Unutuyorsanız tiroidinize baktırın

Günlük hayatımızda yaşadığımız basit unutkanlıklar hiç de masum olmayabilir. Alzheimer, bütün dünyada katlanarak artıyor. Peki tedbir almak mümkün mü?

Hazırlayan: Ziyneti Kocabıyık

Dünya Sağlık Örgütünün raporuna göre her 3 saniyede 1 kişiye demans teşhisi konuluyor ve tüm demansların yarısından fazlasını alzheimer hastalığı oluşturuyor. Alzheimer, yaşlanan dünyanın en önemli sağlık problemlerinden biri. Hayat süresi uzadıkça teşhis alan hasta sayısı çığ gibi artıyor. 2015 yılında 47 milyon olan hasta sayısının 2030 yılında 75 milyon, 2050 yılında ise 135 milyon olması bekleniyor. Alzheimer’a dikkat çekmek amacıyla her yıl 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü olarak değerlendiriliyor.

Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla Türkiye Hastanesi Geriatri Günleri kapsamında düzenlenen etkinlik öncesinde Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Adile Özkan, Beslenme Uzmanı ve Diyetisyen Esra Kurt Mutlu ve Psikiyatrist Zeynep Şenkal’la hastalığın tüm yönlerini konuştuk.

Demansın ileri yaşla birlikte ortaya çıkan, hafıza ve zihinsel işlevlerin birden fazla alanda bozulmasına bağlı belirtiler topluluğu olduğunu söyleyen Doç. Dr. Özkan, bunun yaşlanmanın doğal bir sonucu olmadığını söyledi. Hastalık sonucu dil, dikkat, problem çözme, mekânsal beceri, yargı, planlama veya organizasyon kabiliyetlerinin bozulduğunu anlatan Doç. Dr. Özkan sorularımızı cevapladı.

Alzheimer'ın en önemli sebebi yaş dışında hastalığın ortaya çıkışını hızlandıran ve erkene çeken sebepler nelerdir?
Demansın birçok sebebi vardır. Tedavi edilebilir sebepler arasında bazı tiroid hormon bozuklukları veya vitamin eksiklikleri gibi problemler bulunmaktadır. Bu temel problemler tespit ve tedavi edilirse, belirtiler tersine döner ve kişi normal hayatına dönebilir. Ancak, beynin dejeneratif hastalıkları olarak tanımlanan hastalıklar sonucu gelişen demans geri dönüşümlü değildir.

KAYBOLMAK ÖNEMLİ BELİRTİ

Unutkanlıklar alzheimer'ın ayak sesleri mi? Hangi unutkanlıkları dikkate alalım?
Alzheimer hastalığı bu grup içinde demansa en sık sebep olan hastalıktır. Alzheimer’da hastanın en çok ve ilk olarak yakın hafızası etkilenir. Zaman içinde bu unutkanlığa yön bulamama, giyinememe, idrar tutamama, muhakeme yapamama ve çeşitli davranış bozuklukları eklenir. Bu hastalık için en önemli risk faktörü ileri yaştır. Alzheimer hastalığının görülme sıklığı yaşla artmaktadır 65 yaş üstü 100 kişiden 8’inde alzheimer hastalığı görülmektedir. İleri yaş dışında değiştirilemeyen diğer risk faktörleri ırk, cinsiyet ve genetik sebeplerdir. Alzheimer hastalığından korunmada değiştirilebilir risk faktörlerini kontrol altına almak önemlidir. Akdeniz diyetiyle beslenmek, hareket etmek dikkat edebileceğimiz hususlardır.

BULMACA ÇÖZMEK İŞE YARIYOR MU?

Alzheimer'ı geciktirmek için yapılabilecek zihinsel egzersizler var mı?
Düzenli yapılan egzersizlerin zihin fonksiyonlarını korumada çok etkili olduğu bilimsel çalışmalarla ispatlanmıştır. Ayrıca zihinsel aktiviteler; kitap okumak, bulmaca çözmek gibi demans hastalığının fonksiyonel yakınmalarının ortaya çıkmasını etkileyebilir. Zihinsel faaliyetleri mümkün olduğunca zengin tutmak gerekir, örneğin yeni bir dil öğrenmek, şiir ezberlemek, problem çözmek gibi aktiviteler çok faydalı olacaktır.

AŞI ÇALIŞMALARI

Tedavideki gelişmeler nelerdir?
Alzheimer hastalığının tedavisinde hâlihazırda hastalığın ilerlemesini kısmen yavaşlatan ve hastalığın belirtilerini düzeltmeye yardımcı olan ilaçlar kullanılmaktadır. Hastalığı önleyici ya da durdurucu tedaviler geliştirmek adına bilimsel çalışmalar (aşı tedavileri) devam etmesine rağmen henüz etkinliği ispatlanmış bir tedavi söz konusu değildir.