Afganistan'a yardım eli uzatılmalı

Ülkenin döviz rezervlerinin dondurulması, para girişine izin verilmemesi Afgan halkının daha da zor günler geçirmesine sebep olabilir

Afganistan, uzun süreli kuraklık ve COVID-19 pandemisinin etkilerine ek olarak, mevcut siyasi geçişin sebep olduğu kargaşayla da mücadele ediyor: Donmuş döviz rezervleri, çöken kamu maliyesi, bankacılık sistemi üzerindeki artan baskı ve artan yoksulluk Afganistan için kötü günlerin habercisi olabilir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayınlanan değerlendirmeye göre, ülkenin siyasî ve ekonomik krizlerine acilen bir müdahale başlatılmazsa, nüfusun yüzde 97'si yoksulluk sınırının altına düşme riskiyle karşı karşıya. Artan yoğunluk ve izolasyonun analiz eden UNDP, reel GSYİH'nın yüzde 13,2'ye kadar daralabileceğini ve yoksulluk oranında yüzde 25'e varan bir artışa yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.

DÜNYAYA ÇAĞRI
Uluslararası toplumu Afganistan'daki krizin boyutuyla orantılı bir destek vermeye çağıran BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UNDP Asya ve Pasifik Bölge Bürosu Direktörü Kanni Wignaraja, “İnsani ve ekonomik krizlerin üzerine tam bir kalkınma çöküşüyle karşı karşıyayız. Nüfusun yarısı zaten insanî desteğe ihtiyaç duyuyor. Bu analiz, Afganistan'ın en savunmasız insanlarının hayatlarında hızlı, feci bir bozulma yolunda olduğumuzu gösteriyor. Yeni otoritelere geçiş, salgın hastalık, kuraklık, yaklaşan kış mevsimi bunların her biri başlı başına büyük bir zorluk teşkil edecek" dedi.

PARA GİRİŞİNE MÜSAADE EDİLMELİ
Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) Afganistan Özel Temsilcisi Deborah Lyons, Afganistan'ın ekonomisinin çökmemesi için ülkeye para girişine izin veren geçici bir anlaşma yapılması gerektiğini söyledi. BM Güvenlik Konseyine Afganistan'daki gelişmeler hakkında brifing veren Lyons, Afganistan'daki yeni gerçek karşısında BM Güvenlik Konseyinin birlik olması gerektiğine dikkati çekti. Ülkede kötüye giden insanî durumun yanı sıra yaklaşan diğer bir kriz konusunda uyarıda bulunan Lyon "Uluslararası toplum (Afganistan'ın) milyarlarca dolar değerindeki mal varlığını ve fonlarını dondurdu. Taliban'ın bu fonlara erişiminin engellenmek istenmesi anlaşılır ancak kaçınılmaz sonucu ise ciddi bir ekonomik gerileme olacak ve bu durum, milyonları yoksulluğa ve açlığa itebilir, büyük bir mülteci dalgası yaşanabilir ve Afganistan nesiller boyu geriye gidebilir" dedi.

NEFES ALMALARI İÇİN İZİN VERİLMELİ
Lyons, şu ifadeleri kullandı: Ekonominin ve sosyal düzenin tamamen çökmesini önlemek için Afganistan'a hızlı bir şekilde para girişine izin veren geçici bir anlaşma gerek. Bu paranın harcanması gereken yerlere ayrılması ve Taliban tarafından kötüye kullanılmaması için koruyucu tedbirler oluşturulmalı. Ekonominin birkaç ay daha nefes almasına izin verilmeli. Bu da Taliban'a bu sefer özellikle insan hakları, cinsiyet eşitliği ve terörle mücadele konularında işleri farklı yapma iradesi ortaya koyup koymayacağına yönelik bir şans verecek.

BM'DEN TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR
Lyons, Kâbil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın işlevsel hale getirilmesi ve düzenli ticari uçuşların devam edebilmesi için attıkları hızlı ve cömert adımlarlar sebebiyle Katar ile Türkiye'ye minnettar olduklarını söyledi.

GÜVENİMİZİ KAZANMALILAR
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Afganistan oturumu gerçekletirildi. Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Feridun Sinirlioğlu, oturumda yaptığı konuşmada “Afganistan önemli bir yol ayrımında” dedi. Afganistan'da uzun vadede istikrar için kapsayıcı ve temsili bir hükûmet gerektiğine dikkati çeken Sinirlioğlu, “Taliban ile kKademeli angajmanın doğru bir yaklaşım olduğuna inanıyoruz. Verdikleri sözleri yerine getirip getirmeyeceklerini görmek için onlarla iletişim kurmamız gerek. (Taliban'ın) Sözlerini eyleme dökerek güvenimizi kazanması gerek. Afgan halkı ise her zamankinden daha fazla destek ve dayanışmaya ihtiyaç duyuyor'' dedi. Uluslararası toplumun önceliklerinden birinin ise temel hizmetlerinin devam edebilmesi için Kabil'deki havalimanının kesintisiz faaliyet göstermesini sağlamak olduğunu söyleyen Sinirlioğlu, son haftalarda Türkiye'nin Katar ile bu yönde attığı çabaları anlattı.