Edirne'de heyecanlandıran keşif, Sur-u Sultani ortaya çıktı

"Osmanlı'nın Edirne Sarayı" olarak adlandırılan Saray-ı Cedid-i Amire'de (Edirne Sarayı) restorasyon çalışmaları devam ediyor. Kum Meydanı'nı çevreleyen 310 metre uzunluğundaki Sur-u Sultani (yapıyı çevreleyen surlar), kazılar neticesinde ortaya çıkarıldı.

Kaydet

Milli Saraylar Başkanlığından verdiği bilgiye göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Başkanlığa devredilen sarayda Ocak 2023'te başlanan çalışmalarda 1 yıl geride kaldı.

Bu süreçte Milli Saraylar Başkanlığı Bilim ve Değerlendirme Kurulu’nun belirlediği 5 yıllık yol haritası çerçevesinde, kısmen bugüne ulaşan Cihannüma Kasrı ve sur duvarları ile ilgili arkeolojik kazılar tamamlandı. Kasrın restorasyon süreci başlatıldı.

ÖZÜNE UYGUN TEMİZLİK

Cihannüma Kasrı restorasyon uygulamaları kapsamında, bugüne ulaşan özgün yapı kalıntılarının niteliğini yitirmiş ara harçları yapısal harç ile yenilendi, enjeksiyon ve temel güçlendirme teknikleri ile sağlamlaştırıldı.

Duvarlardaki çimentolu ve özüne uymayan muhdes (sonradan oluşturulan) eklentiler yapıdan uzaklaştırıldı. Beden duvarları ve mimari elemanların (kapı, pencere, mermer söve ve mermer giriş kapısı ve merdiven) onaylı proje ve tarihi belgeler ışığında tamamlanmasına devam ediliyor.

Edirne'de heyecanlandıran keşif, Sur-u Sultani ortaya çıktı

Bu çalışmalar paralelinde Cihannüma Kasrı'nda ahşap konstrüksiyon üzeri kurşun kaplama çatının oluşturulması, kasrın özgün görünümüne kavuşması ve ziyaretçiler açısından kullanışlı hale getirilmesi planlanıyor.

SUR-U SULTANİ ORTAYA ÇIKTI

Edirne Sarayı alanı içerisinde bulunan Namazgahlı Çeşme'ye ait çimento harçlı kalıntılar temizlenerek onaylı proje kapsamında duvarları ve çevre düzenlemesi yapıldı.

Namazgah sınırlarında bulunan süslemeli mermer çeşmede formunu kaybetmiş süsleme elemanlarının tamamlanması, sağlamlaştırması ve fonksiyonel hale getirilmesi hedefleniyor.

Saray sınırları içerisindeki diğer yapıların gün yüzüne çıkarılması için arkeolojik kazılar da tamamlandı.

Kum Meydanı'nı çevreleyen 310 metre uzunluğundaki Sur-u Sultani'ye (yapıyı çevreleyen surlar) ait temel kalıntıları kazılar neticesinde ortaya çıkarıldı. Alan içerisinde özgün temiz su ve atık su hatlarına ait güzergahların araştırılması bitti. Arz odası ve Kum Kasrı'na ait kalıntıların temizliği yapılarak açığa çıkarıldı.

Bu çalışmalar ile Sur-u Sultani, arz odası ve Kum Kasrı'na ait rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri oluşturularak Milli Saraylar Başkanlığı ve Bilim Değerlendirme Kurulu'na sunuldu.

ASKER HASTANESİ DUVARINA 58 TON ÇELİKLE KORUMA

Ayrıca sarayın sınırları içerisinde bulunan tarihi Edirne Merkez Asker Hastanesi alanında bugüne ulaşan 11 metre yüksekliğinde duvar kalıntısı, yıkılma tehlikesine karşı 58 ton çelik malzeme kullanılarak koruma altına alındı.

Edirne Sarayı'nda çalışmalar 10 bilim insanı, 15 teknik personel, 130 usta ve restoratörden oluşan 155 kişilik ekiple yürütülüyor. Çalışmaların sonucunda yapıların özgün kimliğine kavuşturulması, yerli ve yabancı ziyaretçilerin istifadesine sunulması amaçlanıyor.

"ÜLKEMİZ İÇİN ÇOK BÜYÜK KAZANÇ OLACAK"

Edirne Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk, Edirne Sarayı'nın Topkapı Sarayı'nın referans yapısı olduğunu söyledi.

Sarayın devletten imparatorluğa geçiş sürecinin önemli bir sembolü olduğunu belirten Soytürk, "Kültür ve Turizm Bakanlığı döneminde arkeolojik kazılar, saray mutfakları, Kum Kasrı, su maksemi ve yürüyüş yollarıyla beraber çalışmalarımızı bir noktaya getirmiştik. Edirne Sarayı'nın yeniden ihyası sadece şehrimiz için değil ülkemiz için çok büyük kazanç olacaktır. Bu kültürel mirasın yeniden ayağa kaldırılması çok ciddi bir turizm potansiyelini beraberinde getirecek." diye konuştu.

EDİRNE SARAYI

Edirne Sarayı'nın 1450'de başlayan inşası 1475'te tamamlandı. Saray, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren daha az kullanıldığından tahribata uğradı, 1752'deki büyük deprem ve 1776'daki yangınla harap oldu.

1827'de kısmi tamir gören yapı, 1829'da Edirne'yi işgal eden Rus güçleri tarafından ordugah olarak kullanıldı, en büyük zararı bu dönemde aldı.

Vali Hurşit Paşa ve Hacı İzzet Paşa zamanlarındaki tamirat döneminde birçok yapı kurtarıldı fakat 1876-1877 Rus Savaşı'nda işgal kuvvetlerinin şehre yaklaşması üzerine Babüssaade civarında yığılan cephane, düşman eline geçmemesi için patlatıldı. Edirne Sarayı'nın birçok yapısı da bu patlamayla yıkıldı.

Yaklaşık 100 civarında yapıdan oluştuğu düşünülen Edirne Sarayı'ndan bugüne Babüssaade (Ak Ağalar Kapısı), Adalet Kasrı, Matbahı Amire (mutfak), su maksemi, Av Köşkü, Namazgahlı Çeşme ve Kum Kasrı hamamının da dahil olduğu 11 eser ulaşabildi.

Pek çok üniversitenin uzun yıllar kurtarma kazıları yaptığı alan, ihya çalışmaları için geçen yıl Milli Saraylar Başkanlığına devredilmişti.

Editör : ALİ TÜFEKÇİ