Selçuklu tarihi burada aydınlanıyor! Van'daki 6 mezar 750 yıl sonra gün yüzüne çıkarıldı

Van'ın Gevaş ilçesindeki Türkiye'nin en büyük ve köklü Türk-İslam mezarlıklarından sayılan Selçuklu Mezarlığı'nda sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmalarında bu yıl 6 mezar daha gün yüzü gördü. Şimdiye kadar 180 mezar üzerinden çalışıldığını söyleyen Doç. Dr. Ercan Çalış mezarlıklar hakkında dikkat çeken bilgiler verdi.

Van'ın Gevaş ilçesinde yer alan Selçuklu Mezarlığı'nda kazı ve restorasyon çalışmaları devam ediyor.

Türk tarihi ve sanatı açısından büyük bir ehemmiyeti olan mezarlıktaki şahide ve sandukaların tüm yönleriyle gün yüzüne çıkarılması ve hak ettiği değere kavuşturulması için yapılan restorasyon çalışmaları 2022 başlatılmıştı.

Bu yıl 6 mezarın daha gün yüzüne çıkarıldığı tarihi alan Ortaçağ Dönemine dair izler barındırıyor.

Yazı ve süslemeleriyle dikkat çeken bu mezar taşları, bölgenin tarihi ve kültürel mirasına ışık tutmaya devam ediyor.

GEVAŞ SELÇUKLU MEZARLIĞI

Anadolu'nun en büyük Türk İslam mezarlığından biri olan ve yaklaşık 50 bin metrekarelik bir alanı kaplayan Gevaş Selçuklu Mezarlığı'nda bugüne dek tespit edilen mezar taşlarının sayısı 1000'i buluyor.

Birçoğu 14. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen mezarlıktaki mezar taşları ise Ahlat mezar taşlarından farklı olarak ‘beyaz kalker' taşından yapıldı.

Cumhurbaşkanlığı himayesinde yürütülen "Geleceğe Miras Projesi" kapsamındaki çalışmalar, Van Müzesi kontrolünde, Doç. Dr. Ercan Çalış'ın bilimsel danışmanlığında yürütülüyor.

Gün yüzüne çıkarılan 6 mezarın üzerindeki kitabeler, akademik ekip tarafından incelenmeye alındı.

"750 YIL SONRA KELİMENİN TAM ANLAMIYLA GÜN IŞIĞI GÖRMÜŞTÜR"

Doç. Dr. Ercan Çalış, çalışmalara hızlı başladıklarını ve yaklaşık 50 adet mezar taşına müdahale edildiğini ifade etti. Selçuklu mezarları hakkında şu bilgileri verdi:

"Bunlardan 40 mezar taşının zemin blokaj işlemleri yapılırken, yaklaşık 10 taşın da liken temizliği yapıldı. Bu taşlar arasında 6 adet taş tamamıyla toprak altındayken gün yüzüne çıkarıldı. Yani daha önce pafta numarası olmayan, herhangi bir yerde göremeyeceğiniz bu taşlar, ilk defa 750 yıl sonra kelimenin tam anlamıyla gün ışığı görmüştür ve şu anda onlarla ilgili çalışmalarımız devam etmektedir.

Tüm süreç içerisinde yapılan çalışmalara baktığımızda, 180 mezar taşının zemin blokajı yapılmıştır. Bunların dışında 85 taşın liken temizliği yapılmış, 15 taşın kırık parçaları birleştirme çalışmaları gerçekleştirilmiş ve 25 taşın da toprak altındayken gün yüzüne çıkarıldığı söylenebilir"

"MEZARLIKTA ÇEVRE DÜZENLEMESİNE BAŞLANDI"

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Genel Müdürlüğü'nün destekleri ve Van Valiliği'nin organizasyonuyla, alanda büyük ölçüde bir çevre düzenlemesi yapıldığını dile getiren Çalış, çevre düzenlemesinin yaklaşık olarak birkaç ay içerisinde tamamlanmasının beklendiğini söyledi.

Halime Hatun Kümbeti'nin de yer aldığı tarihi mezarlıkta kadınlara verilen değerin bir kere daha ortaya konulduğunu ifade eden Çalış, "Halime Hatun Kümbeti, 1335 tarihinde Melik İzzettin tarafından kızı için yaptırılmış olan bir kümbettir. Selçuklu üslubunun bir şaheseri olduğunu söylemek mümkündür. Aslında şöyle bir durum da söz konusudur: Bu mezarlıkta Halime Hatun Kümbeti'nin bulunması, o dönemde Anadolu'nun kadına verdiği değeri göstermesi açısından da önemlidir"