Şanlıurfa'da yeraltında Demir Çağı'ndan kalma gizli oda bulundu

Beklenmedik bir keşif, Demir Çağı'nda Türkiye'nin güneydoğusundaki bir evin altında bulunan bir yerleşime ait antik sanat eserlerini ortaya çıkardı. Sanat eserleri, farklı kültürlerin nasıl bir araya geldiğini gösteriyor.

Şanlıurfa'nın Başbük ilçesinde Demir Çağı'ndan kalma bir yer altı yerleşimi keşfedildi. Yeraltı kompleksinin Yeni Asur dönemine (MÖ 9. yüzyıl civarı) ait olduğu açıklandı. MÖ ilk bin yıllık dönemde kullanıldığı düşünülen komplekste Asurlularda tanrı tasvirlerini içeren bir duvar resmi bulundu. Independent Türkçe'nin haberine göre, arkeologlar, Antiquity dergisinde yayımlanan çalışmada duvar resmini yerel halkın çizdiğini ileri sürdü.

Bilim insanlarına göre bu keşif, Mezopotamya'dan gelerek daha sonra Anadolu'ya yayılan Yeni Asur İmparatorluğu kültürünün yerel halka güçlü bir şekilde nüfuz ettiğini gösteriyor. Bu imparatorluk, MÖ 600 ve 900 yılları arasında günümüz Türkiyesinin toprak bütünlüğünün çoğunluğunu kapsıyordu.

RESİMLERDE DİNSEL GEÇİT TÖRENİ

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'nden Doç. Dr. Selim Ferruh Adalı, "Bulgular, bölgede Asur hegemonyasının henüz erken evrelerde hayata geçirildiğine tanıklık ediyor. Duvar levhası; Yeni Asur, Arami ve Suriye-Anadolu kültürünün tanrısal ikonografisini birleştiriyor." diyerek çalışmaya ilişkin ayrıntı verdi. Ayrıca komplekste bulunan levhadaki duvar resminde, Aramice yazıların bulunduğunu ve dinsel bir geçit töreninin tasvir edildiğini belirtti.

(Foto: Antiquity)

Tasvirlerdeki geçit töreni Arami kültüründen tanrı ve tanrıçaları gösteriyor. Figürlerden en büyüğü yaklaşık 1,1 metre boyunda. Bu arkeolojik eser, Asur sanatının köylerde Arami tarzına nasıl uyarlandığını gösteriyor.

Resimde tasvir edilen 8 tanrıdan 4'ü tanımlanamadı. Aramice yazılar diğer dört tanrıyı açıklıyordu; Fırtına, yağmur ve gök gürültüsü tanrısı Hadad; bereket ve koruma tanrıçası Atargatis; Ay tanrısı Sîn ve Güneş tanrısı Šamaš idi.

2017 yılındaki başarısızlıkla sonuçlanan bir yağma ve hırsızlık girişimi sonrasında arkeolojik alan keşfedildi. Hırsızlar, bir evin altındaki hazineleri çalmaya çalışmıştı. Hırsızlık başarısızlıkla sonuçlanırken Başbük'teki iki katlı evin zemininde bir geçit keşfedildi. Bunun ardından arkeologlara haber verildi ve araştırmacılar 2,2 x 1,5 metre boyutlarındaki geçidi inceledi. Böylelikle yer altındaki kompleks açığa çıktı. 2018'e gelindiğinde arkeologlar erozyon tehlikesine karşı alandaki levhayı hızlıca çıkardı.