Işte dünyanın fotoğrafı
Dünya milenyuma hızlı bir değişimle girdi. Ancak telekomünikasyon, bilgi işlem ve sağlık alanındaki başdöndürücü gelişmelere rağmen zenginle fakir arasındaki uçurum giderek büyüyor. İşte milenyumun ilk yılında dünyanın fotoğrafı...
EKONOMİ Uçurum büyüyor Zengin ve yoksul ülkeler arasındaki fark 1820''de 3''e 1''di. 1913''te 11''e 1, 1950''de 15''e 1, 1973''te 44''e 1 ve 1992''de 72''ye 1''e çıktı. 1997''deki oran inanılmaz; 727''ye 1. Dünyanın en zengin üç kişisi; Bill Gates, Suudi Prensi El Velid Bin Tallal ve Philip F. Anshutz''un toplam mal varlığı, dünyanın en yoksul 26 ülkesinin gayrisafi milli hasılasınadan daha fazla.
Dünyanın en zengin 200 kişisinin malvarlığı, dünyanın toplam gelirinin yüzde 41''inden daha fazla. Düşük ve orta gelirli ülkelerin 1990''da toplam 1.5 trilyon dolar olan toplam borçları 2.3 trilyon dolara çıktı.
Nüfusunun yarısından fazlasının günde 1 dolarla yaşadığını açıklayan ülke sayısı: 10. Nijerya''da 1.000 kişiye düşen cep telefonu sayısı birden az iken, Finlandiya''da bu oran 417. Organize suç şebekelerinin tahmini yıllık geliri: 1.5 trilyon dolar.
Cinsel sömürü için kadın ve kız kaçakçılığı sektörünün tahmini yıllık cirosu: 7 milyar dolar.
HAYAT İnternet''e hücum Radyo 38 yılda, kişisel bilgisayar 16, televizyon 13, internet ise 4 yılda 50 milyon kişiye ulaştı. 1950''lerde bir kadının 6 çocuk doğurması beklenirken, bu sayı bugün ortalama 3''e indi.
Bugünün insanları, 1960''lı yıllara göre günde ortalama bir saat daha fazla boş zamana sahip.
Kanadalılar ve Amerikalılar, diğer ülkelere göre evlerinde daha az uyuyup daha az yemek yiyorlar. 1998''de CD''lere harcanan para 38.6 milyar dolar.
Doğal gıda ve araç gereç için 64 milyar dolar harcandı.
SİYASET İç savaşlar artıyar.
1988-98 arasında yaşanan 61 çatışmanın sadece 3''ü ülkeler arasında, geri kalanı sivil savaş. Ancak demokrasi de yayılıyor. Dünya nüfusunun yüzde 60''ından fazlası çok partili demokrasi rejiminde yaşıyor.
Dünyadaki asker personel sayısı 1988''e oranla yüzde 20 azaldı. En kalabalık ordular 2.84 milyonla Çin, 1.45 milyonla ABD ve 1.24 milyonla Rusya''da.
1990''ların sonunda askeri harcamalar 10 yıl öncesine göre, üçte iki azaldı. 1985''te dünya gayri safi milli hasılasının yüzde 5.2''si iken 1995''te 2.8''e indi.
SAĞLIK Yaşam süresinin uzaması bekleniyor. Dünya''da hala 880 milyondan fazla kişi sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Yoksul ülkelerde sağlığa 42 milyar dolar ayrılıyor. Avrupa''da bir yılda sigaraya 50 milyar dolar, alkollü içkilere: 105 milyar dolar harcanıyor. Dünya''da bir yılda uyuşturucuya harcanan para: 400 milyar dolar. Kişi başına düşen yağ tüketiminini en yüksek olduğu ülke: Fransa. Günde 164 gram. Akıl hastalıklarının hastalıkların tümü içindeki payı yüzde 11.
ÇOCUK Ölüm oranı düşüyor 1965''den beri ölüm oranı yarı yarıya düştü. Çocuklar artık on yıl daha fazla yaşayabilecek.
160 milyon çocuk iyi beslenmiyor. AIDS 8.2 milyon çocuğu öksüz veya yetim bıraktı.
Çocuklar 15 yaşında savaşa giriyor. Dünyada 300 bin çocuk asker var.
Eğitmi süresi artıyor. Çin''de yılda 251 gün, Japonya''da 243 gün okula gidiliyor.
KENTLER 1990 ile 1997 arasında çevre kirleten yakıtların payı beşte iki azaldı. Ancak, her yıl hava kirliliğinden 3, kirli sudan bulaşan mikroplardan 5 milyon kişi ölüyor.
Dünya''da 1.3 milyar kişi temiz suya ulaşamıyor.
Göç de hızla artıyor. 25 yıl önce dünya nüfusunun yüzde 40''ı kentlerde yaşıyordu, bu oran 50''ye çıktı. 2025''te yüzde 65''e çıkacak.
50 yıl önce en büyük 100 kentten 41''i gelişmekte olan ülkelerdeydi. Şimdi bu rakam 60''a çıktı. Kişi başına en yüksek karbondioksit emisyonu Singapur''da: 21.6 ton. İkinci ABD: 20 ton.
