Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
2026 Nobel Fizik Ödülü sahibini buldu! Uzaydan gelen "hayalet parçacıkları" keşfetti
2026 Nobel Fizik Ödülü sahibini buldu
2026 Nobel Fizik Ödülü, “IceCube Nötrino Gözlemevi’ne yaptığı belirleyici katkılar ve astrofiziksel kökenli yüksek enerjili nötrinoların keşfi” dolayısıyla Francis Halzen’e verildi.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Fizik Ödülü'nün sahibini açıkladı. Ödül, evrenin en zor tespit edilen parçacıkları arasında yer alan yüksek enerjili nötrinoların keşfine katkı sağlayan Francis Halzen'e verildi.
Halzen, Antarktika'daki IceCube Nötrino Gözlemevi'nin geliştirilmesi ve işletilmesindeki öncü rolünün yanı sıra astrofiziksel kaynaklardan Dünya'ya ulaşan yüksek enerjili nötrinoların keşfine yaptığı katkılarla Nobel'e uzandı.
2026 Nobel Fizik Ödülü sahibini buldu! Uzaydan gelen "hayalet parçacıkları" keşfetti
ANTARKTİKA BUZLARININ ALTINDA DEV GÖZLEMEVİ
IceCube Nötrino Gözlemevi, ABD'nin Amundsen-Scott Güney Kutbu İstasyonu yakınlarında bulunuyor. Gözlemevi, Antarktika'daki yaklaşık 1 kilometreküplük buz kütlesinin içine yerleştirilen algılayıcılardan oluşuyor.
Sistem, uzayın derinliklerinden Dünya'ya ulaşan nötrinoları tespit etmek amacıyla kullanılıyor.
Elektrik yükü bulunmayan ve maddeyle son derece zayıf etkileşime giren nötrinoların tespit edilmesi oldukça güç. Bu özellikleri nedeniyle nötrinolar zaman zaman "hayalet parçacıklar" olarak da adlandırılıyor.
UZAYDAN GELEN PARÇACIKLARIN İZİNİ SÜRÜYOR
Nötrinolar Antarktika buzunun içinden geçerken çok nadir şekilde maddeyle etkileşime giriyor. Gerçekleşen bu etkileşim sırasında ortaya çıkan ışık, buzun içine yerleştirilen algılayıcılar tarafından kaydediliyor.
Işığın izlediği yol incelenerek nötrinonun hangi yönden geldiği hesaplanabiliyor. Bilim insanları böylece parçacıkların kaynağı olan uzak kozmik olaylara ilişkin bilgi edinebiliyor.
IceCube sayesinde yüksek enerjili nötrinoların astrofiziksel kaynaklardan geldiğinin keşfedilmesi, evrendeki yüksek enerjili olayların araştırılmasında bilim insanlarına yeni bir gözlem imkanı sundu.
FRANCIS HALZEN KİMDİR?
1944 yılında Belçika'da doğan Francis Halzen, Wisconsin-Madison Üniversitesinde parçacık fiziği, astrofizik ve kozmoloji alanlarında çalışmalar yürütüyor.
Halzen, Belçika'daki Leuven Üniversitesinden 1966'da yüksek lisans, 1969'da ise doktora derecesini aldı. 1972'den bu yana Wisconsin-Madison Üniversitesinde görev yapan Halzen, IceCube Nötrino Gözlemevi'nin baş araştırmacısı olarak çalışmalarını sürdürüyor.
Halzen'in Güney Kutbu'ndaki nötrino araştırmaları ise onlarca yıl öncesine uzanıyor. Bilim insanı, 1987 yılında IceCube'un öncülü kabul edilen AMANDA nötrino teleskobu üzerinde çalışmaya başladı. Buradaki çalışmalar daha sonra IceCube'un kurulmasına uzanan sürecin temelini oluşturdu.
NOBEL ÖDÜLLERİ 10 ARALIK'TA VERİLECEK
Nobel Ödülleri, Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda 1900 yılında kurulan Nobel Vakfı tarafından insanlığa hizmet sağlayan çalışmalara veriliyor.
Fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp alanlarındaki Nobel Ödüllerine daha sonra ekonomi de eklendi. Nobel Ekonomi Ödülü ilk kez 1969 yılında verildi.
Ödüller her yıl Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor.
