İran'da yeni dönem resmen başladı: Mesud Pezeşkiyan cumhurbaşkanlığı koltuğunda

İran'daki seçimlerde galip gelen Türk kökenli Mesud Pezeşkiyan mazbatasını aldı, koltuğa oturdu. İran'ın yeni cumhurbaşkanı ilk mesajında "Liderin genel politikalarının çerçevelerini işler hale getirmeliyiz. Birlik olup bu politikaları uygularsak ülke en iyi noktaya ulaşır" ifadelerini kullandı. 

İran'da 5 Temmuz'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin kazananı Mesud Pezeşkiyan, İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi'nin 14'üncü dönem cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin raporu sunmasının ardından İran lideri Hamaney'den mazbatasını aldı.

İran'ın başkenti Tahran'da İmam Humeyni Hüseyniyesi'nde düzenlenen mazbata törenine İran lideri Hamaney ile Pezeşkiyan'ın yanı sıra geçici Cumhurbaşkanı Muhammed Muhbir, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei ve diğer üst düzey yetkililer katıldı.

HAMANEY: MİLLET GALİP GELDİ

Törende konuşan Hamaney, seçim sürecindeki tartışmaların sona ermesi gerektiğini belirterek, "Seçimde kaybedenimiz yoktur. Millet galip geldi. Halk, değerli bir cumhurbaşkanı seçti. Hepimiz büyük işler başarması için ona ve hükümetine yardım etmeliyiz" dedi.

Ülkesinin dış politika tercihlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Hamaney, önceki hükümet dönemindeki komşularla ilişkileri önceleyen politikanın devam etmesi gerektiğini vurgulayarak, "Dış politika alanındaki önceliklerimiz komşularımız, Asya ve Afrika gibi ülkeleri gibi diplomasimizin kapsamını genişleten ülkelerdir. Avrupa ülkelerine bir düşmanlığımız yok ancak onlar bize karşı son yıllarda kötü tutum sergilediler." diye konuştu.

Hamaney, ülkenin küresel sorunlara yaklaşımının "aktif ve etkili" olması gerektiğini belirtti.

ABD'YE NETANYAHU TEPKİSİ

Savaş ve soykırım suçlarıyla itham edilen İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun ABD Kongresi'nde alkışlarla karşılanmasına da değinen Hamaney, "Siyonist rejim bir devlet değil, bir suç çetesi, bir katil terör çetesidir. Savaş suçlusunun (Netanyahu) Amerikan Kongresi'nde dinlenmesi büyük rezaletti" ifadelerini kullandı.

KOLTUKTAKİ İLK MESAJI

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise "Ben tüm kalbimle bu insanlara hizmet edeceğime söz veriyorum ve şehitlerimizin, bu vatan için canlarını ortaya koyanların yoluna devam edeceğime söz veriyorum." dedi.

İran lideri Hamaney'in ortaya koyduğu vizyona göre hareket edeceğini belirten Pezeşkiyan, "Liderin genel politikalarının çerçevelerini işler hale getirmeliyiz. Birlik olup bu politikaları uygularsak ülke en iyi noktaya ulaşır" değerlendirmesinde bulundu.

PEZEŞKİYAN'DAN İLK ATAMA

İran'ın yeni Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’den mazbatasını almasının ardından ilk atamasını gerçekleştirdi.

REFORMİST MUHAMMED RIZA ARİF'E YENİ GÖREV

Pezeşkiyan, Cumhurbaşkanlığı Birinci Yardımcılığı görevine eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin Yardımcısı reformist isim Muhammed Rıza Arif'i getirdi. Pezeşkiyan Hamaney'e hitaben gönderdiği mektupta, 14'üncü dönem hükümetinin Cumhurbaşkanlığı Birinci Yardımcılığı görevine Arif'in atandığı belirterek dini liderden atamayı onaylanmasını istedi.

Salı günü Mecliste yemin edecek olan Pezeşkiyan'ın 2 hafta içerisinde kabinesini oluşturarak güvenoyu alması için Meclise sunması bekleniyor. İran Dini Lideri Ayetullah Hamaney'in ise oluşturulacak kabinede Cumhurbaşkanlığı Birinci Yardımcısı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve İstihbarat Bakanını onaylaması gerekiyor.

PEZEŞKİYAN KİMDİR?

Reformist siyasetçi Pezeşkiyan, 29 Eylül 1954'te Mahabad kentinde, İranlı Türk bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve Türk kimliğiyle iftihar ettiğini her fırsatta dile getirdi. Soyadı, Farsçada "Doktorlar" anlamına gelen Pezeşkiyan, Tebriz Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu. 1980-1988 yıllarında yapılan İran-Irak savaşında hem muharip hem de doktor olarak görev yaptı.

Pratisyenlik kursunu 1985 yılında tamamlayan Pezeşkiyan, savaştan sonra Tebriz Sağlık Bilimleri Üniversitesinde genel cerrahi ihtisasını yaparak eğitimine devam etti.

Tebriz Sağlık Bilimleri Üniversitesinden 1993 yılında kalp cerrahisi uzmanlığını alan Pezeşkiyan, 1994-1999 yıllarında Tebriz Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü olarak görev yaptı.

Pezeşkiyan, 1994 yılında eşi Fatma Mecidi ve bir oğlunu trafik kazasında kaybetti, geriye kalan iki oğlunu ve bir kızını tek başına büyüttü ve bir daha evlenmedi. Pezeşkiyan'ın bu kaybı ve özveri hikayesi, onu şefkatli ve dirençli bir figür olarak gören İran toplumundaki birçok kişiden sempati ve saygı kazandı.

Pezeşkiyan'ın siyasi hayatı, eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi döneminde 1997 yılında Sağlık Bakanı Yardımcısı olarak atanmasıyla başladı. Daha sonra Hatemi döneminde 2001'de Sağlık Bakanı olarak atandı, 2005'e kadar bu görevde kaldı. Ülkede 2008'de yapılan genel seçimde Tebriz Milletvekili olarak Meclis'e girmeyi başaran Pezeşkiyan, o tarihten bu yana beş dönem Tebriz'i temsilen görev yaptı.

Pezeşkiyan, hükümetin muhaliflere karşı tutumuna sert eleştirilerden geri durmadı. 2009'daki cumhurbaşkanı seçimi sonrası çıkan olaylardan sonra Meclis'te güvenlik güçlerinin müdahalelerini eleştiren bir konuşma yapan Pezeşkiyan, muhafazakar vekillerle gerginlik yaşadı.

İran'da 2013'teki cumhurbaşkanı seçimlerine adaylık başvurusu yapan ancak daha sonra adaylığını geri çeken Pezeşkiyan, 2016'da İran Meclis Başkan Yardımcısı olarak 4 yıl görev yaptı. Bu süreçte nükleer anlaşma ve Batı'yla iyi ilişkileri savundu. Pezeşkiyan'ın 2021'deki seçimlerdeki adaylık başvurusu ise Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından reddedildi. 1 Mart'ta yapılan Milletvekili Seçimlerinde ise Tebriz Milletvekili olarak yeniden Meclis'e girdi. Pezeşkiyan, 2005'ten sonra İran'da cumhurbaşkanı seçilen ilk reformist isim oldu.