Çengelköy tarihi ismiyle bir kitap hazırlamışlar. Hatıra albümü demek daha doğru.. Büyük boy bir albüm. Albüm hükmünde olduğu için, göz attım, karıştırdım, notlarına baktım, bugünle karşılaştırdım.. Çoğu hatıraya ah vah dedirtecek cinsten.
Mesela içinde bir diploma var.
1323 (1907) senesine ait.
Sultan Hamid daha tahttan indirilmemiş..Osmanlı'nın son dönemleri..Ama felaket yılları başlamamış.
Bir ortaokul diploması. Okutulan dersler şaşırtıyor insanı..
Mekatib-i Rüştiye Şahadetnamesi.
İş bu şahadetname tarafımızdan dahi tasdik olunur. Kazanılan numro 121 Tam numro 160
Kur'an-ı Kerim Maa tecvid 7
Ulum-i Diniyye 7
İlm-i Ahlak 8
Sarf ve Nahih-i Osmani 7
Kitabet 7
İmla ve Kraat 8
Arabi 6
Farisi 8
Malumat-ı Ziraiye 7
Hesab 8, Hendese 8, Coğrafya 7, Tarih 7, Hıfzıssıhha 8, Resim 10, Hüsn-i hatt 8
Beylerbeyi Rüştiyesi müntehi sınıf şakirdanından Mehmed Said Efendi mekatib-i rüştiyede tahsili meşrut olan bâlâda muharrer ûlûm ve fünûn
ve elsine ve hututta lede'l- imtihan tebeyyûn iden malumat-ı müktesebesine nazaran kazandığı numroların mecmuu 121 adede baliğ olmağla derecesi kârib-i âlâ itibar olunmuştur.
İyiye yakın derece ile mezun olmuş.
Mumaileyh mekâtib-i rüştiyenin mâfevkinde olan mekâtib-i idadiye-i mülkiyeden herhangisini ister ise bermucib-i nizamam kabul olunmak için işbu şahadetname ita kılındı.
Maarif Meclisi Kebiri Mekâtib-i Rüştiye İdaresi
Şimdi bu dersleri bu şekilde üniversitelerde bile okutmuyorlar desem kabul edilmez.
Hadi onu demiyorum.
Ama adamların ortaokul diplomalarının bile bir haysiyeti varmış.
Ortaokul talebesi bile adam yerine konuluyormuş.
Bunun açıklaması o tarihlerde okul azmış da ondan, talebe sayısı o kadar az olsa bugün bile mümkün olamaz.
Bu devlet olma işi..Osmanlı'ının gitmesine yakın tarihler..Ama heybetli dönemlerinin rayihası satır aralarında, tonlamalarda, üslupta hissediliyor.
Bu kitap vesile oldu. Çeşitli devletlerin diplomalarını derleyip karşılaştırmaya niyet ettim.
Derslerin çok önemi yok. Altında üstünde ne yazdığına bakıp nasıl bir devlet olduklarına dair ipucu yakalanabileceğini düşünüyorum.
Yine aynı kitaptan: Sene 1925..Osmanlı yıkılmış..Yeni devlet kurulmuş ama henüz harf inkılabı yapılmamış. Vapur pasoları Osmanlı zamanından kalma..
Anadolu ciheti mekâtib talebesine mahsus paso
Neyyire Ferid Hanım Mekteb-i Çengelköy İskelesinden Beylerbeyi İskelesine azimet ve avdet edecek.
Bozulmak bile bu kadar zaman alıyorsa düzelmek ne kadar zamanda mümkün olur..Ya da olur mu?

