BM barışa değil kaosa hizmetkâr! Guterres kukla mı?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Kuruluna beş ülke hükmediyor. Dünyada dengeler değişti BMGK’daki çarpıklık değişmiyor. Başkan Guterres ise olan biteni sadece seyrediyor.

YEŞİM ERASLAN ANKARA- Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, “Geleceğin Zirvesi” başlığında dünya liderlerini bir araya getirmeye hazırlanıyor. Ancak özellikle İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları karşısında aldığı kararların bir karşılık bulamaması BM’nin varlığını yeniden tartışmaya açtı. BM’de yarın bir konuşma yapması beklenen Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, daha önce söylediği ve BM Güvenlik Kurulunun (BMGK) yapısını eleştirdiği, “Dünya 5’ten büyüktür” sözünü tekrar vurgulayacağı düşünülüyor.

Uzmanlar da, BMGK’nın artık bir işlevi olmadığını, BM’nin işlevinin de tamamen bittiğini vurguladı. Emekli büyükelçi Uluç Özülker, BM’nin konumunu “II. Dünya Savaşı’nın kazananların galip olduğu bir müessese” sözleriyle tanımladı. Özülker, Güvenlik Konseyinin daimî üyesi olan beş ülkenin hak ve hukuk tanımadan tek başına aldığı kararlara bütün dünyanın uymasının beklendiğini ifade etti.

Soğuk savaş şartlarının bittiğini, yeni bir dünya düzenin kurulduğunu, bu düzende de Batı ülkeleri ile Avrasya’nın karşı karşıya geldiğini ifade eden Özülker, şunları kaydetti: Yeni bir dünya düzeninde hakça yönetebilmesi için başta BM gibi uluslararası kuruluşların sistemlerinin gözden geçirilmesi şart. BM’nin yeniden yapılandırılması ve reforma tabi tutulması gerekiyor. Reform konusu 30 yıldır görüşülmesine rağmen bir adım ilerlenemedi. Dünyadaki bütün dengeler değişti fakat Güvenlik Konseyinin dengesizliği değiştirilemedi.

KENDİ ADAMLARI YÖNETİYOR

Dünyada İngiltere ve Fransa’dan daha büyük ülkeler olmasına karşın hâlâ ikisi BM’de başat güç olarak duruyor, diğerlerine hak tanınmıyor. BM Genel Sekreteri Guterres orada kukla gibi oturuyor. Genel sekreterin seçiminde bile ABD başta olmak üzere veto sahibi ülkelerin dediği oluyor. Kendi adamlarını getiriyorlar. Artık ülkeler vekâlet savaşları ile dünyaya hâkim olma yoluna düştüler.
Suriye Rusya’nın, İsrail ABD’nin hâkimiyetinde. Bu gidişat ile dünya çapında çatışmaya gidiyoruz. Uluslararası adalet kapsamında ceza mahkemesi var, Netanyahu’yu yargıladı ama adam ABD’ye gidiyor. Nasıl uçağa biner? Tutuklanması lazım ama alınan kararların kıymetiharbiyesi yok.