Bilgisayar başında saatlerce vakit geçirenler risk altında! Ani ölüme bile yol açıyor

Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Cengiz Köksal, masabaşında ya da ayakta uzun saatler hareketsiz kalındığında baldır kasları çalışmadığı için kirli kanın aşağıda birikerek pıhtı oluşma riskini artırdığını, bu pıhtının da akciğerlere gitmesi halinde yüzde 30 oranında ani ölüm riski taşıdığını söyledi.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Köksal, kalp ve damar sağlığını etkileyen en önemli risk faktörünün, vücuttaki veya kalpteki damarların içine "pıhtı" oturması olduğunu söyledi. Hareketsizliğin risk nedeni olarak görüldüğünü belirten Köksal, tehlike altında olanları uyardı.

HAREKETSİZLİK RİSK SEBEBİ…

Köksal, kalp ve damar sağlığının genç yaşlarda da problem ve tehdit oluşturmaya başladığına değinerek, risk faktörlerini, çok fazla bilgisayar başında vakit geçirilmesi, ofislerde ayağın sarkıtılarak oturulması, mesleki olarak ayakta hareketsiz durmak zorunda kalınması ve 12-13 saat süren uzun yolculuklar şeklinde sıraladı.

PIHTI ATMASININ NEDENLERİ?

Prof. Dr. Köksal, pıhtı atmasının nedenlerine ilişkin de şunları söyledi:

"Sorun şu, kalp temiz kanı pompalıyor. Temiz kan vücuda yayılıyor. Oksijeni bırakıp, kirli kan olarak tekrar akciğerlere gidip temizlenmesi gerekiyor. Bacaklardan akciğere kadar giden yolda yer çekimi bizi aşağıya çektiği için buna baldır kasları yardımcı oluyor. Baldır kasları tıpkı bir pompa gibi kirli kanı akciğerlere pompalıyor ve orada kan temizleniyor. Eğer baldır kaslarımızı çalıştırmazsak, yani saatlerce bilgisayar karşısında vakit geçirirsek, masabaşında oturup ayağımızı sarkıtırsak, ayakta hareketsiz durursak - öğretmenler, garsonlar, cerrahlar, kuaförler gibi - işte o zaman baldır kaslarımız çalışmıyor, kirli kan aşağıda gölleniyor. Tıpkı 'Durağan suda tortu birikir' ifadesinde olduğu gibi o biriken kanın içinde pıhtı oluşma riski çok yüksek. Hiçbir belirti vermiyor. Gençlerde görülebiliyor. Bu pıhtı bacaklarda oturup akciğerlere gittiği zaman yüzde 30 oranında ki kalp krizinden daha yüksek bir oranda maalesef ani ölüm riskine neden oluyor."

KİMLER TEHLİKE ALTINDA?

Köksal, ani ölümlerin en sık nedeninin akciğerlere pıhtı oturması olduğunu vurgulayarak, bu konuya kimlerin dikkat etmesi gerektiğine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Bilgisayar başında saatlerce farkında olmadan vakit geçiren genç çocuklar, genç bireyler, plaza çalışanları... Su içmeyi bile unutuyoruz. Kanın akışkanlığı bile azalıyor. Bilgisayar karşısında 10-12 saat geçirince bacaklarda pıhtı oturabiliyor. Üstüne üstlük biraz kiloluysa, doğum kontrol hapı kullanıyorsa... Hamile anneler çok dikkat etmeli. Ailede de pıhtıyla ilgili bir hikaye varsa, sigara içiyorsanız ve az sıvı tüketiyorsanız, hem çalışma ve oturma şekliniz hem de risk faktörleriniz nedeniyle demek ki siz bacaklarda pıhtı oturmaya aday bir kişisiniz."

BASİT EGZERSİZLE RİSK ORTADAN KALKIYOR

Prof. Dr. Köksal, bu konu çok önem taşıdığı için yılda bir günün "Dünya Tromboz (Pıhtı) Günü" olarak belirlendiğini anlattı.

Pıhtı atmasını önlemek için masabaşında başında geçirilen uzun sürelerde veya ayakta hareketsiz çalışılması gerekiyorsa baldır kaslarının çalıştırılması gerektiğini kaydeden Köksal, "Nasıl mı? Parmak ucu-topuk hareketiyle. Yani, tıpkı yürüyormuş gibi baldır kaslarınızı çalıştıracaksınız ve baldır kaslarının kasıldığından emin olacaksınız. İşte o pompanın çalışması hayat kurtarıyor. Bacağınıza pıhtı oturmuyor. Kanın akışkanlığı devam ediyor. Bunu bir huy, alışkanlık haline getirin. Bu basit egzersiz, sebebi bilinmeyen ölümlerin en sık nedeni olan akciğerde pıhtı oturmasını engelliyor. Bu da ani ölüm riskini azaltıyor." ifadelerini kullandı.