Görüntüsü utandırıyordu! Amasya'daki 600 yıllık kitabenin dünyada tek olduğu ortaya çıktı

Amasya'da Osmanlı vakıf kültürünün nadide parçalarından 600 yıllık kaya kitabe yakın tarihe yazı tahtası gibi kullanılıyordu. 1418 tarihli eser, Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilince dünyada ana kayaya doğrudan işlenmiş tek vakfiye olduğu taşıdığı ortaya çıktı.

Kaydet

0:00 0:00

Yeşilırmak Nehri kıyısındaki Leğenkaya Şelalesi'nin yanında bulunan Arapça harflerle işlenmiş 1418 tarihli Bayezid Paşa Camii vakfiyesi, Osmanlı erken dönem vakıf kültürünün nadide örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

15. yüzyılın başlarında Osmanlı padişahı Çelebi Mehmed döneminin önde gelen devlet adamlarından Sadrazam Bayezid Paşa'nın emriyle inşa edilen eser, ana kayanın yerden 2 metre yüksekliğe kadar mermer düzgünlüğünde tesviye edilmesiyle oluşturulan zemin üzerine kabartma tekniğiyle işlendi.

Görüntüsü utandırıyordu! Amasya'daki 600 yıllık kitabenin dünyada tek olduğu ortaya çıktı

Eni 3 metre, yüksekliği 110 santimetre ölçülerindeki Arapça yazılı kitabe, 8 satırdan oluşuyor ve edatlar hariç 125 kelime içeriyor.

"DÜNYADA TEK OLMA ÖZELLİĞİ TAŞIYOR"

Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, "Kaya kitabe, ana kayaya doğrudan işlenmiş vakfiye örneği olması bakımından dünya üzerinde tek olma özelliği taşımaktadır. Sadece Amasya'mızdadır. Bu eser Sadrazam Bayezid Paşa'nın bizlere emanetidir" diyor.

UTANDIRAN GÖRÜNTÜLER

Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 2024 yılındaki kararıyla yapılan incelemelerde, kaya kitabenin yüzeyine ve çevresine sprey boyalarla zarar verildiği tespit edildi.

Bu doğrultuda Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları kapsamında yüzeydeki boya kalıntıları uzman ekipler tarafından traverten taş tozu kullanılarak mikro hassas kumlama yöntemiyle temizlendi.

Dış etkenler nedeniyle zayıflayan yüzey, uygun kimyasal malzemelerle sağlamlaştırılarak toprak boya ile yapılan hafif gölgelendirme sayesinde yazıların okunabilirliği artırıldı.

Eserin çevresel ve insan kaynaklı olumsuz etkilerden korunması amacıyla koruma platformu genişletilip duvar yüzeyine çelik taşıyıcı sistem ve çerçeve profilleri uygulandı.

Kitabe bölümünde ise şeffaf koruyucu sistem tercih edildi. Ayrıca, eserin gece görünürlüğünü artırmak amacıyla çerçeve içerisine aydınlatma sistemi yerleştirildi.

"BURADA KOCAMAN BİR TARİH YAZIYOR"

Eserin aşkların bilinçsiz şekilde ilan edildiği yaz-boz tahtasına döndüğü günlerin artık geride kaldığını anlatan Nergiz Mahallesi Muhtarı Nuran Muslu da, "Eser çok güzel oldu. Amasya'mıza ayrı bir renk kattı. Burada kocaman bir tarih yazıyor. Canlandırıp ortaya çıkardılar. Emeği geçenlerden Allah razı olsun" diye konuştu.

Editör : ALİ TÜFEKÇİ

Yayın Tarihi | 06 Nisan, 2026 - 10:16

Bizi Takip Edin

YORUMLAR