Yarasaların 'ölümcül' sırrı çözüldü: İşte pandemiye yol açmalarının nedeni

Yarasalar, diğer memelilerden insanlara bulaşan virüslere kıyasla neden insanlar açısından daha ölümcül virüsler taşıyor? Bilim insanları bu sorunun cevabını bulmuş olabilir.

Chicago Üniversitesi, York Üniversitesi, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley ve Exeter Üniversitesinden biyolog ve evrim üzerine çalışma yapan araştırmacılardan oluşan bir ekip, yarasaların insanlar için neden daha ölümcül virüsler taşıdığını ortaya koymaya çalıştı. Bilim insanlarının üzerinde durduğu nokta, yarasaların neden insanlara geçtiklerinde diğer memelilerden insanlara geçen virüslere kıyasla daha yüksek ölüm oranına sahip virüslere sahip olmasıydı.

Açık erişimli PLOS Biology sitesinde yayımlanan çalışmada ekip, virüslerin yarasa popülasyonlarındaki büyümesinin yanı sıra diğer hayvanlara yayılmasını modellemek için geçmiş araştırma çalışmalarından elde edilen verileri kullandı.

Önceki araştırmalar, bir virüsün yarasalardan insanlara bulaşmasının, insanlar için diğer memelilerden bulaşan virüslere göre daha ölümcül sonuçlar doğurabileceğini göstermişti. Nedeni ise tartışma konusu oldu.

YARASALARIN UÇMASIYLA BAĞLANTILI ÇIKTI

Bu yeni çalışmada araştırmacılar, matematik ve modellemenin yanı sıra önceki araştırma çalışmalarından elde edilen verileri de kullanarak bunun yarasalardaki iltihaplanmaya karşı doğuştan gelen bir toleranstan kaynaklandığını gösterdi; araştırmacılar bunun uçma yetenekleriyle ortaya çıktığını öne sürüyor.

Bu sonuca varmak için araştırma ekibi ilk olarak çeşitli virüslerin insanlara da sıçrayan yarasaların bağışıklık sistemleri üzerindeki etkisine ilişkin diğer çalışmalardan veriler elde etti. Daha sonra bu verileri bir matematiksel modelde kullanarak bir virüsün, iletim kazanımlarını virülans derecesi ile dengeleyerek hayatta kalma şansını (konakçı ölmeden önce konakçıdan konakçıya yayılarak) nasıl optimize ettiğini gösterdi.

DAHA DÜŞÜK TOLERANS, DAHA YÜKSEK RİSK

Yarasa fizyolojisinin önemli bir özelliğinin yani uçma yeteneğinin iltihaplanma toleransıyla ilişkili olduğunu buldular. Bu durum tutarlı görünüyor çünkü yarasa enfekte olduğunda virüslere karşı daha toleranslı hale geliyordu. Bu, yarasalarda virüslerin yüksek oranda çoğalmasına imkan sağladı.

Araştırmacılar, aynı virüsün insanlarda daha ölümcül olmasının nedeninin de bu olduğunu belirtiyor; inflamasyona karşı toleransımız daha düşük. Daha düşük bir toleransın, akciğerlerin artık yeterli havayı işleyememesi gibi daha ciddi semptomlara yol açtığını belirtiyorlar.

Araştırma ekibi, viral büyümeyi ve genel anlamda insanlara sıçramanın muhtemel etkisini tahmin etmenin bir yolu olarak çalışmalarını diğer 19 memeliyi kapsayacak şekilde genişletti. Yarasalardan veya diğer memelilerden insanlara kolayca yayılan ölümcül bir virüsün düşük ihtimalinin olduğuna inanmak için neden buldular.