Ermenistan'daki kanser hastalarının dramı

İnsan Hakları Örgütü, ileri evre kanser hastalarının bürokratik engeller nedeniyle ağrı kesici alamamasını insan hakları ihlali olarak niteledi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, Ermenistan'da binlerce kanser hastasının, yeterli ağrı kesici alamadıkları için gereksiz yere acı çektirildikleri uyarısında bulundu. Örgüt, "Tek Yapabildiğim Ağlamak: Ermenistan'da Kanser ve Palyatif Bakım Mücadelesi" adlı 86 sayfalık raporunda Ermenistan'daki ileri evre kanser hastalarıyla ailelerinin bürokratik engeller nedeniyle yeterli miktarda ağrı kesici alamadığını vurguladı.
Başkent Erivan'ın yanı sıra 8 kentte 90'dan fazla kanser hastası, yakınları, hükümet yetkilileri ve hastane yetkilileriyle görüşülerek hazırlanan raporda etkili, güvenilir ve ucuz ağrı kesicilerin ülkede bulunmasına karşın kanser hastalarına verilmemesini insan hakları ihlali olarak nitelendi.
Raporu hazırlayan Giorgi Gogia, "Ermenistan'daki ileri evre kanser hastaları, çoğu zaman profesyonel destekten mahrum bırakılıyor. Sağlık sistemi, bu insanları en çok ihtiyaç duydukları an yapayalnız bırakıyor. Ermenistan, yaşamlarının son günlerinde acı, korku ve öfke içindeki bu insanlara ihtiyaç duydukları etkili ağrı kesicileri sağlamak için sağlık politikasını ve ilaç dağıtımıyla ilgili uygulamaları yeniden düzenlemeli" dedi.
Hükümetin son yıllarda kanser hastalarının acılarını azaltmak ve kalan günlerini rahat geçirmelerini amaçlayan palyatif bakım hizmetlerinin geliştirilmesi için bazı adımlar attığını ve 2011-2013 yılları arasında uzmanlar ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yaparak kanser hastaları için çeşitli pilot projeler uyguladığına dikkati çeken Gogia, "Artık bu adımların ülke genelinde uygulamaya geçirilmesi gerekiyor. Ermenistan hükümeti, ilk adım olarak kısıtlayıcı ilaç dağıtım uygulamalarını değiştirebilir ve binlerce kanser hastasına ağızdan alınan morfin sağlayabilir" ifadelerini kullandı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü uzmanlarına yaşadıklarını anlatan 46 yaşındaki kanser hastası Gayane G. "Acıdan sürekli ağlıyor, bağırıyorum. Sanki ateş üzerinde yürüyor gibi hissediyorum. Evde biri olduğunda acıya katlanmaya, ses çıkarmamaya çalışıyorum. Ama tek başına olduğumda elimden gelen tek şey ağlamak" dedi.
Ermenistan'da her yıl yaklaşık 8 bin kişi kanser nedeniyle yaşamını yitiriyor. Dünya genelinde ileri evre kanser hastalarının ağrılarını azaltmak için kullanılan morfin, Ermenistan'da yeteri miktarda bulunuyor ancak bürokratik engeller, en çok ihtiyaç duyanların ilaca erişimini olanaksız kılıyor. Ermenistan'da 2010 ve 2012 arasında yıllık ortalama 1,1 kilogram morfin tüketilmiş. Bu miktar, kanser hastalarının sadece yüzde 3'üne yetiyor. Ülkede palyatif bakıma ihtiyaç duyan 18 bin kanser hastası bulunuyor.
Ermenistan'da morfin tablet ya da kapsül olarak bulunmuyor. Enjekte edilen morfin ve türevleri ise birçok bürokratik işlem gerektiriyor. Bu ilaçlar, sadece onkologlar tarafından kanser hastalarına verilebiliyor. Ancak bir kanser hastasının, morfin alabilmesi için her seferinde çok sayıda imza ve mühür gerektiren izin belgeleri alması şart koşuluyor. Hastalarına morfin yazan onkologların da polise aylık rapor göndermesi gerekiyor.