Hammond: 'İlerleme kaydedileceğini umuyorum'

İran ile nükleer müzakereler'de Çin Dışişleri Bakanı Yi, anlaşmaya ulaşılması için dört aşamalı bir teklif sundu, Fabius ve Lavrov görüşmelerden ayrıldı.

Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran ve Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin ile Almanya'dan oluşan 5+1 ülkeleri arasında İsviçre'nin Lozan kentinde devam eden nükleer müzakerelerden ayrıldı. Taraflar, müzakerelerin çerçeve anlaşması için belirlenen süre dün dolmasına rağmen bugün de görüşmelere devam ediyor.
Laurent Fabius'un ülkesine döndüğü belirtilirken, Rusya ve Fransa dışişleri bakanlarının yeniden Lozan'a dönüp dönmeyecekleri konusunda bilgi verilmedi. İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond, bu sabah İngiliz gazetecilere yaptığı açıklamada, son birkaç günde görüşmelerde önemli aşama kaydettiklerini belirterek, "Dün ara vermek istedik çünkü iki gündür gece de çalışıyoruz. Son birkaç konuyu zinde bir şekilde ele almak istedik. Bugün daha fazla ilerleme kaydedeceğimiz konusunda iyimserim" dedi.
Devam eden görüşmelerde kapsamlı bir mutabakata vardıklarını ifade eden Hammond, bazı önemli konular üzerinde hala çalışılması gerektiğini söyledi.
İran ile nükleer müzakerelerden dün ayrılan Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ise nükleer müzakerelerde anlaşmaya ulaşılması için dört aşamalı bir teklif sundu. Vang Yi, yaptığı yazılı açıklamada, bütün taraflara üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerektiği çağrısında bulunarak, anlaşma için paket çözüm bulunması, siyasi yol izlenmesi, müzakerelere adım adım devam edilmesi ve görüş ayrılıklarının giderilmesi gerektiği önerisinde bulundu. İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, dün geceki açıklamasında, "Umarım çalışmayı çarşamba günü sonuçlandırabiliriz ve taslak hazırlama sürecini başlatabiliriz" demişti. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise tarafların bütün ana konularda anlaşmaya vardığını söylemişti.
Varılması hedeflenen ortak mutabakat ile tarafların üç ay daha görüşmelere yeni bir aşamada devam etmesi bekleniyor. İran'ın nükleer kapasitesiyle ilgili nihai anlaşma için belirlenen takvimde son tarih ise 1 Temmuz.
İran ile müzakere eden 5+1 ülkeleri, varılması hedeflenen anlaşma için İran'ın nükleer çalışmalarını öncelikle 10 yıl durdurmasını, sonraki 5 yıl için ise İran'ın nükleer çalışmaları üzerindeki kısıtlamaların aşamalı olarak kaldırılmasını istiyor. Ancak İran, 10 yılın tartışılabileceğini, sonrasında nükleer program üzerindeki bütün kısıtlamaların kaldırılmasını talep ediyor.
Görüşmelerdeki diğer görüş ayrılığı ise Batı'nın İran'a yönelik yaptırımları kaldırmak yerine askıya almak istemesi. Batı, İran'ın varılacak anlaşmaya uymaması ihtimali gerekçesiyle BM yaptırımlarının kaldırılmasını değil, askıya alınması gerektiğini savunuyor. İran ise uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması gerektiğini belirtiyor.