Dünya genç doktor Mine’yi konuşuyor… Tip 2 diyabet ve MS’e deva olacak

İngiltere'de doktora yapan Türk bilim insanı Mine Köprülü, liderlik ettiği ekip ile tüm dünyayı ilgilendiren bir buluşa imza attı. Ekibin keşfettiği yeni yüzlerce protein, diyabet ve multipl skleroz (MS) gibi çok sayıda metabolik hastalık için yeni tedavi yöntemleri ve ilaçların geliştirilmesinde umut ışığı oldu.

Cambridge Üniversitesi doktora öğrencisi Mine Köprülü'nün başyazarı olduğu bilimsel araştırma sonucu bulunan ve hastalıklara yol açan yüzlerce protein, metabolik hastalıklar için yeni tedavilerin geliştirilmesinde yol gösterici olacak.

SES GETİREN ARAŞTIRMAYA ÖNCÜLÜK EDİYOR

Cambridge Üniversitesi'ndeki başarılı lisanüstü öğrencilere burs imkanı sunan ve Köprülü'nün de bursiyerleri arasında olduğu "Gates Cambridge", Türk bilim insanının liderliğindeki çalışmayı Twitter hesabından paylaştı.

Gates Cambridge'ın paylaşımında "Mine Köprülü, diyabet gibi hastalıklar için yeni tedavilerle sonuçlanabilecek proteogenomik verileri tanımlayan bir çalışmaya öncülük ediyor" ifadesi kullanıldı. Genç bilim insanı, başyazarı olduğu bu yeni bilimsel araştırma, hastalıkların tedavisindeki önemi ve sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Daha önce yüz binlerce insanın genetik verisini içeren birçok çalışmada yer aldığını söyleyen Köprülü, "Ancak bu çalışmayı diğerlerinden bu denli farklı kılan şey, dünyada ilk defa geliştirilmiş yeni bir teknoloji kullanarak insanların kan örneklerinden 3 bin proteinin seviyelerini paralelde ölçümleyip bunları aslında çalışmamıza entegre ettik" dedi.

Araştırmacı Köprülü, toplumda oldukça yaygın görülen diyabet, tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları gibi çok sayıda metabolik hastalığın altında yatan biyolojik mekanizmanın çok iyi bilinmediğine dikkati çekerek, "Biz aslında tam olarak bu problemi ele almak için kandaki 3 bin proteinin protein seviyeleri, DNA'mızda, genetik kodumuzdaki değişiklikler ve yüzlerce hastalığın hastalık riskini istatistiksel olarak sistematik şekilde analiz ettik" diye konuştu.

“YÜZLERCE HASTALIĞA GELİŞMİŞ TEDAVİ BULUNABİLMESİ İÇİN İLK ADIM”

Araştırmanın amacının, hastalıklar için daha etkili ilaç veya tedavi yöntemleri bulunmasına ışık tutmak olduğunu söyleyen genç bilim insanı, "Biz tam olarak bu amaçla bahsettiğim analizi yaparak şu anki çalışmamızda 500'den daha fazla gen, gen değişikliği, protein seviyesi ve hastalık riski üçlüsü bulduk. Bunun yüzlerce hastalığa daha gelişmiş tedaviler bulunabilmesi için ilk adım olacağını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Köprülü, araştırmanın önemli bulgularına değinerek, "GRP" adı verilen hormonun yüksekliğinin diyabet riskini azalttığını keşfettiklerini, ayrıca yeni keşfettikleri "DKKL1" adı verilen ve hakkında çok fazla bilgi bulunmayan bu proteinle de MS hastalığı riskini ilişkilendirdiklerini kaydetti.

DİYABET, MS VE DİĞER METABOLİK HASTALIKLAR…

Genç bilim insanı, proteinlerin yeni tedavi ve ilaçların geliştirilmesinde en çok hedef alınan gruplar olduğuna dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Biz bu çalışmada aslında yüzlerce hastalığa sebep olan yüzlerce protein belirledik. Bu proteinler, diyabet, MS veya birçok metabolik hastalık, kalp hastalıkları gibi toplumda oldukça yaygın görülen hastalıklara daha verimli, güvenli, etkili ve hatta belki daha kişiselleştirilmiş tedavilerin geliştirilmesinde ilk adım. Bu nedenle, bulduğumuz bu proteinlerin gelecekte tedaviler açısından taşıdığı önem noktasında biz de oldukça heyecanlıyız.

Bizim bulduğumuz proteinler, hastalıklara neden olan proteinler olduğu için aslında bu çalışma, yüzlerce yeni tedavi veya terapi yöntemine ışık tutmuş oluyor ancak şunun altını çizmek istiyorum ki bizim burada yaptığımız buluşlar, ilaç ya da tedavi geliştirilmesindeki ilk aşama. Vücudumuz oldukça kompleks ve bir ilacın geliştirilmesinde aslında buradan sonra yapılacak, hücre modellerinden başlayarak daha sonra hayvan modellerine, oradan sonra klinik çalışmalarda, insanlarda denenmesine kadar birçok aşama var."

Anadolu Ajansı