Hayırsever bir sultan Hadice Turhan

Hadice Turhan, Valide Sultan olunca Mimar Mustafa Ağa'yı vazifelendirir ve inşası yarım kalan İstanbul Eminönü'ndeki Yeni Cami'yi kendi parasıyla tamamlar

Yıl 1639. O günlerde Kırım Tatarları ile Slavlar arasında bir savaştır kopar. Türklerin eline geçen esirler arasında 12 yaşlarında bir kız çocuğu vardır ki pek güzelcedir, zeki zeki bakar. Süleyman Paşanın nazar-ı dikkatini celbeder, onu diğerlerinden ayırır, İstanbul'a yollar. Minik esire önce sıkı bir tedristen geçirilir, kendi arzusu ile Müslüman olunca adını değiştirir, Hadice Turhan koyarlar. Genç kız haremde zarafetiyle, şefkatiyle, öne çıkar ve gün gelir Mahpeyker Valide sultan onu kendine gelin (Sultan İbrahim'in hanımı) yapar.Hadice Turhan çok geçmeden anneliği tadar, biricik yavrusunu kucağına alınca rütbesi artar. Artık Veliaht annesi derler ona. Mührünün üzerinde "Mazhar-ı lütf-i samed Valide-i Sultan Mehmed" yazan Hadice Turhan sıkça halkın arasına karışır, esnafın sanatkârın nabzını tutar. İşte çarşı pazar dolandığı günlerden birinde sarışın mavi gözlü bir manav çırağı gözüne batar. Bu sima tanıdık bildik birine aittir ama...
İKİ KARDEŞ BULUŞURLAR…
Genci yanına çağırır, adını, sanını, memleketini sorar. Birden benzi sararır, kalbi güp güp atmaya başlar. Bakın şu güzel Allah'ın (Celle Celalüh) işine ki o çocuk öz be öz kardeşi çıkar. Ablası garibi fazla meraklandırmaz, hadiseyi açıklar. İki kardeş kucaklaşarak ağlaşır, şükrederler Allah'a. Geleneklere aykırı olmasına rağmen Sultan İbrahim, bu delikanlıyı (Yusuf Ağa) bağrına basar, Lâkin Yusuf Ağa, genç yaşta vefat eder.
İbrahim Han asiler tarafından şehit edilince, Terhan Sultan'ın oğlu IV. Mehmed (henüz 7 yaşındadır) tahta çıkar. Düşünün esire bir kızcağız, imparatorluğun en güçlü kadını olur bir anda... Halbuki henüz 21 yaşındadır daha. Hadice Turhan haddini bilir, devlet işlerine karışmaz. Yetkilerini kayınvalidesine bırakır, onun vefatı üzerine Köprülü Mehmed Paşa gibi tecrübeli ismi sadrazam yapar.
BİTİRMEK ONA NASİP OLUR
Hadice Turhan Sultan'ın hayrı hasenatı çoktur ama tek eseri Yeni Cami olsa yeter de artar...
Genelde Selâtin camileri çabuk şekillenir, çok çok üç beş yılda ibadete açılırlar. Ancak Yeni Caminin inşaatı tam 68 sene sürer, ortada kalır adeta... Efendim, bu camiye zamanında II. Murad'ın hanımı Safiye Sultan niyetlenir. Arsası satın alınır, inşaatına başlanır, caminin mimarı Davud Ağa'nın vefatının ardından I. Ahmed tahta geçince işler yavaşlar. Zira önce kendi eserini (Sultanahmed Camisini) tamamlamaya bakar.
Hadice Turhan, "Valide Sultan" olunca ilk işi Mimar Mustafa Ağa'yı vazifelendirmek olur ve elli yıldır bekleyen inşaatı "kendi parasıyla" tamamlar.
Hadîce Turhan Valide Sultan, ömrünün son yıllarını Edirne Sarayı'nda geçirir. 1683 yazında vefat eder. Oğlu Orduy-ı Hümayun ile Belgrad'dadır, annesinin ölümünü öğrenince: "Devletin rükn-i a'zamı (temel direği) gitti" demekten kendini alamaz. Cenaze namazı elbette Yeni Cami'de kılınır, İstanbullular bu hayırsever kadını son yolculuğunda yalnız koymazlar. Türbesi Yeni Caminin batısında, ayakların çokça dolaştığı bir noktadır. Gün boyu dolar taşar, bilen bilmeyen fatiha okur talihli kadının muazzez ruhuna...


OĞLU İLE AYNI TÜRBEDE MEDFUN
Yeni Cami Külliyesi'nin bulunduğu mekân, kuşkusuz İstanbul'un en kalabalık yerlerinden biridir. Külliyede İstanbul'daki en büyük sultan türbelerinden biri olan Hadice Turhan Sultan türbesi ve çevresinde beş Osmanlı padişahının mezarı bulunur. 47 penceresi olan türbede; Hadice Turhan Sultan, II. Mustafa, I. Mahmut, III. Ahmet ve oğlu IV Mehmet'in sandukaları bulunur. Ayrıca türbe içinde çok sayıda şehzade ve sultanın da mezarı vardır.