'Boko Haram'ın elindeyken konuşursan ölürsün'

Nijerya'da Boko Haram'ın elinden kurtarılan kadınlar: 'Boko Haram'ın elindeyken konuşursan ölürsün'

Nijerya'da Boko Haram'ın tutsak aldığı kadınlardan ordu tarafından kurtarılanlar, tutsaklıkları boyunca birbirleriyle konuşmalarının yasak olduğunu, konuşanların örgüt tarafından öldürüldüğünü söyledi. Terör örgütünün Sambisa ormanındaki sığınağından ordu tarafından kurtarılan kadınlar, örgütün kaçmalarını önlemek için tutsakların birbirleriyle konuşmasını yasakladığını söyledi. Kurtarılan 657 kadından biri olan 27 yaşındaki Lami Musa, AA muhabirine, tutsaklığı boyunca yaşadıklarını anlattı. İlk kuralın militanlar dışında hiç kimseyle konuşmamak olduğunu belirten Lami, bunun da ancak izin alarak yapılabildiğini belirtti.
Adamawa eyaletinde yerlerinden edilmiş Nijeryalılar için olan bir kampta kalan Lami Musa, bu kuralın ihlalinin ölümle cezalandırıldığını kaydetti. Kocası gözlerinin önünde vurularak öldürülen Lami, Boko Haram tarafından Borno eyaletindeki Lamsa köyünden birçok kadınla birlikte halen emzirdiği bebeğiyle Sambisa ormanına kaçırıldı.
Yaşadıklarını anlatırken sürekli ağlayan Lami, ormanda kaçırılan başkaları da bulunduğunu ancak konuşmalarına izin verilmediği için onların kim olduklarını kurtarılıncaya kadar öğrenemediklerini ifade etti.
"Militanların dili silahlar ve bıçaklar, insanları istedikleri gibi öldürüyorlar" diyen Musa, örgütün elindeki tutsakların her an öldürülme korkusu yaşadığını, köle olarak satılmakla tehdit edildiklerini dile getirdi.
Musa, "Başımıza silah veya pala dayayıp, hükümetin harekete geçmesi durumunda bizi öldürmekle tehdit ediyorlardı" dedi.
- Boko Haram, tecavüze izin vermiyordu
Musa, Boko Haram komutanlarının, esirlere olduğu kadar militanlara da sert davrandığını, kadın tutsaklara tecavüz ederken yakalanan teröristlerin öldürüldüğünü aktardı.
Bazı tutsakların, militanlarla evlenmeyi kabul ettiğini söyleyen Musa, kendisinin hiçbir şekilde cinsel tacizle karşılaşmadığını belirtti. Musa, "Boko Haram bu konuda yasaklara uymayan üyelerini öldürüyordu" dedi.
Musa'nın anlattıkları, örgütün elinden kurtarılan ve militanlar tarafından sürekli tecavüze uğradıklarını iddia eden kadınların anlattıklarından farklı.
Boko Haram'ı iyi tanıyan bir gazeteci olan Ahmed Salkida ise her ne kadar farklı bir öğretisi olsa da Boko Haram militanlarının tutsaklara tecavüz ettiği iddialarını, dinlerine çok bağlı olmaları nedeniyle böyle bir şey yapamayacaklarını savunarak reddetti.
Musa, tıbbi müdahale olmadığını için Sambisa ormanındaki tutsakların tedavi edilebilecek hastalıklardan öldüğünü belirtti. "Bize bakacak doktor yoktu, hastalananlar Allah'ın merhametine, kişinin hastalık sonucu ölmesi Tanrının dileği olarak görülüyordu" dedi.
Adamawa eyaletinin acil durum yönetim kuruluşunun yönetici sekreteri Haruna Hamman Furo, evlerinde dönmeden önce kurtarılan tutsaklara doğru tıbbi tedavi uygulanmaya ve yardım malzemesi vermeye çabaladıklarını kaydetti.
"Onları görseniz acırsınız, buraya geldiklerinden 22'sini derhal acil tıbbi bakıma aldık" dedi.
Yerlerinden edilmiş kişilerin yaşadığı kamptaki doktorlardan Lami Dabo Mashang, tüm tutsakların, sağlık durumlarının, özellikle HIV taşıyıp taşımadıklarının öğrenilmesi için kontrolden geçirileceğini söyledi. "Kurşun yarası alanların bazılarına cerrahi operasyon yapmak zorunda kaldı, tıbbi durumları çok kötü" diye konuşan Mashang, kurtarılan 275 kişinin travma geçirmiş bir halde kampa ilk gelişlerinin korkunç bir görüntü olduğunu ifade etti. Mashang, "İnsanlarla karşılaşmak, konuşmak istemiyorlardı, bazıları yürüyemiyordu bile" dedi.
