Decentralan'a hücum: Sanal arazi kapış kapış

Metaverse gibi sanal gerçeklik dünyası sunan Decentraland’da arazi satışları patladı. Toplam 90.601 adet parselden oluşan Decentraland bugün, 6,4 milyar dolarlık piyasa değerine ulaşırken parsel fiyatları son yedi ayda tam yüzde 1.000’in üzerinde artmış durumda.

ÖMER TEMÜR

Facebook’un geçtiğimiz haftalarda tanıtımını yaptığı Metaverse ile birlikte bütün gözler sanal dünyaya çevrildi. İlk hamle bir ada ülkesi olan Barbados’tan geldi. Üç boyutlu sanal gerçeklik platformu Decentraland’da (MANA) büyükelçilik açma kararı alan Barbados, Metaverse dünyasına hızlı bir giriş yaptı. Metaverse’te kurulacak büyükelçilik binası, arazinin satın alınmasına, sanal elçilik ve konsoloslukların mimarisinin oluşturulmasına ve e-Vize gibi alanlarda hizmet verecek. Elçilik binasını Ocak 2022’de açmayı planlayan Barbados hükûmeti, Somnium Space, SuperWorld ve diğer Metaverse platformlarıyla da anlaşma yapmaya hazırlanıyor.

SANAL AMA GERÇEK
Aslında Facebook’un yeni hamlesi Metaverse, sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) teknolojilerini kullanarak sanal ve gerçeğin bir araya geldiği yeni bir evren olarak tanımlanıyor. Bu dünyada gerçek hayatta olduğu gibi avatarınıza yeni kıyafetler satın alabiliyor, onları isterseniz kripto cüzdanınızda saklayabiliyor, isterseniz pazar yerlerinde satabiliyorsunuz. Decentraland de böyle bir Metaverse tecrübesi sunan bir sanal gerçeklik dünyası. Burada işlemler Ethereum blok zinciri üzerinden gerçekleştiriliyor. Araziler satın alabileceğiniz, farklı etkinlik veya oyunlara dâhil olup ödüller kazanabileceğiniz bir evrenden bahsediyoruz.

2015 YILINDA START ALDI
İlk defa 2015’de geliştirilmeye başlayan Decentraland projesinin teknik dokümanı Esteban Ordano, Ariel Meilich, Yemel Jardi ve Manuel Araoz tarafından yazıldı. O zamandan bugüne teknik dokümanda yazılanların bir kısmı değişikliğe uğrasa da merkeziyetsiz bir sanal evren platformu olma hedefi değişmedi. Bu hedefe yönelik ciddi geliştirmeler yapan ekip MetaMask dâhil birçok kripto projesiyle de ortak etkinlikler yaptı. 2017’de beta sürümü çıkan platform, 20 Şubat 2020 yılında halka açık olarak kullanılabilir duruma geldi. 2021 yılında ise hem NFT’lerin yükselişi hem de Metaverse kavramının yaygınlaşmasıyla odak noktası hâline geldi. Aralarında Animoca Brands ve Digital Currency Group’un da yer aldığı yatırımcılardan 50 milyon dolardan fazla yatırım çeken Decentraland, bu sene içinde NFT alım satım hacimlerinde de kendini gösterdi. Sotheby’s adlı ünlü müzayede evi de ilk sanal galerisini Haziran 2021’de Decentraland üzerinde açtı.

90 BİN PARSEL
Decentraland’da merkezî bir karar verici yok ve MANA token sahipleri, politikaları Decentraland sahipleri belirliyor. Decentraland üzerinde alışveriş ise Ethereum ana zincirine bağlı MANA token üzerinden gerçekleştiriliyor. Bir MANA’nın değeri ise şu an 45 lira. Toplam 90.601 adet parselden oluşan Decentraland bugün, 6,4 milyar dolarlık piyasa değerine sahip. Bir LAND tam olarak 16 m x 16 m (256 metrekare) boyutunda. Özel koordinatları sayesinde Metaverse üzerindeki yerleri tespit edilebiliyor.

YOL KENARI OLSUN
Decentraland’daki gayrimenkul varlıkları artık gerçek değere sahip. Parsel fiyatları gerçek hayatta olduğu gibi yol kenarı, alışveriş merkezine yakınlık gibi faktörlere göre artış gösteriyor. Yani şehir merkezinde bir yer almak isterseniz daha fazla ödemek zorundasınız. Yerleşimin az olduğu yerlerde ise daha uygun fiyatla arazi sahibi olunabiliyor. Decentraland’da parsel fiyatları son yedi ayda tam yüzde 1.000’in üzerinde artmış durumda. Bu kazançta MANA’daki fiyat artışının da etkili olduğunu söylememiz gerekiyor. Geçtiğimiz günlerde ABD’de 913 bin dolara bir arsa satılırken aynı şekilde 704 bin dolarlık satış gerçekleştirildi. Arsayı alan şirket, bir AVM kuracağını dile getiriyor. Decentraland’da arazi yatırımı yapan Suudi Arabistanlı bir yatırımcı da şunları söylüyor: Aralık 2017’de dâhil oldum, havalanmadan hemen önceydi, 60.000 dolar yatırdım ve o zamandan beri arazi alıp satıyorum. Şu anda değeri 350.000 doların üzerinde olan yaklaşık 450 LAND’a sahibim.
Daha mütevazı bir 2.000 dolarlık yatırım yapan başka bir yatırımcı da bunun on binlerce dolara yükseldiğini söylüyor.

ŞİRKETLER SIRAYA GİRDİ
Oyun şirketlerinin büyük ilgi gösterdiği Metaverse dünyasına katılan bir diğer büyük şirket Disney oldu. Sinema dünyasının tartışmasız en önemli stüdyolarından olan şirket, Metaverse üzerinden yapacağı satışlarla gelirlerini artırmayı planlıyor. ABD Patent ve Marka Ofisine başvuruda bulunan Nike da Nikeland ile Metaverse dünyasına adım attı. oyun platformu Roblox ile güçlerini birleştiren markanın sanal dünyası Nikeland’de oyuncular yerden yüksek ve yakantop gibi oyunlar oynayabiliyor, inşaat malzemesi ya da avatarlarına sanal ürün almak için mavi kurdele ve altın madalya gibi ödüller toplayabiliyor. Bu da oyunculara Nike ürünleri giyebilmeleri için sanal showroom sunulması anlamına geliyor.

YENİLERİ GELİYOR
Metaverse dünyası ütopya gibi görünse de hızlı gerçekliğe doğru evriliyor. Yakın gelecekte kamu hizmetleri ve ticaretin buraya kaymasıyla birlikte arazi fiyatlarının tavan yapması bekleniyor. Decentraland gibi Facebook da Horizon adını verdiği sanal şehri ile iddialı geliyor. Henüz piyasaya sürülmemiş olan Horizon’la insanlar sanal ortamda bir araya gelecek. Bu platform hem iş hem eğlence için kullanılabilecek. Yakın gelecekte bu tür şehirlerin sayısının hızla artması beklenirken daha fazla insanın toprakla bağı kesilecek gibi görünüyor.