İsrail ile temas yeni başlangıç olabilir mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, İsrailli mevkidaşıyla yaptığı sürpriz görüşme, kopma noktasına gelen ilişkileri tamir için beklenti oluşturdu.

Mehmet Emin Arvas | ANALİZ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeni seçilen İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile telefonda görüşmesi, iki ülke ilişkilerinde yeni başlangıcın işareti olarak değerlendiriliyor. Yahudi fanatiklerin ramazan ayında ilk kıblemiz Mescid-i Aksa’ya yönelik saldırılarından sonra İsrail’in Gazze’de katliam yapması ilişkileri bitme noktasına getirmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, eski İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu sert sözlerle eleştirmişti. Erdoğan ile İsrailli mevkidaşının görüşmesi herkesi şaşırttı. Aslında bu, çok da beklenmeyen bir davranış değildi. Zira Türkiye’nin bir süredir İsrail’le ilişkileri düzeltme çabası içinde olduğu konuşuluyordu.

GERİ ADIM YOK
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan, Mısır ve İsrail, zengin kaynaklara sahip Doğu Akdeniz’de petrol ve doğalgaz çıkarmak için anlaşmalar imzalamış, Münhasır Ekonomik Bölge ilanlarıyla Türkiye’yi âdeta bölgede yok saymışlardı. Avrupa Birliği de onlardan yana olmuş, hatta Türkiye’yi yaptırımlarla tehdit etmişti. Türkiye ise geri adım atmadı ve karşı anlaşmalarla cevap verdi.
Doğu Akdeniz’de hakkaniyetli bir çözüm uman Ankara, demokratik hükûmeti darbeyle devirdiği için haklı olarak gerginlik yaşadığı Mısır’la bile küslüğü giderme çabası içinde. Bu gayeyle Mısır’la istihbarat yetkilileri ve diplomatlar nezdinde masaya oturuldu.
Yeni dönem çerçevesinde Erdoğan ile Herzog görüşmesinin bir başlangıca vesile olması bekleniyor. Nitekim Erdoğan, Herzog’u aradıktan sonra yaptığı değerlendirmede “Tüm görüş ayrılıklarına rağmen İsrail ile temas ve diyaloğun sürmesine büyük önem veriyoruz” ifadesini kullandı. Herzog ise Türkiye-İsrail ilişkilerinin Orta Doğu’nun güvenliği ve istikrarı için büyük öneme sahip olduğuna vurgu yaptı ve diyalogun sürdürülmesi çağrısında bulundu.

İSRAİL GÖZ ARDI EDEMEZ
Ankara ile Tel Aviv’in temas arayışları İsrail basınının da önemli gündem maddelerinden biri. Haaretz gazetesinde Louis Fishman imzasıyla üç gün önce yayınlanan bir yazıda Türkiye’nin İsrail ile arasını düzeltmesinin Körfez ülkeleriyle ilişkilerine de katkı yapacağı savunuldu. Yazıda “İlişkiler için adım atması gereken ülke Türkiye’dir. İsrail, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki haklarının temini için bölgesel konsensüs aradığını ve bu gayeyle Mısır’la ilişkilerini kuvvetlendirmeye çalıştığını biliyor. Her ne kadar şimdilik biraz nazlanır ve kendisini ağırdan satar gibi görünse de İsrail, Türkiye gibi dev ve nüfuzlu bir ülkeyle dost olmanın kendisine sağlayacağı menfaatleri göz ardı edemez” görüşlerine yer verildi.

Her geçen yıl Filistin topraklarını daha fazla yutan İsrail ile Müslümanlar arasında bir gerçekçi barış zor görünüyor. 73 senelik tecrübe “Ne İsrail Filistinlilere zulmetmekten geri durabilir ne de Türkiye bu zulme sessiz kalabilir” diyor. Ancak bu iki ülke ilişkilerinin de daha iyi olmayacağı anlamına gelmiyor.