'Efsane renk' doğduğu topraklarda yeniden gündemde! Edirne kırmızısında son durum

Edirne kırmızısı (Rouge d'Adrinople), Osmanlı döneminde formülü Avrupa'ya casusluk olaylarıyla çıkarıldığı için 'efsane renk' olarak anılıyor. Edirne kırmızısının elde edildiği kök boya bitkisinin üretim çalışmaları ve yaygınlaştırılması için kentte çalışmalar devam ediyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsünün Karaağaç Mahallesi'ndeki Tıbbi Aromatik ve Boya Bitkileri Bahçesinde yetiştirilen Edirne kırmızısının elde edildiği kök boya bitkisinin kent genelinde yaygınlaştırılması ve adaptasyonunun sağlanması için deneme ekimleri yapılıyor.

Geçtiğimiz yıllarda ekilen ve hasadından elde edilen tohumlarla yetiştirilen fideler toprakla buluşturuldu. Kök boya bitkisinin ekim alanlarının artırılarak, sektörün ihtiyacına cevap verilmesi amaçlanıyor.

"KÜLTÜREL BİR DEĞER"

Enstitü Müdürü Doç. Dr. Adnan Tülek, rengin elde edildiği bitkinin yetiştirilmesi için önemli çalışmalar yaptıklarını söyledi. Edirne kırmızısının tarihsel önemi olduğunu belirten Tülek, "Edirne kırmızısı kent için kültürel bir değer. Rengin tekrar kullanımının sağlanması ve kent kültürüne kazandırılması için çaba sarf ediyoruz" dedi.

Adnan Tülek, bitkinin adaptasyonunun sağlandığını, bölge üreticilerine örnek olacak denemeler yapıldığını söyledi.

GEÇMİŞİ 15. YÜZYILA UZANAN EDİRNE KIRMIZISININ ÖYKÜSÜ

Dünya tekstil sanayisinde önemli yere sahip Edirne kırmızısı, 15. yüzyılda şehirde kök boya olarak üretildi. 'Tuğla kırmızısının daha parlağı' olarak nitelenen rengi elde eden ve adına 'Edirne kırmızısı' diyen iki boya ustası, formülünü bir süre sonra Fransa'ya götürerek, bu rengin Avrupa'daki tekstil sanayisinde yaygınlaştırılmasını sağladı.

Fransa'da 1740'lı yıllarda üretildikten sonra 'Rouge d'Adrinople' (Edirne kırmızısı) adıyla sektörde yer edinen renk, özellikle tekstil alanında kullanıldı.

Edirne'de tarihi yapıların süslemelerinde ve şehrin geleneksel el sanatlarında kullanılan renk, aradan geçen süreçte unutulmaya yüz tuttu.

Rengin doğduğu topraklarda yeniden gündeme gelmesi amacıyla Edirne Valiliği, Trakya Üniversitesi ve Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü öncülüğünde başlatılan çalışmalar sürüyor.