Hâris el Muhâsibî "kuddise sirruh" (3)

Kibir afettir Bu zât bir sohbetinde buyurdu; (Gurur, kibir, Küfre en yakın olan günahlardan biridir. "Kibir", asıl vasfıdır Nefs-i emmârenin de, Hattâ her fenalığın, bu vardır temelinde. Secde etmedi ise, Âdem Nebî''ye şeytan, "Ben ondan hayırlıyım" dedi de işte ondan. Ve eğer bir müslüman, kılmıyorsa namazı, O dahî kibirdendir, budur bunun mânâsı. Eğer hor bakıyorsa, bir kimse diğerine, En büyük işarettir, bu da onun kibrine. Müslümana sûizan, hakir görmek ve gıybet, Sahibinin kibrini gösterir hepsi elbet. Biri tanışmıyorsa yapacağı bir işte, Kibirli olduğunu gösterir bu da işte. Yâni istişareden kaçıyorsa bir kişi, Söylemek istiyor ki; "Bilirim ben bu işi." Hattâ bir müslümandan duâ istemek bile, Yakından ilgilidir gurur ve kibir ile. Çünki ihtiyacını söylemek, nefsi kırar, Eğer söylemiyorsa, kibirdendir âşikâr. Kibir de, her insanda bulunur çok veya az, Evliyadan gayrisi, bundan pek kurtulamaz. Eğer biri dese ki, "Bende yoktur hiç kibir," İşte bu söz, kibrinin en büyük delîlidir.) Yine bir sohbetinde buyurdu; (Kardeşlerim, Herhangi bir günahı işler ise eğer kim, Hemence kalbi ile tövbe eylemelidir, Sonra da dili ile, istiğfar etmelidir. Yani her hâlükârda günah yapıldığında, Tövbeyi, gecikmeden yapmalıdır ânında. Zîra işlendiğinde, bir günah ve seyyiat, Melekler o kimseye, günah yazmaz üç sâat. O, bu müddet zarfında tövbe ederse eğer, Hiçbir günah yazmazlar o kimseye melekler. Etmezse, tek bir günah kaydeder ona melek, Daha büyük günahtır, tövbeyi geciktirmek. Tâ ölünceye kadar, tövbe kabul olunur, Kalp ile tövbe eden, elbette ki affolur. Takvâ hâli, insanda huy ve ahlâk olmalı, Yâni kendiliğinden, devamlı yapılmalı. Ve hem de, haramlardan sakınmak tam ihlâsla, Emirleri yapmaktan, mühimdir daha fazla. Çünki nefsi ezmek ve kalbi temizlemekte, Bu, daha tesirli ve faydalıdır elbette. Zîra iyi işleri, yapabilir çok insan, Fakat yalnız "Sıddîklar" yapmazlar günah, isyan. Allahü teâlânın ihsânına da ancak, Yalnız takvâ sahibi olanlar kavuşacak.)