Avukat Taha Burak Özkan: Ters kelepçe yapılan kişinin tazminat hakkı var

Maruz kalanların ve yakınlarının sıkça internette araştırdığı önemli bir konu olan 'Kolluk Görevlilerince Suç Şüphelisine Ters Kelepçe Takılması' hakkında önemli açıklamalarda bulunan ceza hukuku uzmanı Avukat Taha Burak Özkan "Ters kelepçe gerekmedikçe kullanılır ise insan haklarına aykırıdır" dedi.

Kolluk kuvveti tarafından suç şüphelilerine uygulanan ters kelepçenin mevzuatta şartları olduğunu ve herkese uygulanamayacağını belirten Avukat Taha Burak Özkan "Ben yaptım oldu diye kanunda bir keyfiyet yok, evvela şüpheli tarafından polise karşı bir zor kullanma veya hayatını tehlikeye atacak derecedeki durumun önlenmesi amacını taşıması gerekiyor, bu hususta kelepçe zaten arkadan bağlanır ters takılır diye öğretide yanlış aktarılma söz konusu. Bu konunun sınırlarını Emniyet Genel Müdürlüğü bir genelge ile sınırlandırmış durumda" sözleriyle maruz kalanları ve yakınlarını bilgilendirdi.

ÇOCUKLARA KELEPÇE TAKILIR MI? TERS KELEPÇE KİME TAKILIR?

Merak edilen diğer bir hususu cevaplayan ceza hukuku uzmanı Avukat Taha Burak Özkan, "5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu çocuğun nakli başlıklı m.18’de ve Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğinin çocuklarla ilgili özel hüküm başlıklı m.19/10’da yer alan 'Çocuklara kelepçe ve benzeri aletler takılamaz. Ancak zorunlu hallerde çocuğun kaçmasını, kendisinin veya başkalarının hayat veya beden bütünlükleri bakımından doğabilecek tehlikeleri önlemek için kolluk tarafından gerekli önlemler alınır' hükmünden çocuklara (18 yaşını doldurmamış) yönelik olarak kelepçenin hiçbir türde kullanılamayacağı açıkça anlaşılmaktadır.

01/04/2004 tarihli 2004/68 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Birleştirilmiş Genelgesinde Ters kelepçenin olay yerinde yakalanıp polis birimlerine sevk edilecek kişilerin direnmesi, saldırıda bulunması, kaçma veya kendilerinin veya başkalarının hayat ve beden bütünlüklerini tehlikeye sokma durumlarının varlığı ile cinsel taciz, kadın cinayetleri, uyuşturucu tacirleri ve terör suçları gibi toplumda infiale neden olan suçların faillerinin ellerinin arkadan kelepçelenebileceği, bu istisnai hallerin bulunmadığı durumlar ile polis birimlerinden sağlık kuruluşlarına veya adli mercilere sevk edilecek kişilerin gerekli görülmesi halinde ellerinin öncelikle önden kelepçelenmesi tercih edilmesi gerektiği belirterek ters kelepçenin kime ve ne şartlarda takılabileceği belirtilmiştir" dedi.

TERS KELEPÇEDE TAZMİNAT HAKKI VAR MI?

Ters kelepçenin keyfi olarak uygulanması sonucu rencide olan, maddi veya manevi olarak zarara uğrayan vatandaşların tazminat hakkı olduğunu da söyleyen Taha Burak Özkan "Anayasamızın 17. Maddesinde geçen işkence ve eziyet yasağı haksız ters kelepçeyi de kapsamaktadır, bu bir nevi pozisyonel işkencedir, Toplumsal olaylarda ters kelepçeyle gözaltına alınan ve kolu kırılan bir vatandaşın dava açması sonucunda Anayasa Mahkemesi 15000 TL manevi tazminata hükmetmiştir" dedi.