Geçmişi en az bilinen şehirde 4350 yıllık DNA bulundu... Tunceli'nin tarihi burada ortaya çıkıyor

Tunceli'de başlayan arkeolojik kazılar şehrin tarihini gün yüzüne çıkaracak. Pertek ilçesine bağlı Tozkoparan köyünde tespit edilen höyükte 6 bin 500 yılına kadar gidilebiliyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Yasemin Yılmaz köylülerin de destek verdiği kazı alnında Vali Şefik Aygöl ile sembolik kazı yaptı.

Tunceli'nin tarihi Pertek ilçesine bağlı Tozkoparan köyünde ortaya çıkıyor. Arkeolojik açıdan bölgedeki en eski kazı alanında sembolik bir kazı yapılarak, yeni dönem başlatıldı.

---

Pertek Kaymakamı Yusuf Ziya Yaktı, Pertek Belediye Başkanı Recai Vural, İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Hakan Ulaşoğlu, Müze Müdürü Kenan Öncel'in de katıldığı kazıya ilişkin konuşan Vali Şefik Aygöl şunları söyledi.

"Bu alan 2021 yılında birinci derece arkeolojik sit alanı olarak kabul edildikten sonra Bakanlığımız, Kültür Turizm Müdürlüğümüz, Müze Müdürlüğümüz ve Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden bir heyetle kazıya başlandı. Mütevazi imkanlarla başlamıştı, mütevazi imkanlarla devam ediyor. Bir tarih aydınlanıyor. Burada özel mülkiyetler var ancak vatandaşlarımız anlayış gösteriyor. Özel mülkiyet sorununu çözüp bu sene yeniden başlattık. Bakanlığımızın bir desteği var biz de yerelde bu desteği artırarak sürekli hale getirmek istiyoruz. Burada önemli bir tarihin ortaya çıkacağına inanıyorum. Anadolu tarih Urfa bölgesinden ülkemizin Ege bölgesine nereye kadar gittiğinin örnekleri var. Bu bölgenin de tarihinin çok eskilere dayandığını bu kazı ortaya koyacak" dedi.

"TÜRKİYE'NİN ARKEOLOJİK AÇIDAN EN AZ BİLİNEN BÖLGESİYDİ"

Höyüğün 2017 yılında keşfedildiğini kaydeden Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, "Sonrasında birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmişti. 2021-2022 yıllarında iki sezon boyunca bakanlığımızın izinleri doğrultusunda valilik ve kaymakamlığımızın da destekleriyle kazı çalışmaları yapmıştık. Ara verilen çalışmalara 2025 yılında yeniden başlandı" diye konuştu.

Höyüğün en üst tabakasında yapılan çalışmalarda günümüzden milattan önce birinci bine tarihlenen kanıtlar elde edildiğini belirten Öncel, "Bu alanda yaptığımız çalışmalarda ise milattan önce 4350'ye tarihlenen bir tabaka ile karşılaştık. Bunu bir iskelet üzerinde yaptığımız DNA testiyle de kanıtlamıştık. Şu anda bulunduğumuz yerde anıtsal bir yapıyla karşılaştık. Bu bölge için önemli. Ayrıca Tunceli bölgesi Türkiye'nin arkeolojik açıdan en az bilinen bölgesiydi. Yüzey araştırması ve kazı çalışmalarıyla birlikte Tunceli arkeolojisinin de tarih serüveninin geçmişi bir şekilde ortaya çıkmış oldu ve çalışmalar devam ediyor" şeklinde konuştu.

"GÖBEKLİTEPE'DEN SONRA BELKİ EN ESKİ YERLERDEN BİRİSİ OLABİLİR"

Çalışmaları merakla takip eden ve zaman zaman destek olan köy sakinleri de son derece mutlu. Köy sakinlerinden Veysel Al, "Köyümüzde herhangi bir etkinlik yoktu ancak şimdi var. Köye, ilçeye ve ile katkısı oluyor. Ayrıca bizden önce yaşayan insanların ne şartlarda yaşadığını görüyoruz. Buna baktıkça önümüzü daha rahat görüyoruz" dedi.

Zeynel Kete ise "Eski öykülerde, mitolojilerde, hikayelerde burada tarihi bir emarenin olduğu yaşlılarımız tarafından söyleniyordu. Kazılara başlandı. Milattan önce 4 bin, 5 bin yılına yakın bulgulara rastlandı. Bu da burasının 6 bin, 6 bin 500 yıllık bir tarihi olduğu anlamına geliyor. Göbeklitepe'den sonra belki en eski yerlerden birisi olabilir. Köyümüzün tarihi değere sahip olması önemlidir. Bu tarihin bir an önce uluslararası bilim literatürüne sunulması, ötekileştirilmemesi gerektiğine inanıyorum. Emeği geçen canlara da teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

Kazılarda müze görevli Özgür Şahin, Sedat Oylu, Ümit Demirtaş ve Yağmur Kılınç Turuncular'ın da yer aldığı 10 kişilik ekip yer alırken, çalışmalar titizlikle yürütülüyor.