Viral dezenformasyonun suçlusu bulundu: Ücretli mavi tik

Yeni bir çalışma, 'yanlış veya asılsız paylaşımların' çoğunun diğer platformlara yayılmadan önce X'te viral hale geldiğini ortaya koydu. Ayrıca bu asılsız paylaşımlardan en çok etkileşim alanlarının yüzde 74'ü mavi tikli hesaplar tarafından yapılıyor.

Haber sitelerinin güvenilirliğini derecelendiren kâr amacı gütmeyen NewsGuard platformu yaptığı araştırmada, İsrail-Hamas savaşıyla ilgili X'te (eski adıyla Twitter) yayınlanan viral asılsız ve yanlış bilgilerin büyük çoğunluğunun doğrulanmış hesaplar, yani 'mavi tik'li hesaplar tarafından yapıldığını gösterdi. NewsGuard'daki araştırmacılar, 7 Ekim ile 14 Ekim arasında savaşla ilgili yanlış veya doğrulanmamış bilgileri yayan, en çok etkileşim alan 250 X gönderisini analiz ettikten sonra, bunların yüzde 74'ünün arkasında doğrulanmış X hesaplarının olduğunu buldu.

Çalışma kapsamında analiz edilen 250 gönderi, NewsGuard tarafından tespit edilen 10 yanlış veya asılsız iddiadan birini destekliyordu; bunlar arasında CNN'in İsrail'de saldırı altındaki haber ekibinin görüntülerini yayınladığı iddiaları ve İsrailli veya Filistinli çocukların kafeslere koyulduğunu gösterdiği iddia edilen videolar da vardı.

Bir hafta içinde, 250 gönderi toplamda 1 milyon 349 bin 979 etkileşim aldı (beğeniler, yeniden gönderiler, cevaplar ve yer imleri dahil) ve dünya çapında 100 milyondan fazla defa görüntülendi. Bu ilk 250 gönderinin 186'sı doğrulanmış mavi tikli X hesapları tarafından paylaşılmıştı.

X'İN 'MAVİ TİK' AYRIMCILIĞI DEZENFORMASYONU YAYDI

Araştırmada NewsGuard, sosyal medya devi X'i ayda 8 dolarlık (Türkiye'de 150 TL) abonelik ücretini ödeyen herkese mavi tik verdiği için eleştiriyor. Elon Musk Twitter'ı satın almadan önce bu mavi tikler sadece ünlülerin, politikacıların, yayın organlarının, resmi kurumların ve gazetecilerin güvenilir bir şekilde belirlenmesinde kullanılıyordu.

NewsGuard, "Mavi tik, premium kullanıcılara sağladığı güvenilirlik imajının yanı sıra, platform tarafından algoritmik olarak da destekleniyor." ifadesini kullanarak, X'te doğrulanmış hesap rozetine sahip kullanıcıların algoritma tarafından ön plana çıkarılmasını da eleştirdi.

Öte yandan, X'in 'Topluluk Notları' özelliğinin pek de işe yaramadığı ortaya çıktı. Araştırmada, X'in Topluluk Notları özelliğiyle 250 gönderiden yalnızca 79'unun yanlış bilgi nedeniyle işaretlendiği tespit edildi. Yani, Topluluk Notları yanlış bilgileri düzeltmede veya tanımlamada neredeyse yüzde 70 oranında başarısız oldu.

X'TE VİRAL OLAN PAYLAŞIMLAR DİĞER AĞLARA DA SIÇRIYOR

Araştırmacılar ayrıca Facebook, Instagram, TikTok, Telegram gibi diğer sosyal ağlarda da İsrail-Hamas savaşıyla ilgili yanlış veya kanıtlanmamış bilgiler tespit etti ancak ılımlılaştırma çalışmalarını kamuya açık bir şekilde azalttığı için X'e odaklandılar.

NewsGuard'ın araştırması ayrıca İsrail'deki savaşla ilgili yanlış bilgilerin TikTok ve Instagram gibi diğer platformlara yayılmadan önce X'te viral olduğunu ortaya koydu.

Bu sorunlar yasa koyucuların gözünden de kaçmadı; geçen hafta Avrupa Birliği, 'yasa dışı içerik ve dezenformasyon yayıldığı iddiası' nedeniyle platformun Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kurallarına uygun olduğundan emin olmak için X hakkında bir soruşturma başlattı. AB, Meta ve TikTok için de benzer soruşturmalar başlattı.