Türkiye’de bulundu: 3 bin 600 yıl önce tsunamide ölen adamın kemikleri çıktı

Arkeologlar, Son Tunç Çağı yerleşim yerlerinden Çeşme-Bağlararası mevkiinde dikkat çeken bir keşif yaptı. 3 bin 600 yıl önce tsunamide ölen bir erkek ve bir köpeğin kemikleri arkeoloji alanından çıkarıldı.

3 bin yılı aşkın bir süre önce gerçekleştiği tahmin edilen Thera yanardağ patlaması, binlerce insanın ve canlının ölmesine neden oldu. Ancak şimdiye kadar bilim insanları, yanardağ patlamasında ölenlerin kalıntılarını bulamıyordu. Türk araştırmacılar, patlamayla ilişkili tsunami bulgularına ulaşmayı başardı. Çalışma, dünya basınında geniş yankı uyandırdı.

İzmir’in Çeşme-Bağlararası bölgesinde, Thera yanardağının patlamasının tetiklediği tsunami sonucu hayatını kaybeden genç bir adam ve bir köpeğin kalıntıları bulundu. Radyokarbon tarihleme çalışması yapan bilim insanları, patlamanın M.Ö. 1612'den daha önce olduğunu tespit etti.

TARİHİN EN BÜYÜK DOĞAL AFETLERİNDEN

Bu çalışmayla, tarihteki bilinen en büyük doğal afetlerden Thera'nın hayattan kopardığı kişilerin kalıntılarına ilk kez ulaşıldı. Ayrıca Çeşme-Bağlararası'ndaki tsunami yataklarının varlığı, Thera'nın patlamasından sonra kuzey Ege'ye büyük ve yıkıcı dalgaların geldiğini gösteriyor. Şimdiye kadar, bölgeye sadece Thera'dan kül kalıntıları ulaştığı varsayılıyordu.

Araştırmayı Ankara Üniversitesinden arkeolog Vasıf Şahoğlu ve meslektaşları üstlendi. Çalışmada ekip, “Son Tunç Çağı Thera patlaması insanlık tarihinde tanık olunan en büyük doğal afetlerden biriydi” dedi.

Bu arada, patlamanın etkisi, sonuçları ve zamanlaması, yaklaşık bir asırdır antik Akdeniz araştırmalarına egemen oldu. Patlamanın yüksek yoğunluğuna ve tsunami oluşturmasına rağmen şimdiye kadar çok az sayıda tsunami tortusu bulundu.

KURTARMA ÇALIŞMALARI OLMUŞ

Bununla birlikte, bu yeni çalışmada ekip, Çeşme-Bağlararası mevkiindeki tabakalı çökellerin arasında, tsunami çökellerine özgü moloz ve kaotik çökelti katmanlarının yanı sıra, hasarlı duvar kalıntıları keşfetti. Bunların içinde ise, iki katman halinde volkanik kül, kömür ve diğer kömürleşmiş kalıntılar vardı.

Ekibe göre, tortular, her biri ayrı ama yine de Thera'daki patlamadan kaynaklanan en az dört ardışık tsunami taşkınını temsil ediyor. Ayrıca bölgedeki tsunami çökellerine kazılmış biçimsiz çukurların izlerinin, 'enkaz altındaki yaralıları kurtarma faaliyetlerini’ temsil ettiği düşünülüyor. Araştırma ekibi, “İnsan iskeleti böyle bir çukurun yaklaşık bir metre altında bulunuyordu. Bu da derinde olduğu için geride bırakıldığını gösteriyor” dedi.

Çalışma, hakemli bilimsel dergi Proceedings of the National Academy of Sciences’da yayımlandı.