Ermenistan’dan kimyasal tehdit: Atıkları Aras Nehri'ne dökecekler

Sınıra yakın bölgeye metalürji tesisi kuran Ermenistan, Türkiye-Azerbaycan ve Nahçıvan’da 17 milyondan fazla insanın hayatını tehdit edecek

YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ - Ermenistan yönetimi Türkiye-Azerbaycan ve Nahçıvan’ı doğrudan etkileyecek tehlikeli bir girişim daha başlattı. Uzmanlar, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne 800 metre mesafede yapımına başlanan metalürji tesisinin faaliyete geçmesi hâlinde bütün atıklar Aras Nehri’ne dökülecek. Bu durum Azerbaycan-Türkiye ve Nahçıvan için ekolojik felaketle yüzleşme anlamı taşıyor.

ÇOK YÖNLÜ TEHLİKE

Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Radyasyon Sorunları Enstitüsü Öğretim Üyesi Sadık Hasanov, muhtelif metallerin işleneceği tesisin yıllık 180 bin ton metal işleyeceğini belirtti. Üretimin başlaması ile kükürt, cıva, kurşun ve alüminyum gibi madenlerin işleneceğini belirten Hasanov “Bu açık bir tehdit ve bir yanı ile meydan okumadır. Aras’ın üzerinde sınıra 800 metre mesafede böyle bir tesis suyu, havayı, bitki ve geniş bir coğrafyanın kimyasını bozar. Ermeniler gelecek tepkilere karşı ABD’lileri de ortak etti. Şu ana dek 70 milyon dolar yatırım yapılan işletmede muhtelif metaller işlenecek. Ekoloji bu durumda ağır hasar alır. Bu durum ekonomik bir girişim olmaktan öte siyasi adımdır” dedi.

ZEHİR YAYACAK

Tesisin biyolojik etki yanında atmosfere vereceği tahribata dikkat çeken Hasanov “Orada 16 hektarlık alanı kapattılar. Üretimde çoklu kimyasallar kullanılacak. Aras tamamen kirlenir ve bu durum Erzurum, Iğdır ve Kars’ı da vurur. Habitat ağır hasar alır. Ciddi sağlık sıkıntıları baş gösterir. Oradan tüm bölgeye Siyanit zehiri yayılır. Bununla birlikte 1990’da işgal edilen ve o lokasyondaki en önemli yerleşke olan Çerçi’yi de bu proje ile ABD himayesinde yutmak istiyorlar” yorumunda bulundu.

KİRLİ PLAN

Ermeni tarafının bir yandan iyi niyet mesajları verdiğini diğer yandan üçüncü ülkelerle kirli planlar peşinde olduğunu kaydeden Azerbaycanlı Ekoloji Uzmanı Prof. Dr. Telman Zeynalov ise, Suriye ve Yunanistan’daki ABD varlığına dikkat çekti ve “Nahçıvan sınırındaki bu girişim farklı boyuttan da değerlendirilmeli. Bu tehdit yüklü girişim uluslararası hukuk açısından da ciddi mahsurlar barındırıyor. Bu fabrika Türkiye ve Azerbaycan’a ekolojik zararlar verecek. Şimdiden önlem alınmaz ise kısa, orta ve uzun vadede de çevre ve sağlık sıkıntıları ile yüzleşiriz. Aras’ın Azerbaycan’a etkisi çok fazla. Zehir akacak bir Aras aynı zamanda Türkiye’ye de olumsuz tesir yapar. 10 milyon Azerbaycanlı, 450 Nahçıvan halkı ve 6-7 milyon Türkiye’de yaşayan insan bu kimyasallardan negatif etkilenir. Arazdeyan’da kurulan bu tesis karanlık niyetlerin bir göstergesi ve aynı zamanda uluslararası ilkelere ve insan haklarına aykırı. Bir de müşterek üye olduğumuz Espoo Sözleşmesi var” ifadelerini kullandı.

ŞANTAJ ARACI

Arazdeyan’da kurulacak metalürji tesisinin yine Iğdır’a birkaç kilometre uzaklıktaki ilkel reaktörlerle faaliyet yürüten Metsamor nükleer santrali gibi şantaj ve tehdit amaçlı inşa edildiğini savunan Zeynalov “Uluslararası arenada bu projeye karşı ciddi mücadele yürütülmeli. ABD, buraya ekonomi görünümlü bu gerekçe ile girmeye çalışıyor. Amaç istihdam, üretim vesair değil. Diğer yandan hâlen işgal altındaki madenler bu yolla ABD kalkanı ile yağmalanmaya devam edecek. Türklere ait madenleri 30 yıldır çalan Ermeniler ve ortaklarına karşı ciddi direniş gösterilmeli, uluslararası düzeyde girişimlerde bulunarak tazminat davaları açmalıyız. Bu noktada Türk kamuoyu da tehlikenin farkına varmalı” beyanında bulundu.