Temmuz eşiğinde memur ve emeklisi: Umutlar, vaatler ve gerçeklerin analizi
Yıllardır yüksek enflasyonun ağır gölgesi altında hayat mücadelesi veren milyonlarca memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur emeklisi yeni bir temmuz ayının eşiğinde durmaktadır. Sabit gelirli vatandaşlarımız için her zam dönemi, geçim derdine bir nebze derman, sıkışan bütçelere bir nefes umudu taşır.
Ne var ki, sahadaki iktisadi gerçekler ile mutfaktaki yangın, Ankara kulislerinde konuşulan formüllerle her zaman örtüşmemektedir. Vatandaşın umudu bir kez daha enflasyon sarmalına mı mahkûm edilecek, yoksa adil bir refah payı ile yüzler gülecek mi? Hakikat, verilerin satır aralarında gizlidir.
İKİ ADIMDAN AZ KALA HESAP ZAMANI
Maaşların netleşeceği o viraja şurada iki aydan az bir zaman kaldı. 3 Haziran 2026 Çarşamba günü ilan edilecek olan mayıs ayı enflasyon verisiyle birlikte, emekli maaş güncellemesi iyice belirginleşecektir. Ardından 3 Temmuz’da açıklanacak haziran verisiyle birlikte tüm tablo netlik kazanacaktır. Görünen köy kılavuz istemez; enflasyonun tahribatı her geçen gün derinleşmektedir. "Görünen dağın uzağı olmaz" derler. Geçim derdiyle boğuşan emeklilerimiz için de artık bıçak kemiğe dayanmıştır.
TÜİK tarafından ilan edilen resmî veriler, Nisan 2026 itibarıyla maaşlara yansıyacak kümülatif artış rotasını kesin olarak çizmiştir. Mevcut resmî veriler, enflasyonun son 4 aylık seyir defterini ve emeklinin yasal hakkı hâline gelen güncel birikimli oranı açıkça ortaya koymaktadır:
Temmuz eşiğinde memur ve emeklisi: Umutlar, vaatler ve gerçeklerin analizi
Tabloda açıkça müşahede edildiği üzere; Ocak, Şubat ve Mart aylarının kümülatif toplamı olan %10,04’lük artışa, Nisan ayının %4,18’lik verisi eklendiğinde kümülatif enflasyon tam %14,64 seviyesine ulaşmıştır. Binaenaleyh, bugün itibarıyla 4 aylık enflasyon farkı %14,64 olarak kesinleşmiştir. Bu oran, her SSK ve Bağ-Kur emeklisinin doğrudan cebine koyacağı net maaş güncellemesidir. Ne var ki, memurlar ve memur emeklileri için aynı adil rakam maalesef söz konusu değildir.
Bilinmelidir ki; "Aşure yemeye giden kaşığını cebinde taşır." Hak mücadelesi de tam ve eksiksiz verilerle yürütülür. Ancak mevcut toplu sözleşme düzeneği, memur emeklisinin kaşığını daha masaya oturmadan elinden almaktadır.
MEMUR EMEKLİSİNE YİNE HÜSRAN: TOPLU SÖZLEŞME SARMALI
Yürürlükteki mevcut toplu sözleşme hükümleri nedeniyle hem çalışan memurlar hem de memur emeklileri için 4 aylık güncelleme rakamı şimdilik sadece %10,51 olarak kesinleşmiştir. Başka bir ifade ile memur ve emeklisi %4,13 oranında TÜİK enflasyonunun bile altında kalan bir güncelleme ile karşı karşıyadır. Bu durum, özellikle memur emeklileri için son derece can yakıcı ve kabul edilemez bir boyuttadır.
