'Ölü gezegen' olarak biliniyordu... Bilim dünyasını şaşırtan görüntüler: Venüs'te aktif volkan tespit edildi

NASA’nın Magellan isimli uzay aracının 1991 yılında topladığı veriler sayesinde bilim insanları, Venüs gezegeninde halen aktif volkanların olabileceğini ortaya koydu. 

NASA’nın (ABD Havacılık ve Uzay Ajansı) 1989 yılında fırlattığı Magellan uzay aracı, Güneş Sistemi’nin en sıcak gezegeni olarak bilinen Venüs’ü inceleyerek önemli veriler topladı. Uzay aracının 1991 yılında çektiği Venüs görüntülerini yeniden inceleyen bir grup araştırmacı, bir alanda volkanik aktivite kaynaklı değişim yaşanmış olduğunu tespit etti. Böylece bilim dünyasının 'ölü bir gezegen' olarak gördüğü Venüs'ün halen aktif bir gezegen olduğuna işaret eden bu bulgular büyük ses getirdi.

Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalarda araştırmacılar, Venüs’te bin 600’den fazla büyük ve 1 milyondan fazla küçük volkan bulunduğunu keşfetmişti. Venüs’ün en büyük volkanlarından olan ‘Maat Mons’un çevresinde bilim insanları volkanik aktivite tespit etti.

'Maat Mons' yüzeyinin bilgisayarda oluşturulmuş üç boyutlu görseli. Lav akıntıları, ön planda gösterilen çatlaklı düzlükler boyunca Maat Mons'un tabanına kadar yüzlerce kilometre uzanıyor. (NASA / JPL - Caltech)

VENÜS'ÜN AKTİF VOLKANLARI FOTOĞRAFLARDA ORTAYA ÇIKTI

Science dergisinde yayımlanan bulgulara göre, Venüs’ün yüzeyindeki aktif bir volkan, etrafındaki lav deliklerinden lavlar çıkararak gezegenin yüzeyini değiştirmeye devam ediyor.

Fairbanks Alaska Üniversitesinden Gezegen Bilimcisi Robert Herrick, Magellan’ın kayda aldığı onlarca radar görüntüsünü inceledi. Herrick daha sonra verileri NASA’nın Jet Tahrik Laboratuvarından radar uzmanı Scott Hensley’e getirdi.

Görüntülerde volkanik patlama sonucu toprağın çökmesiyle oluşmuş volkanik yer şekli olan kaldera gözlemlendi. Değiştirilmiş kaldera volkanik aktivitenin kanıtıydı.

Venüs yüzeyindeki Maat ve Ozza Mons bölgesi için yükseklik verileri, kara kutu ile gösterilen çalışma alanıyla birlikte solda gösterilmektedir. Sağda ise, bir püskürme olayından sonra muhtemelen oluşmuş yeni lav akıntılarıyla birlikte, Maat Mons'taki genişletilmiş menfezin Magellan'ın önceki (A) ve sonraki (B) gözlemleri var.

Magellan'ın 1991 yılında çektiği Venüs’teki bir bölgenin 8 ay arayla kaydedilmiş iki görüntüsü arasında fark bulundu. Görüntülerdeki Maat Mons isimli volkanın yakınında yer alan daha küçük bir volkanın ağzı 2 kilometrekareden 4 kilometrekareye çıkmış, ilk görüntüde dairesel bir şekilde görünürken, ikinci fotoğrafta böbrek şeklini almıştı ve iç kısmı da karanlıklaşmıştı. Bilim insanları, görüntülerde fark edilen karanlık bölgenin lav gölü olabileceğini düşünüyor.

Volkanların Venüs’te aktif olduğu fikri daha önce öne sürülmüştü. 2020’de bir başka bilim ekibi, Venüs'te 37 volkanik yapı tespit etti. Kubbeli volkanların yanı sıra, antik geçmişte gezegenin yüzeyinde lavların aktığını gösteren devasa kurumuş lav kanalları da keşfedildi.

(Space)