- "Buhari bize hiçbir şey yapamaz"
Örgütün elinden kurtarılan Musa, Boko Haram lideri Ebubekir Şikauyu tutsaklığı boyunca görmediğini belirterek "Ama örgüt komutanları bir gün bize panik yapmamamızı, Allah'ın izniyle Şikau'nun hala başlarında olduğunu söyledi" dedi.
Musa, "Boko Haram, Şikau'nun 'imansızların' başkanı olarak seçilen General Muhammed Buhari'yle başa çıkacağını söylüyordu. 'Buhari kim ki? Düşmanımız olduğundan bize hiçbir şey yapamaz' diyorlardı" ifadelerini kullandı.
Martta yapılan seçimlerde, iktidardaki Devlet Başkanı Goodluck Jonathan'ı yenen eski general Buhari, 29 Mayıs'ta yemin ederek devlet başkanlığı görevine başlayacak. Buhari, göreve geldiğinde Boko Haram'ı yok etme sözü vermişti.
Musa, Boko Haram'ın kendilerine "onları kimsenin kurtaramayacağını" söylemesinden bir gün sonra ordunun, Sambisa ormanına girip yüzlerce militanı öldürdüğünü söyledi.
- Ormandan kaçtı, orada bıraktığı oğluna yeniden kavuştu
Örgütten kaçmayı başaran, 6 çocuk annesi 50 yaşındaki Monica Yohana da güneydeki Borno eyaletindeki köyünden iki çocuğuyla kaçırıldıktan sonra ormanda 7 ay tutsak olarak kalmış.
Yohana, Sambisa ormanından bir ay önce çocuklarının biriyle kaçarak köyüne dönmüş. Diğer çocuğunu ormanda bırakmak zorunda kaldığını aktaran Yohana, ancak oğlunun kurtarılan ve Yola'daki Malkoli kampına gelen 275 kişi arasında olduğunu ve birbirlerine kavuştuklarını kaydetti.
Hristiyan olan Yohana, "Boko Haram militanlarının insani duyguları yok. Kurallarını ihlal eden tutsakları her gün öldürüyorlardı" dedi.
Teröristlerin kendilerine verdikleri içecek suya pis şeyler koyduklarını belirten Musa, örgütün yine de kendisi gibi tutsak Hristiyanları Kur'an okumaya ya da İslam'ı öğrenmeye zorlamadığını ifade etti.
"Sadece operasyona gidiyor ve geri uyumaya geliyorlardı" diyen Yohana ayrıca kimsenin kendisine tecavüz etmediğini, tutsaklığı boyunca kimseye tecavüz edildiğini de görmediğini dile getirdi.
Oğluna tekrar kavuştuğu için şükreden Yohana, üzülerek Boko Haram saldırısı sırasında kaçan 4 çocuğu ve kocasının nerede olduklarını hala bilmediğini söyledi.
Ordunun yaptığı son üç operasyonda terör örgütü Boko Haram'ın Sambisa ormanındaki sığınağından toplam 687 kadın ve kız çocuğu kurtarıldı. Ordu, Adamawa eyaletinde örgütten kaçan 260 kadın ve kız çocuğunu kurtarmıştı.
Yetkililer, kurtarılanlardan 214'ünün hamile gebe olduğunu, 22'sinin de ağır hasta olduğunu ve tedavi gördüğünü açıklamıştı.
Nijerya ordusu, Nijer ve Çad birliklerinin de desteğiyle, Adamawa, Borno ve Yobe eyaletlerinde Boko Haram'ın elindeki yerleri örgütün elinden kurtarmıştı. Örgüte karşı operasyonların artmasının, teröristleri Sambisa Ormanı'ndaki sığınaklarına çekilmeye ittiği sanılıyor.
Ülkenin kuzeydoğusunda bulunan ve kuzeydoğuda Borno, Yobe, Bauchi ve Gombe'den kuzeybatıda Kano ve Jiwaga eyaletlerine kadar uzanan 60 bin kilometre karelik Sambisa Ormanı'nın büyüklüğü Nijerya ordusunun Boko Haram'la mücadelesini güçleştiriyor.