Aman dikkat! Ya sıradan bir unutkanlık değilse?

Sık kullandığınız eşyaların yerini unutuyor olmak pek de normal bir durum değil. Çünkü unutkanlık bazen tehlikeli bir durumun habercisi… Peki, hangi durumlarda önemsenmeli? Uzmanı dikkat edilmesi gerekenleri tek tek sıraladı.

Unutkanlık, bellekte bulunan bilgilerin bir şekilde yok olması süreci olarak biliniyor. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nebil Yıldız, unutkanlıkla ilgili merak edilenleri anlatıyor.

Bilişsel fonksiyonlarda yaşlanmayla beraber kabul edilebilir günlük işlevselliğinde fonksiyonları etkilemeyecek düzeyde değişiklikler olabiliyor. Selim yaşlılık unutkanlığı, isimleri ya da konulan eşyanın yerini unutma ama daha sonradan hatırlayabilme gibi durumları içeriyor. Bilişsel fonksiyonların herhangi birinde ortaya çıkan başkalarının da fark ettiği, günlük aktiviteleri etkileyen değişiklik ise hafif bilişsel bozukluk olarak biliniyor. Bunun unutkanlık şeklinde ortaya çıkan tipine daha sık rastlanıyor. 65 yaş üzerinde hafif bilişsel bozukluk rastlama oranı yüzde 15’lerin üzerine çıkıyor. Bunların da özellikle unutkanlıkla seyredenlerin yüzde 15 kadarı iki sene, yüzde 30 kadarı beş sene içinde Alzheimer hastalığına evriliyor.

UNUTKANLIK NE ZAMAN TEHLİKELİ?

• Önemli tarihleri, randevuları, toplantıları, ajanda kullanmanıza rağmen unutmaya devam ediyorsanız,
• Sık kullanılan eşyaların konduğu yeri unutuyor ve sonradan bulamıyorsanız,
• Yeni tanışılan kişileri tekrar gördüğünüzde tanıyamıyor ya da isimlerini hatırlayamıyorsanız,
• Yeni konuşulanı, yeni öğrenileni, TV’de izleneni unutuyorsanız,
• Sohbette tekrar tekrar aynı şeyleri anlatıyorsanız,
• Aynı şeyleri tekrar tekrar unutuyor ve konuyla ilgili diğer bilgileri hatırlamakta zorluk çekiyorsanız,
• Kelimeler dilinizin ucuna geliyor çıkaramıyorsanız,
• Kelimeleri bulmakta zorlanmanızın yanı sıra, cümlede yanlış/çarpık kullanıyorsanız, söyleyeceklerinizi ifadede zorlanıyorsanız,
• İyi bildiğiniz deneyimleri aktarmakta/ uygulamakta zorlanıyorsanız,
• Okurken satırları karıştırıyorsanız, daha sonra bıraktığınız yeri bulmakta zorlanıyorsanız,
• Yazmakta, hesap yapmakta, bilgisayar, cep telefonu kullanmakta zorlanıyorsanız
• Gün içinde yapılan işlerin düzenini, sırasını karıştırıyorsanız, evde-sokakta-işte günlük işlerinizi yaparken zorlanıyor, yardıma ihtiyaç duyuyorsanız,
• Daha önce çok kısa sürede yaptığınız işleri bitirme süreniz giderek daha da uzun zaman alıyorsa,
• Sorunları çözmekte zorlanıyorsanız,
• Giderek karar vermek sizin için daha da zor oluyor ve gecikiyorsa
• Çok basit organizasyonları yapmakta zorlanıyor, yardıma ihtiyaç duyuyorsanız; proje, toplantı, yemek, basit bir davet düzenlemek, misafir ağırlamak güç geliyorsa,
• Bilgiye ulaşmakta, eldeki bilgileri kullanmada zorlanıyorsanız ve
• Evde odaları karıştırıyor, dışarda çok iyi bildiğiniz yerleri bulmada zorlanıyor, yolu kaybedebiliyorsanız tehlike sinyalleri veriyorsunuz demektir.

“Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünyada 50 milyondan fazla kişide bunama mevcut ve bunun yüzde 60-70 kadarını Alzheimer hastaları oluşturuyor. Artan yaşlı nüfusla beraber, 2030 yılında bir buçuk-iki; 2050 yılında ise üç katına ulaşacağı öngörülüyor.”