Zira memur emeklileri, 2023 yılının temmuz ayından beri kendilerine vadedilen ancak bir türlü ifa edilmeyen seyyanen zam mağduriyetini yaşamaktadır. Bununla birlikte, geçen toplu sözleşme döneminde tam üç kez üst üste resmî enflasyonun altında ezilmişlerdir. Şimdi de bu temmuz ayından itibaren yine TÜİK enflasyonunun bile altında kalacak yeni bir güncelleme serisi somut olarak görünmeye başlamıştır. Rakamlar ortada, matematik yalan söylemez. İstatistiklere bakıldığında, son 23 yılda memur emeklisinin maaşlarındaki iyileşmenin, diğer bütün emekli gruplarının gerisinde kaldığı net olarak müşahede edilmektedir.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ VE RİSK MATRİSİ
Geçtiğimiz günlerde Merkez Bankası hem cari yıl hem de müteakip yıllar için enflasyon hedeflerini maalesef yukarı yönlü revize etmek zorunda kalmıştır. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki projeksiyonlara göre, önümüzdeki iki ayın enflasyon beklentisi; Mayıs ayında %1,89, Haziran ayında ise %1,52 olarak tahmin edilmektedir. Bu veriler ışığında kümülatif hesaplama işletildiğinde, SSK ve Bağ-Kur emeklilerimizin maaşında temmuz ayında %18,58 oranında bir güncelleme ihtimali doğmaktadır.
TÜİK bu beklentilerin aksine daha ihtiyatlı davranıp mayıs ve haziran aylarında %1,50’şer oranında rakamlar açıklasa bile, neticede karşımıza %18’i aşan (%18,10 oranında) bir güncelleme çıkmaktadır. Sınır boylarındaki jeopolitik riskleri, dış iktisadi faktörleri ve TÜİK’in önceki uygulamalarından kaynaklanan öngörülerimizi harmanladığımız en kötü senaryoda ise; anılan emeklilerin maaş güncellemesinin %17,5’tan az ve %19,5’tan fazla olamayacağı aşikârdır. Ancak mer’i toplu sözleşmeye binaen, memur ve memur emeklisinin maaş güncellemesi bu genel oranların en az %4 oranında altında gerçekleşecektir. Bu ucube sistem, memuru ve emeklisini kendi enflasyonunun altında ezdirmeye devam etmektedir.
ANKARA KULİSLERİNDE SON DURUM: EK İYİLEŞTİRME YOK MU?
Ankara kulislerinden esen rüzgârlar maalesef oldukça soğuktur. 2023 yılının Temmuz ayından beri memur emeklilerine defalarca söz verilen seyyanen zam vaadi, ekonomi yönetiminin katı fren tedbirleriyle bir kez daha suya düşme tehlikesiyle karşı karşıyadır. O dönemde 8 bin 77 TL olan seyyanen artış, kümülatif hesaplamalarla bugün itibarıyla 22 bin TL’yi aşmış bulunmaktadır. Şayet bu seyyanen zam vaadi zamanında ifa edilmiş olsaydı, bugün en düşük memur emeklisinin maaşı, temmuz zammı henüz eklenmeden bile 50 bin TL seviyesine yaklaşacaktı. Temmuz güncellemesiyle birlikte ise bu tutar rahatlıkla 57 bin TL’yi aşacaktı.
Fakat kulislerden gelen memur ve memur emeklisi için mesaj nettir: "Toplu sözleşmede ne varsa, o kadar." Ne memur emeklisinin seyyanen zammı gündemde ne de ilave tek bir kuruş. Sadece kanunen zorunlu olan enflasyon farkı güncellemesi masadadır. Hükûmet, bu duruma gerekçe olarak enflasyonla kararlı mücadele programını öne sürmektedir. Ancak sayıları 2,5 milyonu aşan memur emeklisinin artık sabrı tükenmiştir. Memur emeklileri feryat ederek, "Vaadinizi ifa edin, dermanımız kalmadı!" demektedir. Mevcut izlenimler, ek bir iyileştirmenin ufukta görünmediğini ortaya koymaktadır. Memur sendikaları, bu gidişatı durdurabilecek yegâne çaredir.
Umarım yanılırım ve 2026/Temmuz ayı, beklenen ek iyileştirmeleri nihayet getirir. Siz ne düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı paylaşın-desteğimiz tam ve şartsız olarak sizinledir!
