görevine atandı.

Türkan Akyol Türkiye'nin ilk kadın bakanı olarak 1971'de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevine atandı. 1971 Aralık ayında ise Akyol, görevden istifa ederek akademik kariyerine devam etti.

---

TÜRKİYE'NİN İLK KADIN BAKANI KİMDİR?

Türkiye'nin siyaset tarihinde bir ilki gerçekleştiren Prof. Dr. Türkan Akyol, 1971 yılında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevine getirilerek ülkenin ilk kadın bakanı unvanını kazandı. Akyol’un atanması, Türkiye’nin toplumsal ve siyasal yapısında kadınların daha etkin roller üstlenmesi açısından önemli bir dönüm noktası oldu.

Prof. Dr. Türkan Akyol, 26 Mart 1971 tarihinde dönemin Başbakanı Nihat Erim tarafından meclis dışından bağımsız olarak kabineye dahil edildi.

---

TÜRKAN AKYOL KİMDİR?

1928 yılında İstanbul'da doğan Türkan Akyol, eğitim ve kariyer hayatıyla Türkiye'nin aydınlık yüzünü temsil eden isimlerden biridir. Babasının subay olması nedeniyle çocukluk yıllarını Anadolu’nun çeşitli illerinde geçiren Akyol, liseyi İstanbul Erenköy Kız Lisesi'nde tamamladı. Daha sonra Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne girerek 1953 yılında mezun oldu.

Akademik kariyerine Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nda asistan olarak başlayan Türkan Akyol, kısa sürede başarısıyla dikkat çekti. 1965 yılında doçent, 1970 yılında ise profesör unvanı aldı.

---

Mesleki uzmanlık alanında Fransa ve Hollanda gibi ülkelerde burslu çalışmalar yürütmesinin yanı sıra, Amerika Birleşik Devletleri’nde New York Albert Einstein Tıp Fakültesi’nde solunum fizyolojisi üzerine önemli araştırmalarda bulundu.

1980 yılında Ankara Üniversitesi’nin ilk kadın rektörü seçilen Akyol, bu görevi sırasında üniversite yönetiminde kadınların varlığını güçlendiren adımlar attı. Ancak 1982 yılında YÖK Kanunu’na karşı çıktığı için rektörlük görevinden ayrılmak zorunda kaldı.

---

Akademisyenliğe geri dönen Akyol, daha sonra siyasi kariyerine de önemli katkılarda bulundu.

1983 yılında Prof. Dr. Erdal İnönü’nün davetiyle Sosyal Demokrasi Partisi’nin (SODEP) kurucuları arasında yer aldı. 1987 genel seçimlerinde İzmir Milletvekili seçilen Akyol, siyasette kadın haklarını ve sosyal politikaları savunan bir profil çizdi.

---

1992 yılında Süleyman Demirel hükümetinde Kadın İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı olarak görev aldı. Bu görevinde kadınların toplumsal hayata katılımını artırmaya yönelik projeler geliştirdi.

Prof. Dr. Türkan Akyol, bilimsel kariyerinin yanı sıra kadın hakları, eğitim ve sağlık politikaları konusundaki çalışmalarıyla Türkiye’nin çağdaşlaşma yolculuğunda öncü bir rol oynadı. Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Onursal Üyeliği gibi uluslararası görevlerde de yer aldı.

2017 yılında 89 yaşında hayatını kaybeden Akyol, geride örnek alınacak bir kariyer ve topluma ilham veren bir miras bıraktı. 62 yıllık evliliği boyunca eşi Prof. Dr. Turhan Akyol ile iki çocuk ve dört torun sahibi olan Türkan Akyol, Türkiye’nin ilk kadın bakanı ve rektörü olarak tarihe adını yazdırdı.