Alâüddin-i Attâr, "rahmetullahi aleyh" -2-

Akıllı kim, ahmak kim? Alâüddin-i Attar büyük âlim ve velî, Nasihati herkese, olurdu fâideli. Sohbetiyle çok gencin, kalbini etti tenvir, Sözleri dinleyene, ederdi hemen tesir. (Bu dünya nedir?) diye, sordular bir gün ondan, Yani her şey burada sayılır mı dünyadan? Buyurdu ki; (Bu dünya, tarladır âhirete, Faydalı tohum eken, kavuşur çok nîmete. Kadın, çocuk, mal, mevki ve makam düşüncesi, Allah için olmazsa, "dünya" olur cümlesi. Allah rızası için, kullanılırsa bunlar, Dünya değil, bilakis, âhiretten olurlar. Bir iş "Dîne muvafık", yapılır ise şayet, Dünya ve âhirette, olur büyük seâdet. Kul, Rabbinin emrine, Resûlün sünnetine, Uymaz, düşkün olursa, şehvet ve lezzetine, Şu yolcuya benzer ki, kafileden ayrılır, Hayvanının süsü ve palanıyla uğraşır. Yol arkadaşlarına, uydurmayınca ayak, Helâk olur sonunda, çölde yalnız kalarak. Bunun gibi bir insan, unutur Sahibini, Bilmezse yaratılış, hikmet ve gayesini, Tâbi olur tamamen, hevâ ve hevesine, Dalıp gider dünyanın, türlü meşgalesine. Ölüme, hazırlıksız, yakalanır nihayet, Böyle olan kimseyi, bekler büyük felâket. İnsan düşkün olursa, alçak dünya malına, Mâni olur bu hâli, ölüm hazırlığına. Çünkü kalbi, dünyayı, düşünür gece ve gün, Bedeni, dünya ile, meşgul olur büsbütün. Unutur Yaradan''ın, emir ve yasağını, Bulamaz meşgaleden, ibadet fırsatını. Bir kimse rızık için, işinde çalışırken, Feragat eder ise, günlük ibadetinden, Gözetmezse Rabbinin, emir ve yasağını, Meselâ kılmaz ise, beş vakit namazını, Dünyaya düşkün olmuş, sayılır ki o insan, Çok zengin olsa bile, sonunda olur hüsran. Ey kişi, öyle çetin günler var ki önünde, Analar evladından, kaçacaktır o günde. Hazırlık yapmak varken, o gün için durmadan, Ne ahmaktır dünyaya, düşkün olup aldanan. Yarın bu hakikatler, olunca âşikâre, Pişman olur velakin, faydası yok ne çâre. "Aklı olan" bir kişi, fırsat bilir bu ânı, Yârın yüzü akıyla, kazanır imtihanı. "Ahmak olan" kimse de, tâbi olur nefsine, Atılır hor ve zelil, Cehennem ateşine.)